Кіріспе
1995 жылғы Super Bowl. Бұл ойын 49ers командасының ойыншысы Стив Янгтың бұрынғы ойыншысы Джо Монтананың көлеңкесінен шығудың соңғы қадамы ретінде қарастырылады. Монтана 49ers сапында төрт рет Super Bowl жеңіске жеткен (1981, 1984, 1988 және 1989 жылдары), ал екі рет Янг резервтік ойыншы ретінде оның қасында болған. Янгтың басшылығымен және өткен маусымда командаға қосылған бірнеше тәжірибелі еркін агенттерден құралған қорғаныспен Сан-Франциско тұрақты маусымды лигадағы ең жақсы көрсеткіш – 13-3 есебімен аяқтады және барлық ұпайлар бойынша (505) лигада көш бастады. Chargers командасы, керісінше, «күлкілі команда» ретінде танылды және 11-5 есебімен тұрақты маусымды аяқтағаннан кейін, плей-оффтың екі ойынында да үзіліс кезінде ұтылып тұрғанда жеңіске жетіп, алғашқы Super Bowl-ға өтті. Бұл екі команданың да төрт кезеңнің әрқайсысында гол соққан алғашқы Super Bowl болды. 75 ұпайдың және 10 голдың жалпы саны Super Bowl рекорды болып қала береді. Дегенмен, 49ers ойынның көп бөлігін бақылады, Янг 49ers командасының алғашқы екі шабуылында да тачдаун пас берді. Chargers бірінші тоқсанның соңында 14-7 есебімен 13 ойындық, 78 ярдтық шабуылмен есебін қысқарта алды, бірақ кейін Сан-Францисконы тоқтатуға қол жеткізе алмады. Янг Super Bowl-дың ең құнды ойыншысы атанды, ол Super Bowl рекорды бойынша алты тачдаун пас берді және 36 пас беріп, 24-і дәл болды, жалпы 325 ярдқа жетті. Болжағандай үлкен есеп айырмасына қарамастан (18 1⁄2 ұпай – Super Bowl-да команданың жеңілуінің екінші ең үлкен көрсеткіші), Сан-Диегоның ұлттық деңгейде үлкен қолдауы болмауы, салыстырмалы түрде үлкен жанкүйерлер базасының болмауы және Калифорниядан екі команданың қатысуы, бұл Шығыс жағалауда қызығушылықты айтарлықтай төмендетуі мүмкін еді. Дегенмен, ABC телеарнасында көрсетілген ойынның Нильсен рейтингі 41,3 құрады.
This game is regarded as 49ers quarterback Steve Young's final leap out of the shadow of his predecessor, Joe Montana, who had won four Super Bowls with the 49ers (in 1981, 1984, 1988, and 1989), two with Young as the backup quarterback. With Young at the helm, and a defense consisting of several veteran free agents who joined the team during the previous offseason, San Francisco finished the regular season with a league best 13–3 record, and led the league in total points scored (505). The Chargers, on the other hand, were regarded as a "Cinderella" team, and advanced to their first Super Bowl after posting an 11–5 regular season record and overcoming halftime deficits in both of their playoff wins. This was the first Super Bowl in which both teams scored in all four quarters. The combined aggregate score of 75 points and the ten total touchdowns both remain Super Bowl records. Still, the 49ers controlled most of the game, with Young completing touchdown passes in each of the 49ers' first two drives. The Chargers were able to cut the deficit late in the first quarter, 14–7, on a 13 play, 78 yard drive, but could not slow down San Francisco afterwards. Young was named the Super Bowl MVP, throwing a Super Bowl record six touchdown passes, and completing 24 out of 36 passes for 325 yards. Despite the predicted blowout (18 1⁄2 points is the second largest margin a team has been favored by in a Super Bowl), the fact that San Diego did not have as much national appeal nor a relatively large core fan base, and two teams from California playing, which could have significantly diminished interest along the East Coast, the telecast of the game on ABC still had a Nielsen rating of 41.3.
Үй-жай таңдау процесі
NFL иелері 1991 жылғы 23 мамырда Миннеаполисте өткен отырыста XXIX Суперкубокты Майами қаласына беруге дауыс берді. Үш қала өтініш білдірді: Майами (Джо Робби стадионы), Тампа (Тампа стадионы) және Хьюстон (Астродом). Жаңа Орлеан басқа шаралармен келіспеушіліктерге байланысты жарыстан ерте қалып қойды. Хьюстон 1974 жылдан бері ойын өткізбегендіктен, бастапқыда фаворит деп есептелді. Бірақ, Астродомға NFL-дің 70 мың көрерменге арналған сыйымдылық талабын орындау үшін шамамен 10 000 уақытша орындық қосу қажет болды. Бұл Майами аймағы үшін Суперкубокты жалпы жетінші рет қабылдауы, ал Джо Робби стадионында екінші рет өткізілуі еді.
