Кіріспе

1987 жылғы Super Bowl

Super Bowl XXI – 1986 жылғы маусымда Ұлттық футбол лигасының (NFL) чемпионын анықтау үшін Америка футбол конференциясының (AFC) чемпионы «Денвер Бронкос» және Ұлттық футбол конференциясының (NFC) чемпионы «Нью-Йорк Джайентс» арасындағы американдық футбол ойыны. Бұл 21-ші Super Bowl 1987 жылдың 25 қаңтарында Калифорния штатының Пасадена қаласындағы «Роуз Боулда» өтті. «Джайентс» командасы «Бронкос» командасын 39:20 есебімен жеңіп, алғашқы Super Bowl және 1956 жылдан бері алғашқы NFL титулын иеленді. Бұл «Бронкос» үшін Super Bowl жеңілістерінің біріншісі болды, олар бір жылдан кейін Super Bowl-дан 42:10 есебімен «Вашингтон Редскинс» командасына ұтылып қалды. Бұл «Бронкос» командасының 1977 жылғы маусымнан бері Super Bowl-ға алғаш рет қатысуы болды. Көбінесе квотербек Джон Элвейдің ойыны және қорғаныс арқылы АФК-ны ең аз ярдпен жетектеген «Бронкос» 11-5 тұрақты маусымдық рекордты және екі тар плей-офф жеңісін жариялады. Фил Симмс, Джо Моррис және олардың «Big Blue Wrecking Crew» қорғанысы жетекшілік еткен «Джайентс» 14-2 ретті маусымдық рекордты жариялағаннан кейін алғашқы Super Bowl-ға өтті және екі постсезондағы жеңістерінде 3 ұпайға қол жеткізді. Ойынның бірінші жартысында «Бронкос» 10:9 жартылай уақытқа дейін басымдықты ұстап, Super Bowl тарихындағы ең тар айырмашылықпен тығыз болды. Екінші тоқсандағы жалғыз ұпай – бұл «Джайентс» командасының қорғаныс аяғы Джордж Мартиннің қауіпсіздігі үшін аяқ аймағында Элвейдің қамытуы. Бұл «Джайентс» үшін үшінші және төртінші тоқсанда 26 жауапсыз ұпай жинауға мүмкіндік берді. Ойын соңында «Денвер» өздерінің жеңісін азайту үшін қосымша он ұпаймен жауап береді. «Джайентс» екінші жартысында Super Bowl-дың рекордтық 30 ұпай жинады және үшінші тоқсанда «Бронкос» командасын 2 ярдқа дейін шектеді. Super Bowl-дың ең үздік ойыншысы атанған Симмс 268 ярдқа және үш тачдаунға 25 пастың 22-сімен ойынды аяқтады. Сондай-ақ, 3 рет жүгіріп 25 ярд жинады. Оның 25 (88%) орындауының 22 пайызы Super Bowl-дың және NFL-дің рекордын бұзды. CBS телеарнасында өткен ойынды шамамен 87,2 миллион көрермен көрді. Саудаға қатысқан қалалар: Анахайм, Детройт, Хьюстон, Джексонвилл, Майами, Миннеаполис, Нью-Орлеанс, Пасадена, Филадельфия, Сан-Франциско, Сан-Диего, Сиэтл, Тампа және Темпе. Миннеаполис өздерінің сәтсіз ұсыныстарын сату үшін одан да көп нәрсе жасады, тіпті NFL иелерінің кездесуін өткізген қонақ үйдің вестибюліне парад ұйымдастырды, оның ішінде ақ атты әйел болды. Филадельфиялық «Иглз» клубының иесі Леонард Тоз қарсылық ретінде музыканттар мен клоундардың қатысуымен «Маммерс» парадты үлгісінде парад ұйымдастырды. Филадельфия ақыр соңында «Ветерандар» стадионында Super Bowl-ды жеңіп алуға жақындады, бұл ойынды қамтамасыз ету үшін қажетті дауыс санына жақындады. Қаланың қарқыны NFL иелері болашақ Super Bowl-ды Солтүстік қалада күмбезді стадионмен өткізуді талап ететін қаулыны қабылдағаннан кейін бұзылып, лиганың ойынды басқа суық ауа райындағы қалада өткізуге мүдделілігін растады, сонымен қатар Филадельфияның күмбезсіз «Ветерандар» стадионы Super Bowl-ды өткізуге бағытталған күш-жігерін әлсіретті. XXI үшін дауыс беру 13 бюллетеньді және екі сағаттан астам уақыт алды, ал Дэн Диердорф (келесі маусымда ABC-дің Дүйсенбі түнгі футболға ауысудан бұрын CBS-дегі соңғы тапсырмасында; Диердорф 1999 жылғы маусымда CBS-ге қайта оралады). Бұл Dolby Surround дыбысы мен стереода көрсетілетін алғашқы NFL ойыны болды. CBS сонымен қатар Ллойд Ландесман құраған тақырыптық музыканы дебютке шығарды, ол кейіннен колледж футболын қамту үшін пайдаланылатын болады. CBS бастапқыда «One Shining Moment» әнін