Кіріспе
1996 жылғы Супер Боул XXX – Ұлттық футбол конференциясының (NFC) чемпионы «Даллас Каубойс» және Америка футбол конференциясының (AFC) чемпионы «Питтсбург Стиллерс» арасында 1995 жылғы маусымдағы Ұлттық футбол лигасының (NFL) чемпионын анықтау үшін өткен американдық футбол ойыны. «Каубойс» командасы «Стиллерс» командасын 27:17 есебімен жеңіп, команда тарихындағы бесінші Супер Боул кубогын жеңіп алды. Ойын 1996 жылдың 28 қаңтарында Аризона штатының Темпе қаласындағы «Sun Devil» стадионында өтті. Бұл Феникс қалалық аймағында Супер Боулды өткізудің алғашқы реті болды. Екі команда да франшиза тарихындағы ең көп Супер Боул жеңісі бойынша рекордты (5 жеңіс) «Сан-Франциско 49ers» командасымен теңестіруге тырысты. 12–4 есебімен маусымдық рекордты көрсеткен «Каубойс» командасы сегізінші рет Супер Боулға қатысты, ал 11–5 есебімен маусымдық рекордты көрсеткен «Стиллерс» командасы бесінші рет қатысты. Бұл Супер Боул командаларының арасындағы бесінші реванш ойыны болды. Бұл екі ұзақ жылдар бойы қарсылас болған команданың Супер Боулда үшінші рет кездесуі болды, бұл екі NFL командасы арасындағы ең көп кездесу саны. Бұған дейін екі команда 1975 жылы «Супер Боул X» және 1979 жылы «Супер Боул XIII» ойындарында кездескен, екеуін де «Питтсбург» жеңіп алған. «Каубойс» командасының ойыншысы – бұрыш қорғаушысы екінші таймда екі рет допты ұстап алып, «Супер Боул» ойынының ең үздік ойыншысы (MVP) атанды. Осы ұсталған доптардың екеуі «Каубойс» командасына екі тачдаун әкеліп, «Стиллерс» командасының қайта оралуына жол бермеді.
Super Bowl XXX was an American football game between the National Football Conference (NFC) champion Dallas Cowboys and the American Football Conference (AFC) champion Pittsburgh Steelers to decide the National Football League (NFL) champion for the 1995 season. The Cowboys defeated the Steelers by the score of 27–17, winning their fifth Super Bowl in team history. The game was played on January 28, 1996, at Sun Devil Stadium in Tempe, Arizona, the first time the Super Bowl was played in the Phoenix metropolitan area. Both teams entered the game trying to tie the San Francisco 49ers for the record for most Super Bowl wins by a franchise (5). The Cowboys, who posted a 12–4 regular season record, were making their eighth Super Bowl appearance, while the Steelers, who recorded an 11–5 regular season record, were making their fifth appearance. This was also the fifth rematch between Super Bowl teams. The game was the third time the two longtime rivals had met in a Super Bowl, the most between any two NFL teams. The two teams met previously in Super Bowl X in 1975 and Super Bowl XIII in 1979, with Pittsburgh having won both games. became the first cornerback to be named Super Bowl MVP by recording two interceptions in the second half, which the Cowboys converted into two touchdowns to prevent a Steelers comeback.
Үй-жай таңдау процесі
Аризона штатының Темпе қаласындағы Sun Devil стадионы, «Феникс Кардиналс» және Аризона штатының «Sun Devils» командаларының үйі, бастапқыда 1990 жылғы 13 наурызда Super Bowl XXVII турнирін қабылдауға таңдалған еді. Алайда, штаттың Мартин Лютер Кинг күнін мемлекеттік мереке ретінде қабылдаудан бас тартуына наразылық білдіре отырып, үлкен ойын-сауық және конгресс бойкоты кезінде NFL турнирді Аризонадан алып тастады. Бірақ, келісім ретінде NFL иелері XXX Super Bowl турнирін «алдын ала» және «шартты» негізде Темпеге берді. Аризоналықтар 1992 жылғы қарашада Мартин Лютер Кинг күнін мерекелеуге келісім берді. NFL бұған жауап ретінде 1993 жылғы наурызда Калифорния штатының Палм-Дезерт қаласында өткен отырысында XXX Super Bowl турнирін Темпеге ресми түрде тапсырды. Басқа қалалар ұсыныс бермеді немесе оларды қабылдау мүмкіндігі қарастырылмады. Super Bowl XXX стадиондағы трибунасы бар соңғы стадионда өткізілді, сонымен қатар Аризона мемлекеттік университетінің кампусында өткізілген соңғы Super Bowl турнирі болды.