Сан-Диего Шаржерс
1994 жылғы маусымда «Чарджерс» командасы күтпеген жеңіске жетті, көптеген адамдар олардың тіпті плей-оффқа да, әсіресе Супер Боулға да іліге алмайтынын күткен болатын. Сан-Диего 1980-ші жылдары жеңіліс тіркеп келді, бірақ 1990 жылы бұрынғы «Вашингтон Редскинс» командасының бас менеджері Бобби Битард командаға қосылды. Битард 1980 жылдары «Редскинс» командасын Супер Боулға талапкер ету үшін қолданған үлгіні пайдаланып, «Чарджерс» командасын қайта құруға шешім қабылдады: ірі қорғаушылар, ұзақ шабуылдарды ұстауға көмектесетін пас беру және иілгіш, бірақ тұрақты қорғаныс. 1992 жылы «Чарджерс» командасына бұрынғы «Джорджия Техникалық колледжінің» бас жаттықтырушысы Бобби Росс келді, команда 11–5 есебімен AFC West дивизионында жеңіске жетті және «Канзас-Сити» командасына қарсы плей-оффтың бірінші турында жеңіске қол жеткізді. Бірақ 1993 жылы олар 8–8 есебімен түсіп, плей-оффқа қатыса алмады. 1994 жылғы маусым басталғанға дейін Сан-Диегодан жақсы нәтиже күтпеді, себебі олар драфт және еркін агенттер арқылы көптеген жаңа ойыншыларды алған еді; «Чарджерс» командасының құрамында 22 жаңа ойыншы болды, олардың 10-ы негізгі құрамға ілікті. Дегенмен, олар 11–5 есебімен, AFC West дивизионында жеңіске жетіп, AFC плей-оффында #2 орын алды. «Чарджерс» командасы маусымның соңғы ойынына «Питтсбург Стиллерс» командасына қарсы #2 орын алу үшін жеңіске жеткеніне мұқтаж болды (жеңіліс бұл орынды «Майами Долфинс» командасына берер еді), бұл плей-оффтың бірінші турында және дивизиондық раундында үй шарттарында ойнау мүмкіндігін берді. Жарақат алған негізгі ойыншы Стэн Хамфристің орнына шыққан қосалқы ойыншы Гейл Гилберт, Джон Карнидің ойынның соңғы секундтарында гол соққаннан кейін 37–34 есебімен жеңіске жетті. «Чарджерс» командасының шабуылын 1991 жылғы маусымда «Редскинс» командасының Марк Райпиенге қосалқы ойыншысы болған Стэн Хамфристің басқарды, сол жылы олар Super Bowl XXVI жеңімпазы атанды. 1994 жылғы маусымда Сан-Диегода Хамфристің 453 лақтырудың 264-і 3,209 ярдқа және 17 тачдаунға айналды, 12 перехват жасалды. Кең қабылдаушы Марк Си команданың ең көп қабылдаған ойыншысы болды, 58 қабылдау 645 ярдқа және 6 тачдаунға айналды. Кең қабылдаушы Тони Мартин 885 ярдқа және 7 тачдаунға 50 рет қабылдады, кең қабылдаушы Шон Джефферсон 627 ярдқа және 3 тачдаунға 43 рет қабылдады, ал тығыз қабылдаушы Альфред Пупуну 214 ярдқа және 2 тачдаунға 21 рет қабылдады. Натроне Минз команданы 1,350 ярдқа және 12 тачдаунға ұшыруда жетекшілік етті. Сондай-ақ, ол 235 ярдқа 39 қабылдауды тіркеді және Pro Bowl-ға шақырылды. Үшінші қақпашы Ронни Хармон да үлкен үлес қосты, 58 рет 615 ярдқа және тачдаунға өткізді. Осы арада, «Чарджерс» командасының арнайы командалары Андре Коулманмен үлкен қауіп төндірді, ол 49 шайбаны қайтарып, 1,293 ярдқа (26,4 ярд қайтару) және 2 тачдаунға қол жеткізді. «Чарджерс» командасының керемет қорғаныс желісі болды, оны Pro Bowl қорғаныс аяғы Лесли О'Нил бекітті, ол команданы 12,5 сакетпен бастап, төрт фамблге мәжбүр етті, қорғаныс шебері Крис Мимс, 11 сакет жазды, және Шон Ли, ол 6,5 сакет пен фамблді қалпына келтірді. Олардың желілік корпусын төртінші жыл қатарынан Pro Bowl-ға таңдалған Джуниор Сеу басқарды, ол 123 tackles, 5,5 сакс және 3 фамбл қалпына келтірді. Қорғаушы Стенли Ричард екінші рейдте негізгі қару болды, 4 ұстап алу, 224 қайтару ярд және 2 тачдаун. Қорғаушы Дарриен Гордон да команданың негізгі құралы болды, 4 ұстап алу және 32 қайтару ярдтарын тіркеді, сонымен қатар тағы 475 ярд және 2 тачдаунды қайтарып берді. Родни Харрисон командада жаңашыл болды. «Чарджерс» командасының қосалқы ойыншысы Гейл Гилберт бес рет Super Bowl командасының мүшесі болған алғашқы ойыншы болды. Ол бұған дейін төрт маусымда (1990–1993) АФК чемпионатын жеңіп алған «Буффало Биллз» командасының үшінші қатарға шыққан қорғаушысы болды.
Сан-Франциско 49ерс
1988 жылдан 1993 жылға дейінгі маусымдарда «49ers» командасы алты NFC Чемпионат ойынының бесеуіне қатысып, XXIII және XXIV Супер Боулдарды жеңіп алды. Бірақ бас жаттықтырушы Джордж Сейферттің командасы 1992 және 1993 жылдары «Даллас Каубойс» командасына қарсы екі рет қатарынан NFC Чемпионатында жеңілгеннен кейін, «Сан-Франциско» қорғанысын күшейту үшін бірнеше тәжірибелі еркін агенттерді шақырды. Шартқа отырған ойыншылардың арасында қорғаныс шебіндегі Ричард Дент («Супер Боул XX» турнирінің ең құнды ойыншысы), Чарльз Манн, Ретт Холл және Рики Джексон; қанат қорғаушылары Кен Нортон-младший және Гэри Пламмер; және бұрыш қорғаушысы Деон Сандерс болды. Еркін агенттер «49ers» командасына лигадағы 18-ші орыннан 8-ші орынға көтерілуге, ал лигадағы шабуылға қарсы қорғаныстың 16-шы ең жақсы көрсеткішінен 2-ші орынға көтерілуге мүмкіндік берді. «Pro Bowl» турнирінің қатысушысы Дана Стабблфилд команданы 8,5 сақтап алумен жетектеді. Жаңадан келген қорғаныс шебіндегі Браянт Янг қарсыластар үшін үлкен қауіп болды, ол 42 тақпақ, 6 сақтап алу және бір допты қайтарып алуға қатысты. Олардың артында Нортон орталық қанатшы позициясында өте тиімді ойын көрсетіп, команданы 77 