ойыннан кейінгі монтаж кезінде дебютке шығаруды жоспарлаған. Ән жазушы Дэвид Барретт бастапқыда «One Shining Moment» әнін баскетбол үшін жазған, ол Ларри Бердтің ойын көруден кейін рухландырылған. Super Bowl XXI монтажы үшін әннің мәтіні баскетболға емес, футболға сілтеме жасау үшін өзгертілді, мысалы «Тұңғыш рет шайқалған» «Тұңғыш рет тепті» деп өзгертілді. Алайда, ойын және ойыннан кейінгі сұхбаттар күтілетін эфир уақытынан кейін өтті, сондықтан монтаж жойылды және CBS оның орнына тікелей Super Bowl бағдарламасына, Hard Copy-ға барды. CBS содан кейін Барреттен 1987 жылы 30 наурыздағы NCAA I дивизионының ерлер баскетбол чемпионаты ойындарынан кейін әнді пайдалануға рұқсат сұрады, онда Индиана Сиракузаны жеңді. «Бір жарқыраған сәт» турнирді CBS-тің жария етуін жабу үшін пайдаланылды. Қоғамның оң реакциясы оны NCAA I дивизиондағы ерлер баскетбол чемпионатының жыл сайынғы ерекшелігіне айналдырды. Ұлттық деңгейде радиода ойын NBC радио желісі арқылы өткізілді. Дон Крикуи ойынды тікелей баяндады, ал Боб Трампи оның түсіндірушісі болды. Бұл Крикуи шақырған соңғы Super Bowl болды, өйткені NBC радио маусымнан кейін NFL құқықтарын жоғалтты және ол NBC теледидарындағы екінші тікелей баяндаушы рөліне оралды. Трампи NBC теледидары үшін екі Super Bowl-ды (Super Bowl XXVII және Super Bowl XXVIII) желінің бірінші хабарлау тобының бір бөлігі ретінде баяндады. Командалардың жергілікті нарықтарында ойын Нью-Йорк қаласындағы WNEW AM арнасында Джим Гордон мен Дик Линч, ал Колорадо штатының Денвер қаласындағы KOA AM арнасында Боб Мартин мен Ларри Циммер баяндады. Ойын Канадада CTV және Ұлыбританияда Channel 4 арналарында да көрсетілді. Соңғысында Фрэнк Гиффорд, Джон Смит және Дон Шула түсіндірді. Бұл сонымен қатар Азияда коммерциялық теледидарда көрсетілген алғашқы Super Bowl болды, өйткені Филиппиндегі GMA Network алғашқы Super Bowl-ды көрсетті. Бұл ойын сонымен қатар Римде тікелей көрсетілген алғашқы Super Bowl болды. Алайда, CBS біреуін тапты, ол шенеуніктер көрмеген: өндіріс тобы ойынның кері бұрыштан түсірілген кадрын тапты, ол Кейдің пассты таза ұстағанын нақты дәлелдеді. Желі ойынның бірінші жартысының соңында осы қайталауды көрсетті. «Нью-Йорк» келесі ойында Элвейдің қысыммен аяқ аймағына шегінуінен және қорғаныс аяғы Джордж Мартиннің оны қамытуынан пайдаланды, нәтижесінде қауіпсіздік туды және «Денвердің» көшбасшылығы 10:9-ға дейін төмендеді. Алайда, «Бронкос» командасының қорғанысы келесі бос тепкіштен кейін «Джайентс» командасын үш және шығуға ұстай алды. Ойынның соңына бір минут қалғанда «Бронкос» өздерінің 37 ярды сызығынан бастады. Екінші талқыда Элвей кең қанатты Стив Уотсонға 31 ярдтық пас берді, содан кейін Уилхитке 10 ярдтық пас берді, нәтижесінде «Бронкос» «Джайентс» командасының 21 ярды сызығында бірінші даунға ие болды. Олар допты 16 ярдқа жылжытты, нәтижесінде мұрындық тақтасы Джим Барттың офсайдқа түсуінен туды, бірақ «Джайентс» екі толық емес пасқа мәжбүр етті. Соңғысы Элвейдің Моблиге аяқ аймағына тым алыс пас беруіне және оның қақпа тірегімен соқтығысуына себеп болды. Өткен әрекетінде салыстырмалы түрде оңай болатын филд голын өткізіп алған Карлис енді «Денвердің» көшбасшылығын ұзарту үшін 34 ярдтық тепкішті тағы да жасауға шақырылды. Маусымдық кезеңде 40 ярдтан төменгі барлық әрекеттерін жасаған Карлис тағы да тепкішті оң жаққа тартып алды және әрекет ешқандай ұпайсыз аяқталды. Карлис кейінен бірінші жартыдағы екі қатесі «Бронкос» үшін қиын болғанын мойындады: «Екі рет те мен аяқтарды толық өткізбедім. Мен допты басқардым және одан жақсы білемін. Мен команданың ыдырағанын сезіндім. Мен оларға үлкен зиян келтірдім».