Бірінші тоқсан
AFC және NFC командалары арасындағы жыл сайынғы айналым бойынша үй командасы ретінде «Каубойс» командасы күміс шалбармен үйдің ақ формасын киюді жөн көрді, ал «Стиллерс» командасы алтын шалбармен үйдің қара формасын киді. Бұл формалардың үйлесімділігі «Даллас» және «Питтсбург» командаларының бұрынғы екі Суперкубок кездесуінде де байқалды, «Питтсбург» X Суперкубогінде «үй» командасы болса, «Даллас» XIII Суперкубогінде «үй» командасы болды. XXX Суперкубогі «Даллас» командасының қанатты шабуылшысы Кевин Уильямс бастапқы тепкіні 18 ярдқа қайтарып, 29 ярдтық сызыққа жеткізді. «Каубойс» командасының алғашқы мүмкіндігінде квотербек Трой Айкман екінші мүмкіндікте қанатты шабуылшы Майкл Ирвинге 20 ярдтық пас берді, содан кейін жүгіргіш Эммит Смит 23 ярдқа жүгіріп, «Питтсбургтің» 28 ярдтық сызығына жетті. Бұл Смит үшін күнінің ең ұзақ жүгірісі (сондай-ақ, бүкіл маусымдағы ең ұзақ жүгірісі) және екі команданың да ең ұзақ жүгірісі болды. 26 ярдтық сызықта 3-ші және 8 мүмкіндігінде Уильямс кері жүріспен 2 ярд қана алды, бұл «Даллас» командасын 42 ярдтық Крис Бониолдің соққысымен шектеуге мәжбүр етті. «Стиллерс» командасының алғашқы мүмкіндігінде «Даллас» қорғанысы үш мүмкіндікті пайдалана алмады және содан кейін допты тепті, ал «Каубойс» командасының қорғаушысы Деон Сандерс 11 ярдқа қайтарып, 25 ярдтық сызыққа жеткізді. Смит екі рет жүгіргеннен кейін Айкман екі жылдам пас берді, біріншісі Ирвинге 11 ярдтық пайда әкелді, ал екіншісі Сандерске (құрамаға қосымша қабылдаушы ретінде шабуылға тартылды) 47 ярдтық пайда әкелді. Сандерс Суперкубок тарихында қорғаныста допты ұстап алып, шабуылда қабылдаған жалғыз ойыншы атанды (ол бір жыл бұрынғы XXIX Суперкубогінде «49ers» командасының құрамында допты ұстаған еді). Төрт мүмкіндіктен кейін Айкман 3 ярдтық тачдаунды тартып, шабуылшы Джей Новачекке (бұл оның соңғы ойыны болды, өйткені Новачек келесі маусымда арқа жарақаттарына байланысты зейнеткерлікке шықты) берді, бұл «Даллас» командасының есебін 10:0-ге жеткізді. Бұл Новачек «Даллас» командасының алғашқы тачдаунын соққан екінші Суперкубок болды (ол XXVII Суперкубогінде де алғашқы тачдаунын соққан). «Стиллерс» командасы келесі мүмкіндігінде «Даллас» командасының 36 ярдтық сызығына жеткеннен кейін, орталық Дермонти Доусонның қателігінен мүмкіндік жоғалды. «Питтсбург» командасы шабуылға дайындықпен шықты, Доусонның допты беруі квотербек Нил О'Доннелдің басынан асып өтті. О'Доннел допты қайтаруға үлкерді, бірақ «Стиллерс» командасы 13 ярдтық жоғалтудан қалпына келе алмады және екі мүмкіндіктен кейін допты тепті.