тақпақ және бір допты ұстау арқылы жетектеді. «Pro Bowl» турнирінің қатысушысы Мертон Хэнкс команданы 93 ярдқа 7 допты ұстаумен жетектеді, ал Сандерс 303 ярдқа 6 допты ұстап алып, 3 тачдаун соғып, NFL Жылдың ең үздік қорғаушысы атағын жеңіп алды. Оның 303 ярдтық көрсеткіші NFL тарихындағы үшінші ең жоғары көрсеткіш болды, ал 74, 93 және 90 ярдтық тачдаун соққандары оны бір маусымда екі рет 90 ярдтық допты ұстап алған алғашқы ойыншы етті. «Pro Bowl» турнирінің қатысушысы Тим Макдональд да үлкен үлес қосып, 79 ярдқа 2 допты ұстап алып, бір тачдаун соқты. «49ers» командасының шабуылын 1991 және 1992 жылдары жарақат алған болашақ «Атақтылар залының» мүшесі Джо Монтананың орнына келген квотербек Стив Янг жетектеді. Янг екі маусымда да лигадағы ең көп пастың авторы болғаннан кейін Монтана «Канзас-Сити Чифс» командасына сатылып, 1993 жылы Янгты талассыз негізгі ойыншы ретінде қалдырды. Бірақ, өзінің әсерлі паста статистикасына қарамастан, Янг Монтана сияқты «49ers» командасын XVI, XIX, XXIII және XXIV «Супер Боул» турнирінде жеңіске жеткізе алмағаны үшін сынға ұшырады. Сонымен қатар, команда тұрақты маусымда Монтананың «Чифс» командасына 24:17 есебімен жеңілгені де жағдайды нашарлатты. Дегенмен, Янг 1994 жылғы тұрақты маусымда 112,8 пасс рейтингісімен лигадағы ең көп пастың авторы болды, бұл NFL тарихындағы ең жоғары тұрақты маусымдық рейтинг бойынша Монтананың рекордын жаңартты. Янг 461 пастың 324-ін 3,969 ярдқа, 35 тачдаунға және тек 10 допты ұстауға жеткізді. Ол сонымен қатар 293 ярдқа 58 рет жүгіріп, 7 тачдаун соқты және NFL ең құнды ойыншысы сыйлығын жеңіп алды. Янгтың жетекшілігімен «49ers» командасы барлық ұпайлар бойынша лигада көшбасшы болды (505) және оларға лигадағы ең үздік 13-3 тұрақты маусымдық көрсеткішті жасауға көмектесті. «Pro Bowl» турнирінің қатысушысы Рикки Уоттерс команданың 877 ярд пен 6 тачдаунмен жетекші жүгірушісі болды, сонымен қатар 719 ярд пен 5 тачдаун үшін 66 допты ұстады. Жаңадан келген фулбек Уильям Флойд команданың 305 ярд пен 6 тачдаунмен екінші үздік жүгірушісі болды, сонымен қатар 145 ярд үшін 19 допты ұстады. Команданың жетекші қабылдаушысы – «Pro Bowl» турнирінің қатысушысы Джерри Райс, ол 112 допты ұстап, 1,499 ярдқа және 13 тачдаунға ие болды, сонымен қатар 93 ярдқа және тағы екі тачдаун соқты. Қабылдаушы Джон Тейлор да сенімді нысана болды, ол 531 ярдқа 41 допты ұстап, 5 тачдаун соқты. «Pro Bowl» турнирінің қатысушысы Брент Джонс 670 ярдқа және 9 тачдаунға 49 допты ұстады. Шабуылдаушы саптың басында «Pro Bowl» турнирінің қатысушысы Барт Оутс, тағы бір маусымдық еркін агент және «Pro Bowl» турнирінің қатысушысы Джесси Саполу болды. Декстер Картер арнайы командаларда қайтарушы ретінде ерекше маусым өткізді, ол допты қайтару арқылы барлығы 1,426 ярдқа және бір тачдаун соқты.
Зарядтаушылар
AFC дивизиондық плей-оффында «Чарджерс» 21:6 есебімен ұтылып тұрған күйінде «Майами Дельфинс» командасын 22:21 есебімен жеңді. Бірінші таймда Сан-Диего Джон Карнидің екі голымен ғана шектелді, ал «Майами» командасының квотербегі Дэн Марино 180 ярдтан астам қашықтыққа 3 тачдаун жасады. Дегенмен, «Чарджерс» екінші таймда «Дельфинс» командасынан басым түсып, олардың шабуылын 16 ойынмен шектеді. Үшінші тоқсанда «Чарджерс» командасы төртінші қадамда және гол сызығынан 1 ярд қашықтықта тоқтатылғаннан кейін, «Чарджерс» командасының қорғаныс шебіндегі Рубен Дэвис «Дельфинс» командасының шабуылшысы Берни Пармалиді эндзонада қауіпті аймаққа түсірді. Содан кейін Сан-Диего бос тепкіні қабылдап, 54 ярдқа жүгіріп, Минстің 24 ярдтық тачдаунымен гол соқты. Уақыт аяқталуға аздай қалғанда Хамфрис 8 ярдтық тачдаунды қанатты шабуылшы Марк Сиге жіберіп, өз командасына бір ұпай берді. «Дельфинс» командасы бұзушылық айыбына байланысты жауап беріп, «Чарджерс» командасының 31 ярдтық сызығына дейін жетті, бірақ Пит Стояновичтің 48 ярдтық голға жасаған әрекеті гол тіректерінен оңға қарай ұшып өтіп, Сан-Диегоның керемет жеңісін бекітті. Сан-Диего содан кейін АФК чемпионатында «Питтсбург Стиллерс» командасымен кездесті. «Чарджерс» тағы да ерте артта қалды, себебі «Стиллерс» командасы таймның бірінші жартысында 13:3 есебімен көшбасшылықты көрсетті, бірақ Хамфрис «Стиллерс» командасының қорғанысын 43 ярдтық ойынмен тачдаунға жіберіп, ашық қалған Альфред Пупунуға пас берді. Содан кейін «Чарджерс» командасы 17:13 есебімен көшбасшылыққа шықты, Мартин «Стиллерс» командасының қорғанысын (әсіресе нашар қарсыласқан Тим МакКайерді) оң жақ қанаттан 43 ярдтық тачдаунмен жеңіп алды. Соңғы шабуылда «Стиллерс» командасы Сан-Диегоның 3 ярдтық сызығына жетті, бірақ «Чарджерс» командасының қақпашысы Деннис Гибсон төртінші қадамда жеңіске жетіп, квотербек Нил О'Доннеллдің Барри Фостерге жіберген пасын жолдан бұрып, допты Сан-Диегоға қайтарды. «49ers» командасының NFC титулдық ойынында болғандай, «Чарджерс» командасы қарсыластары жалпы ойын (80:47), жалпы шабуылдық ярдтар (415:226) және допты иелену уақыты (37:13:22:47) сияқты маңызды статистикалық көрсеткіштер бойынша олардан асып түскеніне қарамастан, Супербоулға жолдама алды.
