Кіріспе

Неміс-американдық өнертапқыш Оттмар Мергенталер (11 мамыр 1854 – 28 қазан 1899) – баспа машиналарында пайдалануға болатын толық мәтіндік қатарларды оңай да жылдам жинауға мүмкіндік берген линотип машинасының авторы, неміс-американдық өнертапқыш. Бұл машина баспа ісінде революция жасады.

Өмір және мансап

Мергенталер Вюртемберг корольдігінің Хахтель қаласында неміс отбасында дүниеге келді. Ол Вайблинген қаласының жанындағы Хохенакерден шыққан мектеп мұғалімі Иоганн Георг Мергенталердің үшінші ұлы болды. 1872 жылы ол Битегеймде сағатшының шәкірті болғаннан кейін, өзінің ағайындысы Август Хальмен жұмыс істеу үшін Америка Құрама Штаттарына көшіп барды, Вашингтон қаласына барды. Мергенталер ақырында Хальдың дүкенімен бірге Мэриленд штатының Балтимор қаласына көшті. 1878 жылы Мергенталер Америка Құрама Штаттарының азаматтығына қабылданды. 1881 жылы Мергенталер Хальдың серіктесіне айналды.

Линотиптің ашылуы

1876 жылы Мергенталерге Джеймс О. Клефен және оның әріптесі Чарльз Т. Мур заңдық құжаттарды жылдам басып шығарудың жолын іздеп жүргендері белгілі болды. 1884 жылға қарай ол металл әріп қалыптарын – матрицаларды жинау және оларға балқытылған металл құю идеясын ойлап тапты, бәрі де бір машина ішінде жасалатын болды. Оның алғашқы тәжірибесі идеяның мүмкін екенін көрсетті, соның нәтижесінде жаңа компания құрылды. Өз өнертабысын үнемі жетілдіре отырып, Мергенталер дербес матрица машинасы туралы идеясын одан әрі дамытты. 1886 жылдың шілде айында Нью-Йорк Трибьюны баспаханасына алғашқы коммерциялық Линотип орнатылды. Ол бірден күнделікті газетті және үлкен кітапты шығару үшін қолданылды. Бұл кітап, жаңа Линотип әдісімен құрастырылған алғашқы кітап болып, «Ашық ауадағы спорт түрлері» деп аталды. Mergenthaler Linotype Company компаниясы шығарған бұл машина 1980 жылдарға дейін баспа индустриясының маңызды құралы болып қалды.

Өлім

Мергенталер 1899 жылы Балтимор қаласында туберкулезден қайтыс болды.

Мұра

Балтимордағы өнеркәсіп мұражайында, музейдің баспаханасында жұмыс істеп тұрған Линотип машинасы қойылған. Балтимордың кәсіптік білім беретін орта мектебі, 1953 жылы ашылған Мергенталер атындағы кәсіптік-техникалық жоғары мектеп, оның құрметіне аталған, бірақ көбінесе "МЕРВО" деп аталады. Джонс Хопкинс университетінің Хоумвуд кампусындағы Мергенталер залы 1940-1941 жылдары Отмар Мергенталердің ұлы Евгений мен оның әйелінің қайырымдылығымен салынған. Мергенталер Эдвард Лэнингтің "Жазылған сөздің тарихы" атты қабырғалық суретінде бейнеленген, бұл сурет Нью-Йорк қалалық кітапханасының бас ғимаратындағы МакГроу ротондасының шығыс қабырғасында орналасқан. Суретте Мергенталер өзінің линотип машинасымен және "Нью-Йорк трибунасы" газетінің өкілі Уайтлоу Ридпен бірге көрсетілген.