Екінші тоқсан
Пунттан кейін Даллас "Стилерстің" 24 ярдтық шегіне жетті. Бірақ, Ирвинге жасалған кедергі айыбы 24 ярдтық тачдаунды есепке алмады және допты 34 ярдтық сызыққа кері жылжытты. Келесі ойында Айкман 19 ярдтық пасты Novacek-ке берді, нәтижесінде екінші мүмкіндік 15 ярдтық сызықта болды. Алайда, "Стилерстің" қорғанысы келесі ойында Смиттен пайда шығармады, ал үшінші мүмкіндікте оны 3 ярдтық шығынмен тоқтатып қойды. Содан кейін Бониол 35 ярдтық гол соқты, Далластың есебін 13-0-ге жеткізді. Панттармен алмасып болғаннан кейін, "Стилерстің" қабылдағышы Андре Хейстингс Джон Джетттің 11 ярдтық пунтын Питтсбургтің 46 ярдтық сызығына қайтарды. О'Доннеллдің бірінші мүмкіндіктегі пасы толыққан жоқ, ал Далластың қорғаушысы Чарльз Хейли "Стилерстің" ойыншысын 10 ярдтық шығынмен тоқтатып, үшінші мүмкіндікке және 20 ярдқа мәжбүр етті. О'Доннеллдің келесі пасы Хейстингске 19 ярдтық қашықтыққа жетті, содан кейін төртінші мүмкіндікте кең қабылдағыш/қосалқы ойыншы Корделл Стюарт 3 ярдтық жүгіріспен бірінші мүмкіндікке ие болды. Тоғыз ойыннан кейін О'Доннелл 6 ярдтық тачдаунды Yancey Thigpen-ге, таймның соңына 13 секунд қалғанда берді, осылайша Питтсбургтің есебін 13-7-ге дейін қысқартты.
Үшінші тоқсан
Үшінші тоқсан тағы да бір-бірімен доп алмасудан кейін, «Стилерс» допты өздерінің 48 ярдтық сызығына жеткізді. Бірақ үшінші мүмкіндікте «Каубойс» командасының қорғаушысы Ларри Браун О’Доннелдің пасын Даллас командасының 38 ярдтық сызығында ұстап алып, 44 ярдқа Питтсбург командасының 18 ярдтық сызығына қайтарды. Содан кейін Айкман Ирвинге 17 ярдтық пас беріп, 1 ярдтық сызыққа жеткізді, ал Смит 1 ярдтық тачдаун жасап, Даллас командасының есебін 20:7-ге көбейтті. Келесі шабуылда «Стилерс» командасы өздерінің 47 ярдтық сызығында екінші мүмкіндікке ие болды, бірақ жүгіруші Бам Моррис үш рет қатарынан сәтсіз ойнады: сол жаққа жасалған жылдам пас, сол жаққа жүгіру және ортаға қарайғы жүгіру. Бірақ «Стилерс» командасының қорғанысы қарсыластарды үш мүмкіндікте доптан айырды; Смит 6 ярдқа жүгіргеннен кейін және пас сәтсіз аяқталғаннан соң, Айкманның үшінші мүмкіндіктегі пасын қорғаушы Род Вудсон (маусымның көп бөлігін тізе жарақатынан кейін өткізген) бұзды, бұл «Каубойс» командасын допты қайтаруға мәжбүр етті.
Төртінші тоқсан
Келесі шабуылда "Стиллерс" өздерінің 20 ярдтық сызығынан "Даллас" 19-ға дейін ілгеріледі. Дегенмен, "Даллас" қорғаныс шебінің ойыншысы Тони Толберт үшінші мүмкіндікте О'Доннеллды 9 ярдтық шығынмен тоқтатып, командасын Норм Джонсонның 46 ярдтық тепкісімен есепке келтіруге мәжбүр етті. Ойын аяқталуға 11:20 қалғанда, ол есепті 20–10 есебімен қысқартты. Келесі тепкіде "Питтсбург" "Каубойс" командасын сәтті соққымен таңқалдырды, қорғаныс шебінің ойыншысы Дион Фиггерс өздерінің 47 ярдтық сызығында допты қайтарып алды. О'Доннелл Хейстингске екі рет пас беріп, жалпы 23 ярдқа жетті. Оның келесі пасын кең қабылдағыш Эрни Миллс 7 ярдқа ұстады, содан кейін Моррис 5 ярдқа жүгіріп, 6 ярдқа ұтып, "Даллас" 11 ярдтық сызығына жетті. Үш мүмкіндіктен кейін Моррис 1 ярдтық тачдаун соқты, "Питтсбургтің" есебін 20–17 есебіне дейін қысқартты. Линейный қорғаушы Левон Кирклендтің Айкманды 8 ярдтық тоқтатуының арқасында "Каубойс" келесі шабуылда допты тепкілеуге мәжбүр болды, ал "Питтсбург" допты өздерінің 32 ярдтық сызығында 4:15 қалғанда қайтарып