49-шы топ
49ers алғашқы ойында NFC дивизиондық плей-оффында Чикаго Беарс командасын 44:15 есебімен жеңді. Чикаго алаңға гол соқса да, Сан-Франциско үшінші тоқсанның соңына дейін 37 ұпай жинап, ойынды шешуге мүмкіндік бермеді. Флойд үш рет жүгіріп тачдаун соқты, ал Янг жүгіріп және бір тачдаун пасын берді. Содан кейін Сан-Франциско өзінің басты қарсыласы Даллас Каубойс командасын 38:28 есебімен жеңіп, NFC Чемпионатында жеңіске жетті. Тартысты ойын деп күтілген бұл кездесуде 49ers командасы Далластың 3 доғарысын бірінші тоқсанда 21 ұпайға айналдырды. Ойынның үшінші минутында қорғаушы Эрик Дэвис Даллас квотербегі Трой Айкманнан ұрлаған допты тачдаунға айналдырды. Далластың шабуылшысы Майкл Ирвин келесі шабуылында допты жоғалтып, Янгтың 29 ярдтық пасын Уоттерске табыстады. Содан кейін Даллас қақпасын қорғаушысы Кевин Уильямс допты жоғалтып жіберді, оны Далластың 35 ярдтық сызығынан Дуг Брайен қайтарып алды. Бірнеше минуттан кейін Флойд 1 ярдтық тачдаунмен Сан-Францискоға ойын басталғалы 8 минут өтпей жатып 21:0 есебімен басымдық берді. Бірінші таймның соңғы минуттарында есеп 24:14 болғанда, Айкман үш рет қатарынан сәтсіз пастар жасады, ал Далластың қысқа тепкісі Янгтың 28 ярдтық пасын Райске бірінші таймның соңғы 8 секундінде аяқтауға мүмкіндік берді. Ковбойлар ақырында Эмит Смит пен Айкманның 10 ярдтық пасын Ирвинге соңғы таймда соғып, есепті 38:28-ге дейін қысқартты, бірақ олар енді ұпай жиная алмады. Ковбойлар жалпы шабуылдық көрсеткіш бойынша (451-294) 49ers-тен басым болса да, Айкман 380 ярдтық пастармен NFC Чемпионатының рекордын, ал Ирвин 192 ярдтық қабылдаумен де рекордын жаңартты. Бірақ Даллас бірінші таймдағы доп жоғалтуларын жеңе алмады.
Суперкубок ойындары алдындағы жаңалықтар
Super Bowl XXIX-қа қадам басқанда, көптеген спорт жазушылары мен жанкүйерлер Chargers-тің 49ers-ті жеңуге мүлдем мүмкіндігі жоқ деп ойлады. Сан-Франциско соңғы 13 ойынының 12-сінде жеңіске жеткен, оның ішінде плей-оффтағы жеңістері де бар (осы кезеңдегі жалғыз жеңілісі Миннесота Викингтеріне қарсы, маңызсыз тұрақты маусымның соңғы ойынында Миннесотада болды). Көптеген адамдар 49ers пен Ковбойлар арасындағы NFC Чемпионаты ойынын "нағыз Супер Боул" деп есептеді, себебі осы екі команда кез келген AFC командасынан әлдеқайда күшті деп саналды. Сонымен қатар, Сан-Франциско тұрақты маусымда Сан-Диегоны 38:15 есебімен жеңген еді. Осының нәтижесінде, 49ers ойынға 18 1/2 ұпаймен жеңіске жететін фаворит ретінде кірді, бұл көрсеткіш екі он жылдан астам бұрын Super Bowl III-де Балтимор Колтс-тің Нью-Йорк Джетс-ке қарсы 19 1/2 ұпаймен басып өткен көрсеткішінен ғана асты. Сондай-ақ көптеген адамдар Super Bowl XXIX тарихындағы ең аз көретін ойын болады деп болжады, себебі Chargers-тің Chiefs, Dolphins немесе Steelers сияқты басқа AFC командаларына қарағанда жанкүйерлері аз болды. (Бұл болжам ақырында жалған болып шықты. Super Bowl XXIX-ты 125,2 миллион адам тамашалады және Нильсен рейтингі 41,3 болды, ал үш жыл бұрынғы Super Bowl XXVI-ны 119,7 миллион көрермен тамашалап, 40,3 рейтинг тіркеді.) Бұл Маямиде өткізілген жетінші Супер Боул болды, сол кезде Нью-Орлеан, Луизиана және Үлкен Лос-Анджелес аймағы Супер Боулды ең көп рет қабылдаған қалалармен теңесті. Бұл әлі күнге дейін үй ойындарын бір штатта өткізетін командалар арасында өткізілген жалғыз Супер Боул болып табылады (Super Bowl XXV Нью-Йорк Гиганттары мен Буффало Биллз арасында өткенімен, екі команда да Нью-Йорк аймақтарын білдіреді, ал Гиганттар үй ойындарын Нью-Джерсиде өткізеді).