Үшінші тоқсан

Екінші жартысында «Гиганттар» «Бронкос» командасынан басым түсіп, алғашқы бес шабуылда төрт тачдаун мен бір алаңға гол соғып, 30:10 есебімен жеңіске жетті. «Гиганттар» үшінші тоқсанның басында допты алды, бірақ алғашқы үш ойыннан кейін төртінші қадам мен бір ярдтық қашықтыққа жетті. «Нью-Йорк» өздерінің соққы жасау құрамын алаңға шығарды. Парселлс жалған соққы жасау мүмкіндігін қарастырып, резервтік квотербек Джефф Ратледжді алаңға шығарды, ол Морис Картон мен Ли Русонмен бірге үшінші қадам жасаушы ретінде тұруға тиіс болды. Парселлс, егер «Бронкос» Ратледждің жалған ойыншы ретінде пайдаланылып жатқанын байқамаса, осы мүмкіндікті пайдаланғысы келгенін айтты. Оның болжағандай, «Денвер» Ратледжге назар аудармады, ол орталықтан төмен жылжыды, ал Шон Ландета қабылдаушы ретінде жанына шықты, Картон мен Русон оның артында екі қатарға тұрды. Ратледж содан кейін орталықтан допты алып, «Нью-Йорк» 47 ярдтық сызығына дейін жүгіріп, бірінші қадам жасады. Келесі ойында Симмс Морриске 13 ярдтық пас берді, содан кейін Роусонға 23 ярдтық пас жіберді. Үш ойыннан кейін Симмс 13 ярдтық тачдаунды Бавароға жіберіп, «Гиганттарға» 16:10 есебімен басымдық берді. «Бронкос» келесі шабуылда допты соққыға жіберуге мәжбүр болды, ал қанатты қабылдағыш Фил Макконки допты 25 ярдқа қайтарып, «Денвердің» 36 ярдтық сызығына жеткізді. «Бронкос» «Гиганттарды» гол аймағына кіргізбеді, бірақ кикер Рауль Аллегре 21 ярдтық алаңнан гол соғып, «Нью-Йорк» есебін 19:10-ға дейін арттырды. «Денвер» келесі шабуылда да допты соққыға жіберуге мәжбүр болды. Содан кейін Симмс 17 ярдтық паспен Мануэлге допты «Бронкос» 45 ярдтық сызығына жеткізді. Екі ойыннан кейін «Гиганттар» 44 ярдтық пайдаға әкелген «фликер» ойынын орындады. Симмс Морриске допты берді, бірақ ол ұрыс сызығын кесіп өтпестен бұрын, Моррис допты Симске қайтарды. Содан кейін Симмс ашық тұрған Макконкиді тапты, ол «Бронкос» 20 ярдтық сызығында болды. Қауіпсіздікке қарсы Стив Фоулиден қашып шыққаннан кейін, Макконкиді бұрыш қорғаушы Марк Хейнс гол сызығына жетпес бұрын тоқтатып, 1 ярдтық сызықта құлатты, ол тоқтатылғаннан кейін наразылық білдіріп, қолдарын жоғары көтерді. Келесі ойында Моррис 1 ярдтық тачдаунға ұшып, «Гиганттардың» есебін 26:10-ға дейін арттырып, ойынды шешті.