алды, бұл оларға жеңіске жеткізетін шабуылды бастау мүмкіндігін берді. Алайда, екінші мүмкіндікте Браун О'Доннеллдың тағы бір пасын ұстап алып, 33 ярдқа "Стиллерстің" 6 ярдтық сызығына қайтарды. Бұл ойын О'Доннеллдың Браунға жасаған алғашқы пасын қайталады: "Каубойс" командасының күшті қысымы кезінде оң жаққа лақтырылған пас, "Стиллерс" қабылдағыштары көрінбейтін жағдайда Браунның қолына тиді. Ойыннан кейін О'Доннелл екінші ұстап алу кезінде қабылдағыш Кори Холлидейдің қай жерде болатынын күткенін айтты, ол Холлидейдің ішкі емес, сыртқы бағытта жүретінін күткенін мәлімдеді. Миллс О'Доннеллдың Супер Боулда неліктен адамға емес, бір жерге лақтыратынын сұрады. Браун екі ұстап алу кезінде де жалғыз болғанын айтты, өйткені ол О'Доннеллдың доптан құтылу үшін сыртқа лақтыратынын күткен. Ойын аяқталуға 3:43 қалғанда Смит тағы да гол соқты. 49 ярдқа дейін ұсталып, екінші жартысында 9 ғана ярдқа жеткен Смит сол күні "Питтсбургтің" қорғанысындағы ең жақсы ойыншы Кирклендке соққы беріп, ойынды аяқтады. "Стиллерс" "Каубойс" командасының 40 ярдтық сызығына дейін жетті, бірақ О'Доннелл төрт рет қатарынан пас бермегеннен кейін, "Питтсбург" допты 1:42 қалғанда төртінші мүмкіндікте жоғалтып, "Даллас" командасының жеңісін қамтамасыз етті. Осыдан кейін "Даллас" үш рет бас қорғаушының тізе бүктіруімен және ойынды қасақана кешіктіру айыбымен сағаттың көп бөлігін өткізіп, допты "Стиллерс" командасына қайтарды. "Питтсбург" үш секунд қалғанда допты қайтарып алды, бірақ О'Доннеллдың "Хейл Мэри" пасын ойынның соңғы сәтінде "Даллас" қауіпсіздігі Брок Марион ұстады. "Стиллерс" командасы "Каубойс" командасынан жалпы 310–254 (екінші жартысында 201–61) ярдқа көп ұтып, "Каубойс" командасының 15 есебімен салыстырғанда 25 бірінші мүмкіндікке ие болды және "Даллас" командасының күшті шабуылдарын тек 56 ярдқа дейін шектеді. Алайда, олар О'Доннеллдың ұстап алуын жеңе алмады, бұл "Каубойс" командасының екі тачдаунына әкелді. Ойынның ирониясы О'Доннеллдың Супер Боул XXX-ке ең аз ұстап алулар бойынша NFL-дің барлық уақыттағы жетекшісі ретінде келгені болды. Трой Айкман ойынды 209 ярд пен тачдаун үшін 23 аяқтаудың 15-імен аяқтады (Айкман үш Супер Боул ойынын жеңген үшінші квотербек болды; Терри Брэдшоу мен Джо Монтана әрқайсысы төрт ойынды жеңіп алды). Смит "Каубойс" командасының үздік жүгірушісі болды, ол 49 ярдқа жүгіріп, 2 тачдаун соқты (Смит үш Супер Боул ойынында тачдаун соққан бесінші ойыншы болды, Линн Сванн, Франко Харрис, Тюрман Томас және Джерри Райспен бірге; ол екі Супер Боулда екі тачдаун соққан алғашқы ойыншы болды). Ирвин "Даллас" командасының үздік қабылдағышы болды, ол 5 қабылдаумен 76 ярдқа жетті. Новачек 50 ярдқа 5 пас ұстап, бір тачдаун соқты. Қорғаныс шебінің ойыншысы Чад Хеннингс "Даллас" командасының 4 тоқтатуының 2-сін жасады. "Даллас" қорғанысы 20 ярдтан артық ұзатуға рұқсат бермеді. Оның 3 ұстауы қымбатқа түсіп қалса да, О'Доннелл 239 ярд пен тачдаун үшін 49-дан 28-ін аяқтады. Моррис 73 ярдқа жүгіріп, бір тачдаун соқты, сондай-ақ 18 ярдқа 3 пас ұстады. Гастингс ойынның үздік қабылдағышы болды, ол 98 ярдқа 10 қабылдау жасады және 18 ярдқа 2 тепкіні қайтарды. Миллс 78 ярдқа 8 пас ұстап, 4 рет қайтадан соққы беріп, 79 ярд жинады, оған 157 ярд берді. Төртінші тоқсанда алған тізе жарақаты оны 1996 жылғы маусымның басым бөлігінен тыс қалдырды.