Хабар тарату
Ойын АҚШ-та ABC телеарнасы арқылы Ал Майклс, Фрэнк Гиффорд және Дэн Диердорфтан тұратын комментаторлар бригадасымен көрсетілді. Линн Сванн «Чарджерс» командасының жанынан, ал Лесли Виссер «49ers» командасының жанынан репортаж жасады. Виссер Супер Боулға жақын орналасқан бірінші әйел болды; ол бұған дейін Винс Ломбарди кубогының табысталуына арналған алғашқы спорт комментаторы болған, ол CBS арнасы үшін XXVI Супер Боулды тікелей эфирде көрсете білді. Брент Мусбургер Супер Боул XXIX алдындағы (2 сағат), ортасындағы және кейінгі іс-шараларды сол кездегі ABC Sports сарапшысы Дик Вермеилдің, Мусбургердің ABC колледж футболының тікелей эфиріндегі тұрақты түсіндірушісінің және кейін «Нью-Йорк Джетс» командасының қақпашысы Бумер Эссисонның көмегімен жүргізді. Бұл Майклс, Гиффорд және Диердорф командасы жүргізген соңғы Супер Боул болды. Олар 1987 жылдан 1997 жылға дейін «Дүйсенбі түнгі футболы» деп аталды және ABC арнасының XXII және XXV Супер Боулдарын көрсетуге де қатысты. Бұл сондай-ақ 1999 жылғы маусымға дейін ABC арнасында көрсетілген соңғы Супер Боул болды (онда Аль Майклс Бумер Эсисонмен бірге ойынды шақырды). Бұл Мусбургер жүргізген соңғы Супер Боул болды, себебі ABC-дегі барлық келесі Супер Боулдарды ESPN-нің Крис Берман жүргізді, ABC-нің ESPN-ді сатып алуынан (оның ішінде ESPN) және ESPN мен ABC Sports-тің (қазір ESPN on ABC) бірігуінен кейін. Сонымен қатар, осы ойынның кубогын табыстау жеңімпаз команданың құпия бөлмесінде өткізілген соңғы рет болды, ал барлық келесі Винс Ломбарди кубогының табысталуы алаңда өтетін болды. Супер Боулдың басты бағдарламасы ретінде ABC Джеймс Бролиннің қатысуымен «Экстремалды» теледрамасын көрсетті; бұл Супер Боулдан кейін көрсетілген соңғы сериал болды, себебі «Family Guy» XXXIII Супер Боулдан кейін көрсетілді және соңғы 14 жылда Супер Боулдан кейін көрсетілген төрт сериалдың бірі болды («Family Guy», оның спин-оффы «American Dad!» және Супер Боул XLIV-тен кейін көрсетілген «Undercover Boss»), себебі телеарналар ойыннан кейінгі аудиторияның барынша көп бөлігін қамту үшін белгілі шоулардың жаңа эпизодарын көрсетуді жөн көрді. Супер Боул XXIX-тың 30 секундтық телерекламаларының орташа құны 1,15 миллион долларды құрады, бұл Супер Боул жарнамаларының 1 миллион доллардан асып кеткенінің алғашқы жағдайы болды. Супер Боул XXIX әлемнің 150-ден астам елінде көрсетілді. Бұл ойын Канадада CTV және TVA (француз тілінде), Мексикада Televisa's Canal 5 арнасында бір уақытта көрсетілді, оның комментаторлары Сан-Диегодан тікелей эфирде соңғы минуттарды көрсете алды, Германияда Tele 5, Австралияда ABC, Филиппинде GMA Network және кейін Ұлыбританияда Channel 4 арнасында көрсетілді. Бұл Супер Боул кейіннен NFL-дің «Ең ұлы ойындар» топтамасында «Тамашалықтағы жаттығу» деген атпен көрсетілді. Эпизод негізделген Супер Боулдың басты фильмі Гарри Каласпен түсірілген жалғыз Супер Боулдың басты фильмі болды.
Танымал мәдениетте
Супер Боулға дейінгі сейсенбіде ABC комедиялық сериалы "Толық үй" "Супер Боулдың көңілді күні" атты эпизодын көрсетті, онда басты кейіпкерлер Дэнни мен Ребекка тікелей ойында болды. ("Толық үй" Сан-Францискода өрбіген, және шоу барысында 49ers командасы Супер Боулға жеткен жалғыз жағдай осы болды.) Бір апта бұрын "Сайнфелд" сериалының "Марка белгілеуші" эпизодында Джерри ойынға билеттерін сыйға беруге тырысты. Ақырында ол баруға шешім қабылдады, бірақ өкінішке орай, Ньюманмен қатар отыруға мәжбүр болды. Супер Боулдан екі күн өткен соң, ойын ABC комедиялық сериалы "Үйді жақсартудың" "Супер Боул қызуы" эпизодының негізгі сюжеттік желісі болды, онда Джилл тұмауға шалдыққан, ал Тим мен оның достары ойынды тамашалауға тырысты.
Ойын алдындағы рәсімдер
Ойын алдындағы шоуда кантри әншісі Хэнк Уильямс-младший өнер көрсетті, ол "Monday Night Football" тақырыбына арналған әнін орындады, ол оның "All My Rowdy Friends Are Coming Over Tonight" әніне негіделген. Кейін актриса және әнші Кэти Ли Гиффорд (Фрэнк Гиффордтың әйелі) ұлттық әнұранды орындады. Ол кездегі "Америка Мисс" Хизер Уайтстоун есту қабілеті нашар адамдар үшін әнұранды тіл білімімен жеткізді. NFL-дің 75 жылдығын құрметтеу үшін лиганың 75 жылдық мерейтойлық құрама командасына енген төрт бұрынғы ойыншы – Отто Грэм, Джо Грин, Рей Нитшке және Гейл Сейерс монетаны лақтыру рәсіміне қатысты. Орта алаңға 75 жылдық мерейтойға арналған арнайы логотип салынды. Әр ойыншы жейдесінде де сол логотиптің белгісін тақты; 75 жылдық мерейтойлық белгі 1994 жылғы маусымда барлық ойыншылар киді. Маусым бойында командалар таңдалған ойындарда "өткенге оралу" жейделерін киді. "49ers" маусымның көп бөлігінде, осы ойынды қоса, 1957 жылғы "Niners" құрамына құрмет көрсететін жейделерін киді.