Төртінші тоқсан

Эльвей үшінші тоқсанның соңғы ойынында өзінің добын қайтарып алып, Маршаллдың 11 ярдтық жоғалтуына дейін айналымнан қиын құтылды. Кен Ланьердің шабуылдаушы сызықтағы қателігінен кейін Денвер төртінші тоқсанды өздерінің 4 ярдтық сызығынан бастауға мәжбүр болды, сосын Элвей гиганттардың қорғаушысы Элвис Паттерсонға пас берді, оны Уотсон Денвердің 42 ярдтық сызығында тоқтатып, бірақ Паттерсонға жасалған қолды заңсыз пайдалану айыбынан кейін доп Нью-Йоркке 48 ярдқа жылжыды. Ойынның екінші минутында Симмс Робинсонға 36 ярдтық пас берді. Төрт минуттан кейін, "Бронкос" командасының 6 ярдтық сызығынан Симмс Бавароға эндзонаға пас берді. Пас Бавароның саусақтарынан сырғып кетті, бірақ тікелей Макконкидің қолына түсіп, есепті 33:10-ға жеткізді. "Бронкос" командасы, енді тек мақтаныш үшін ойнап, келесі мүмкіндігінде жақсы шабуыл жасап, 13 ойын ішінде 74 ярдқа ілгеріледі. Элвей 46 ярдқа 6 пас беріп, 5-ін аяқтады (соның ішінде Джексонның 15 ярдтық қабылдауы), ал 14 ярдқа жүгірді, Карлис 28 ярдтық голмен шабуылды аяқтады, Денвердің есебін 33:13-ке дейін қысқартты. Бірақ "Гиганттар" командасының қақпасы Боби Джонсон Карлистің соққысын қайтарып алды, ал Нью-Йорк тағы да гол соғумен жауап берді. Роусон екі рет 21 ярдқа жүгірді, сосын Симмс 22 ярдқа жүгірді. Келесі ойында Отис Андерсон 2 ярдтық тачдаунмен есепті теңестірді, бірақ Аллегренің қосымша голы сол жаққа кетіп, "Гиганттар" есебін 39:13-ке жеткізді. Денвер ақыры ойынның екінші тачдаунын соқты, Элвей Вэнс Джонсонға 47 ярдтық ұзақ пас берді, бұл Супер Боул тарихындағы 100-ші тачдаун болды. Бірақ сол кезде ойынның нәтижесі анық болғандықтан, бұл көп пайда әкелмеді. Элвейдің орнына Гэри Кубиак келді, ол ойынды аяқтау үшін бір соққы алды, ал "Гиганттар" "Бронкос" командасын 39:20 есебімен жеңді. Ойынның соңғы секундтары өтіп бара жатқанда Карсон, "Гиганттар" командасының дәстүрін жалғастыра отырып, Парселлге Гейторейд құйып, тіпті футболкасы мен қорғаныс жабдықтарын шешіп, Роуз Боул қауіпсіздік тобының жейдесін киіп, Парселлдің артына жасырынды. Осы Гейторейд құю салдарынан, қазірге дейін сақталған дәстүр қалыптасты. Сонымен қатар, шабуылдаушы Брэд Бенсон мен орталық Барт Оутс Симмсті мұз сумен салқындатты. "Оның ойын