Тақырыбы:
Тақырыбы "Индиана Джонс және тыйым салынған көз ғибадатханасы" аталған шоу, сол жылы Диснейлендте ашылған "Индиана Джонс әрекеті" аттракционын насихаттау мақсатында Дисней компаниясымен өндірілді. Шоуда актерлер Индиана Джонс пен оның сүйіктісі Марион Рейвенвуд рөлін ойнады, олар Тыйым салынған көз ғибадатханасынан Винс Ломбарди кубогын тонады. Шоуда сонымен қатар әншілер Тони Беннетт пен Пэтти ЛаБелл, джаз трубашысы Артуро Сандовал және Майами Саунд Машинасы өнер көрсетті. Шоу Диснейдің (кейіннен ABC-ні сатып алған) 1994 жылғы "Арыстан патша" фильмінде пайда болған "Can You Feel The Love Tonight" әнімен аяқталды. Ойын алаңында билеген бишілер Коралл Гейблс аға мектебінің оркестрінің мүшелері болды. Бұл жартылай уақыт шоудың бұрынғы ABC бағдарламаларымен де байланысы болды: алғашқы екі "Индиана Джонс" фильмі ABC телеарнасында тұңғыш рет көрсетілді, ал арна 1992 жылдан 1993 жылға дейін "Жас Индиана Джонс хроникалары" телесериалын көрсетті (бір кезде Дүйсенбі кешкі футболдың алдында көрсетілетін бағдарлама болған).
Радио
Ойынды CBS ұлттық радиосы арқылы Джек Бак ойын комментаторы және Хэнк Стром түс комментаторы ретінде тікелей эфирде көрсетті. Барлық шараларды Джим Хантер жүргізді. Сан-Диегода XXIX Суперкубогы XTRA AM радиосында Ли "Хаксо" Хамильтон мен Джим Лаславик, ал Сан-Францискода KGO AM радиосында Джо Старки мен Уэйн Уокер көрсетті.
Бірінші тоқсан
49-шы команданың шабуылшысы Декстер Картер бастапқы тепкіні 9 ярдқа Сан-Францисконың 26 ярдтық сызығына қайтарғаннан кейін, Chargers командасының қорғаушысы Даг Миллердің бет маскасына жасаған бұзушылығы Сан-Францискоға өздерінің 41-ші сызығынан бастауға мүмкіндік берді. Шабуылдың үшінші ойынында төрт ширеуші Стив Янг кең қанатты Джерри Райске 44 ярдтық тачдаун пасын жіберіп, 7-0 есебімен алға шықты. 49-шы команда бастапқы тепкіні қабылдап, сол шабуылда тачдаун соққан екінші команда болды (бірінші команда VIII Суперкубоктағы Майами Дельфиндері), сонымен қатар ең жылдам тачдаун үшін жаңа Суперкубок рекордын орнатты (кейіннен Чикаго Беарс командасының Девин Хестері XLI Суперкубокта бұзды). Chargers командасын үштен кейін және олардың бастапқы иелігінде тепкі салуға мәжбүрлегеннен кейін, 49-шы команда төрт ойын барысында 79 ярдқа алға жылжыды, Янг 21 ярдқа жүгірді, содан кейін Рикки Уоттерске 51 ярдтық тачдаун пасын жіберіп, Сан-Францискоға 14-0 есебімен бірінші кезеңнің 5 минуты ішінде басымдық берді және команданың екінші ең жылдам тачдаунын соққандығы бойынша Суперкубок рекордын орнатты. Сан-Диего келесі шабуылында 78 ярдқа 13 ойынмен жылжып, сағаттан 7 минуттан астам уақытты алды. Бұл шабуылда Ронни Хармон 33 ярдқа екі рет қабылдап, ал Natrone Means 22 ярдқа алты рет жүгірді, соңғысы 1 ярдтық тачдаунмен нәтижеленді, бұл Chargers командасының есебін 14-7 есебіне дейін қысқартты. Алайда, 49-шы команда келесі тепкіден кейін тез қарсы шабуыл жасап, 10 ойыннан кейін 70 ярдқа жылжыды. Райс 19 ярдтық қабылдаумен және кері ойында 10 ярдтық жүгірумен бастады, ал Янг кең қанатты Джон Тейлорға 12 ярдтық пасты аяқтады және 15 ярдқа шашырап жүгірді.
Екінші тоқсан
Екінші тоқсанда төрт ойын өткен соң Янг Уильям Флойдқа 5 ярдтық тачдаун пас жіберіп, Сан-Францисконың көшбасшылығын 21-7 есебіне жеткізді. Келесі үш мүмкіндік те пантпен аяқталды. «Chargers» командасының пантшысы Брайан Вагнер өзінің 9 ярдтық сызығынан 40 ярдтық пант жасады, нәтижесінде «49ers» командасы допты «Сан-Диегоның» 49 ярдтық сызығында алды. Содан кейін «Сан-Франциско» 9 ойындық шабуыл ұйымдастырды, оның ішінде Райс 19 ярдқа екі рет допты қабылдады. Шабуыл Янгтың төртінші тачдаун пасымен аяқталды – 8 ярдтық лақтырумен Уоттерсқа, жартылай уақытқа 4:44 секунд қалғанда, есеп 28-7 болды. «Сан-Диего» содан кейін бастапқы соққыны қабылдап, өздерінің 25 ярдтық сызығынан 62 ярдты «Сан-Францисконың» 13 ярдтық сызығына дейін жеткізді. Бұл шабуылда кең қабылдағыш Марк Сидің 17 ярдтық қабылдауы, кең қабылдағыш Шон Джефферсонның 10 ярдтық кері жүгіруі және «Chargers» командасының ойындағы ең ұзын ойыны – кавербек Стен Хамфристен шабуылшы Эрик Биенимиге жасалған 33 ярдтық экрандық пас болды. Бірақ Хамфрис үш толыққанды емес пасты жібергеннен кейін, оның бірі Сидің гол аймағында жіберген керемет пас еді, олар кикер Джон Карнидің 31 ярдтық голына жүгінуге мәжбүр болды, бұл олардың ұпай айырмасын 28-10 есебіне дейін қысқартты. Янгтан тартыс ойыншысы Брент Джонсқа жасалған 33 ярдтық пас «49ers» командасына келесі мүмкіндікте «Сан-Диегоның» 29 ярдтық сызығына жетуге көмектесті, бірақ Янгтың Джонсқа жасаған үшінші төменгі пасы қате болды, ал кикер Дуг Брайен 47 ярдтық голға талпыныс жасағанда оң жаққа қате жіберді. «Chargers» содан кейін өздерінің 46 ярдтық сызығына дейін шабуылдады, бірақ «49ers» командасының қорғаушысы Эрик Дэвис Хамфристің үшінші төменгі пасын ұстады, ол кең қабылдағыш Тони Мартинге жолдаған еді, жартылай уақытқа 10 секунд қалғанда, нәтижесінде есеп жартылай уақытта 28-10 болды. «Chargers» командасының жартылай уақыттағы 18 ұпайдан кем болуы ойынның қалған бөлігінде оларға қол жеткізген ең жақын ұпай айырмашылығы болды.
Үшінші тоқсан
49ers екінші таймды тоқтаған жерінен жалғастырды. Chargers жартылайдың алғашқы драйвында үш ойыннан кейін допты бортқа шығаруға мәжбүр болды, ал Картер допты 11 ярдқа өздерінің 38 ярдтық сызығына қайтарып берді. Янг кейін Райске 37 ярдқа екі пас берді (оның ішінде 3-ші және 17-ші мүмкіндікте 21 ярдтық пас) және 7 ойындық, 62 ярдтық драйвта Тейлорға 16 ярдтық пас берді, бұл Уоттерстің ойындағы үшінші тачдаунымен аяқталды, 49ers-тің көшбасшылығын 35–10 есеге арттырды. Андре Коулманның 33 ярдтық қайтарым соққысынан кейін, Chargers Сан-Францисконың 33 ярдтық сызығына жетті, бұған тайт-энд Альфред Пупунудың 23 ярдтық қабылдауы көмектесті, бірақ олар 4-ші мүмкіндікте Хамфристің Мартинге арналған 7 ярдтық пасын Дэвис бұзғандықтан допты жоғалтты. Янг содан кейін Сан-Францисконы 10 ойындық, 67 ярдтық драйвқа жетеледі, 3-ші және 14-ші мүмкіндікте корнербек Дарриен Гордонға қарсы 22 ярдтық кедергі жасау жазасының көмегімен, Райске 15 ярдқа аяқтап, өзінің бесінші тачдаунын жасады. Бірақ Сан-Диего дереу жауап берді, Коулман келесі соққыны 98 ярдқа қайтарып, тачдаун соқты. Содан кейін Хамфрис Сейге екі ұпайлық конверсия үшін пас берді (Супер Боул тарихындағы бірінші; ереже маусым басында NFL-мен қабылданған), бірақ бұл тек есепті 42–18-ге дейін қысқартты. 49ers келесі драйвта допты бортқа шығаруға мәжбүр болды, бірақ Chargers қайтадан допты жоғалтты, өйткені Мианс Сан-Диегоның 37 ярдтық сызығындағы 4-ші және 1-ші мүмкіндікте қауіпсіздік қорғаушысы Мертон Хэнкспен 4 ярдқа тоқтатылды.
Төртінші тоқсан
Алты ойыннан кейін, Уоттерстің 25 ярдқа үш рет шабуылынан соң, Янг 7 ярдты аяқтағаннан кейін Райске рекордтық алтыншы тачдаунды жіберді. Ойын аяқталуға 13:49 қалғанда Сан-Франциско көшбасшылығын 49–18-ге дейін арттырып, Сан-Диегоның қайта оралу үмітін жойды. Chargers, енді мақтаныш үшін ойнап, 13 ойындық, 59 ярдтық драйвпен жауап берді, Сан-Францисконың 7 ярдтық сызығына жетті. Хамфрис командасын алғашқы төрт ойында 12 ярдқа алып барды, бірақ қорғаушы Брайант Янгпен күрескенде білезігін жарақаттады және уақытша Гейл Гилбертпен ауыстырылды. Гилберт Хармонға 24 ярдқа екі пас берді, бірақ 4-ші және 6-шы мүмкіндікте бұрыш қорғаушысы Деон Сандерс допты ұстап алып, Сан-Францисконың 14 ярдтық сызығына қайтарды. 49ers екі рет соққы берді, ал Сан-Франциско қорғаушысы Тои Кук (Хамфрис ойынға оралғанда) допты ұстап алды. Chargers 67 ярдтық, 8 ойындық драйвпен ойынның соңғы ұпайларын енгізді, оған Сейдің 30 ярдқа екі қабылдауы және Мартиннің 42 ярдқа екі қабылдауы кірді, екіншісі 30 ярдтық тачдаун үшін ұсталды. Содан кейін Хамфрис Пупунуға екі ұпайлық конверсия үшін тағы бір пас берді, соңғы есеп 49–26 болды. 49ers содан кейін соққыны қайтарып алып, Сан-Диегоның 7 ярдтық сызығына дейін уақытты тоқтатып, соққы берді. Сан-Диего ойын аяқталуға дейін Сан-Францисконың 35 ярдтық сызығына жетті. Ойын соңында Янг "үлкен жеңіске" қол жеткізгендігіне қуанды және ең қымбат ойыншының куәлігін қабылдады. "Бұл қиын болған кездер де болды! Бірақ бұл әлемдегі ең керемет сезім! Ешкім – ешкім! – бізден бұны ешқашан алып қоя алмайды! Ешкім, ешқашан! Ол біздікі!" Янг және оның командаластары кейін киім ауыстыратын бөлмеде де бірдей қуанышпен болды. "Біз тарихтың бір бөлігіміз", - деді күзетші Джесси Саполу. "Бұл адамдар өмірінде көретін ең жақсы шабуыл болуы мүмкін". "Бұл керемет емес пе?" - деп қосты Янг. "Мен өмірімде бір ойында алты тачдаундық пас берген емеспін. Ал енді Супер Боулда алты тачдаун!" Райс 10 пасқа 149 ярд және 3 тачдаун алды, Супер Боулдағы ең көп тачдаунды қабылдау бойынша өзінің рекордын теңестірді және оны екі рет жасаған алғашқы ойыншы болды. Ол сонымен қатар 10 ярдқа жүгірді. Уоттерс 47 ярдқа жүгіріп, бір тачдаун соқты, сонымен қатар 61 ярдқа және екі тачдаунға 3 пас ұстады. Жалпы маусымда 1,350 ярдқа жүгірген Минс ойында 33 ярдқа тоқтатылды. Хамфрис 275 ярдқа және бір тачдаун үшін 49-дан 24 пасты аяқтады, екі рет допты ұстап алды. Сей 75 