кезінде қаншалықты ыстық болғанын ескеретін болсақ, жігітті салқындату дұрыс болды", - деді Оутс. Моррис ойынның ең көп жүгірген ойыншысы болды, 67 ярдқа жетті және 4 қабылдауда тағы 20 ярд қосты. Робинсон 62 ярдқа 3 қабылдаумен "Гиганттар" командасының үздік қабылдаушысы болды. Баваро 51 ярдқа 4 пас қабылдап, бір тачдаун соқты. Макконки 50 ярдқа 2 пас қабылдап, бір тачдаун соқты, бір соққыны 25 ярдқа қайтарды және тіпті ойыннан кейін де үлесін қосты, алаңнан полицияның тасталған тапаншасын тауып, оны стадион күзетшісіне тапсырды. Қорғаныс бойынша, "Бронкос" Лоренс Тейлорды тоқтатуға үлгергенімен, Карл Бэнкс 14 рет қарсыласты тоқтатып, оның 10-ы көмексіз, ал төртеуі қарсыластың ярдтарын керіге итерді, ал Леонард Маршалл екі соққы жасап, добын жоғалтты. Элвей ойынды 304 ярдқа, 1 тачдаунға және 1 ұстауға арналған 37 пасстың 22-сімен аяқтады. Ол сондай-ақ "Бронкос" командасының ойынның ең көп жүгірген ойыншысы болды, 6 жүгіруде 27 ярдқа жетіп, бір тачдаун соқты. Денвердің Вэнс Джонсон ойынның үздік қабылдаушысы болды, 5 қабылдауда 121 ярдқа жетіп, орташа есеппен бір қабылдауға 24,2 ярдтан және бір тачдаун соқты. "Гиганттар" командасының XXI Супер Боулдағы жеңісі Нью-Йорк метрополитенінің төрт ай ішінде екінші рет ірі кәсіби спорт түрінде чемпиондық жеңіп алғанын білдірді; үш ай бұрын Нью-Йорк Метс 1986 жылғы әлем чемпионатында жеңімпаз атанды.

Соңғы статистика

Көздер: NFL.com Супербоул XXI, Супербоул XXI ойынды іздеу құралы NYG, Супербоул XXI ойынды іздеу құралы Den.

Статистикалық салыстыру

Денвер Бронкос Нью-Йорк Гиантс Бірінші топтама2324Бірінші топтама жүгіру арқылы510Бірінші топтама пастың арқылы1613Бірінші топтама пенальти бойынша21Үшінші топтама тиімділігі7/146/12Төртінші топтама тиімділігі0/01/2Жалпы жүгіруде алынған ярд52136Жүгіру әрекеттері1938Жүгіруге кеткен орташа ярд2.73.6Пас – Аяқталу/әрекет26/4122/25Сэкке түсірілгендер, жалпы ярд4–321–5Тасталған перехваттар10Жалпы алынған пас ярдтары320263Жалпы алынған ярд372399Пант қайтарылған жалпы ярд1–91–25Кик-офф қайтарылған жалпы ярд5–844–53Перехваттардың жалпы қайтарылған ярдтары0–01–(−7)Панттың орташа ярдтары2–41.03–46.0Жоғалған доптар2–00–0Пенальтилер, жалпы ярдтары4–286–48Ойын уақытын иелену25:2134:39Допты жоғалту10