ярдқа 7 рет қабылдап, Chargers командасының үздік қабылдаушысы болды, ал Ронни Хармон 68 ярдқа 8 рет қабылдады. Қорғаушы Рейли Джонсон екі рет допты ұстап алды. Кольменнің 244 ярдқа 8 соққысы және бір тачдаун келесі Супер Боул рекордтарын орнатты: Супер Боулдағы ең көп соққы, Супер Боулдағы ең көп соққы ярдтары және Супер Боулдағы ең көп жиналған таза ярдтар. Бұл Супер Боулда әрқайсысы үш тачдаун соққан екі ойыншы болған алғашқы ойын болды. Райс өзінің Супер Боул XXIV-тегі өнерін үш тачдаунмен теңестірді. Уоттерс сонымен қатар үш тачдаун соқты, Роджер Крейгтің үш тачдаунымен (екі қабылдау және бір жүгіру) XIX Супер Боулда теңестірді. Уоттерс сонымен қатар бір ойында екі тачдаунды ұстап алған екінші жүгіруші болды, Крейгпен теңестірді. Кен Нортон кіші екі команданың мүшесі ретінде үш рет қатарынан Супер Боул жеңіп алған алғашқы ойыншы болды. Нортон Супер Боулдың XXVII және XXVIII турнирлерін жеңген Ковбойлар командасының мүшесі болды. Дейон Сандерс Супер Боулда да, Әлемдік серияда да ойнаған алғашқы ойыншы болды, 1992 жылғы Әлемдік серияда Атланта Брейвспен ойнады. Chargers командасының қақпашысы Гейл Гилберт бес рет қатарынан Супер Боул командасының құрамына кірген алғашқы ойыншы болды. Гилберт төрт рет Супер Боулда (XXV–XXVIII) ойнаған Биллз командасының мүшесі болды. Гилберт Суперкубоктың бес матчында да жеңілген команданың құрамында болды. 49ers-тің керемет өнер көрсетуі олардың шабуылдық үйлестірушісі Майк Шанахан мен қорғаныс үйлестірушісі Рей Родстың 1995 жылы сәйкесінше Денвер Бронкос және Филадельфия Иглз командаларының бас бапкері лауазымына ие болуына әкелді. Бобби Росс команданы колледж футболының ұлттық чемпионатына (1990 жылы Джорджия Тех) және Супер Боулға жеткізген екінші жаттықтырушы болды. Бір жылдан кейін Барри Свицер Джонсонға NCAA I A (қазір FBS) колледж футболында және NFL-де чемпиондық жеңіп алған жалғыз бас бапкер ретінде қосылды.
Соңғы статистика
Көздер: NFL.com XXIX Суперкубогы, XXIX Суперкубок ойын іздеушісі SF, XXIX Суперкубок ойын іздеушісі SD, USA Today XXIX Суперкубок ойын барысы.
Статистикалық салыстыру
Сан-Диего ЧарджерсСан-Франциско 49ersБірінші төмендеу2028Жүгіріспен бірінші төмендеу510Паспен бірінші төмендеу1417Құқық бұзу арқылы бірінші төмендеу11Үшінші төмендеу тиімділігі6/167/13Төртінші төмендеу тиімділігі0/40/0Жалпы таза ярдтар354455Жүгіру арқылы таза ярдтар67139Жүгіру әрекеттері1932Жүгіруге арналған ярдтар3.54.2Пас – Аяқтау/әрекет27/5525/38Сәке айдаудың жалпы ярдтары2–183–15Тасталған доптар30Пас арқылы таза ярдтар287316Панттардың орташа ярдтары4–48.85–39.8Пант қайтаруларының жалпы ярдтары3–12–12Киккоф қайтаруларының жалпы ярдтары8–244–48Допты ұстау арқылы қайтарылған жалпы ярдтар0–03–16Жазалардың жалпы ярдтары6–633–18Жоғалған доптар1–02–0Ойын уақытын иелену28:2931:31Допты жоғалту30
Салдары
2022 жылғы маусымға дейін, бұл бір штаттың командалары арасында өткен жалғыз Супер Боул. Бұл 49ers үшін соңғы Супер Боул жеңісі. Олар 21-ші ғасырда тағы үш рет Супер Боулға қатысты (Super Bowl XLVII, Super Bowl LIV және Super Bowl LVIII), бірақ барлығы сәтсіз аяқталды. Chargers үшін жеңілістің салдары кейіннен одан да ауыр болды. Бұл Chargers командасының қатысқан жалғыз Супер Боулы. AFL-NFL бірігуінен бұрынғы кезеңді есепке алғанда, бұл Chargers үшін жоғалтқан үшінші чемпионат ойыны. 1963 жылғы AFL чемпионаты бүгінгі күнге дейін Сан-Диего қаласының жеңген жалғыз маңызды спорттық жетістігі болып табылады (сонымен қатар, кем дегенде екі маңызды спорттық франшизасы бар қала үшін ең ұзақ титулсыз кезең), сондықтан олар үлкен үміткерлер болғанына қарамастан, жеңіліс өте маңызды болды. Chargers 2007 жылғы маусымға дейін плей-оффта жеңіске жетпеді, ол кезде олар AFC чемпионатындағы ойынға шықты, бірақ сол кезде жеңіліс көрмеген «Нью-Ингленд Пэтриотс» командасынан 21:12 есебімен жеңілді. Супер Боул XXIX – 2016 жылғы маусымнан кейін Лос-Анджелес қаласына көшуден бұрын Сан-Диегода өткізген жалғыз ойындары болды.