Салдары
Чарльз Хейли бес рет Супер Боул чемпионы атанған алғашқы ойыншы болды, екеуін Сан-Францискомен (XXIII және XXIV) және екеуін бұрын Далласпен (XXVII және XXVIII) жеңіп алды. Барри Свицер бұрынғы «Каубойс» және Майами университетінің бас бапкері Джимми Джонсоннан кейін колледж футболының ұлттық чемпионатын (Оклахома университеті 1974, 1975, 1985) және Супер Боул титулын жеңген екінші бас бапкер болды. Тек бір ғана бас жаттықтырушы бұл жетістікті теңестірді: Пит Кэрролл (USC және Сиэтл). Ойыннан кейін жеңімпаз командаға киім ауыстыратын бөлмеде Винс Ломбарди кубогын табыстаудың көп жылдық дәстүрінен кейін, NFL кубокты алаңда табыстау дәстүрін бастады. Ойындың нәтижесі екі ойыншы үшін үлкен әсер етті, олар өнерлерін көрсеткеннен кейін еркін агенттерге айналды. «Суперкубоктың» ең үздік ойыншысы атанған Ларри Браун екі рет допты ұстап алып, өзінің өнерін «Оукленд Рейдерс» клубымен еркін агент ретінде келісімшартқа айналдырды. Алайда, ол тиімді болмады және екі жарақат алған маусымнан кейін командадан шығарылды. Нейл О'Доннелл «Стилерс» командасынан мезгілсіз кетіп, Нью-Йорк «Джетс» командасымен ұзақ мерзімді еркін агент келісімшартына қол қойды. О'Доннеллдің Нью-Йорктегі қызметі, Браунның Оуклендтегі қызметі сияқты, жарақаттар мен тиімсіз ойынмен ауыр болды және ол 1997 жылғы маусымнан кейін келісімшартынан босатылды. Екі ойыншы да мансабын резервтік құрамда аяқтады, Браун 1998 жылы «Каубойсқа» оралды, ал О'Доннел 2003 жылы зейнеткерлікке шыққанға дейін Цинциннати «Бенгалс» және Теннесси «Титанс» командаларында ойнады. Екі команда да 1996 жылы 10:6 есебімен рекорд орнатып, плей-оффтың алғашқы ойындарында үлкен айырмашылықпен жеңіске жетті. Питтсбург 1997 жылы AFC Чемпионаты ойындарына жетті, 1998 және 1999 жылғы маусымдардан кейін команданың ядросының көп бөлігін бұзды. Бас жаттықтырушы Билл Каухер және қорғаушы Вилли Уильямс команданың жалғыз байланысы болып, Супер Боул XL чемпионы болды. Команда 1996 жылғы маусымнан кейін Жером Беттисті сатып алды, ол Морристі заңсыз есірткіге ие болғандығы үшін Супер Боул XXX-тен кейін бірнеше ай өткен соң босатты. Питтсбург ақырында Супер Боул XLIII жеңісінен кейін алты рет Винс Ломбарди кубогы бойынша рекордты қайта жаңартты. Супер Боул XXX 1990-шы жылдардағы «Каубойс» командасының соңғы Супер Боул жеңісі болды. Даллас 2009 жылға дейін тек бір плей-офф ойынын жеңіп алды. Сонымен қатар, «Каубойс» Супер Боул XXX жеңгеннен бері NFC Чемпионат ойындарына жетпеді, бұл NFL-дегі төртінші ең ұзақ белсенді Конференция Чемпионатында қатыспау рекорды (2002 жылдан бері франшиза болған, бірақ Конференция Чемпионатында ешқашан қатыспаған «Хьюстон Тексанс» командасын есептемегенде). Жарақаттар Майкл Ирвин мен фулбэк Дэрил Джонстонды 1999 жылғы маусымнан кейін зейнеткерлікке шығуға мәжбүр етті, ал Айкман да бір жылдан кейін жарақаттарға байланысты зейнеткерлікке шықты. Смит 2002 жылы командадан босатылғанға дейін NFL-дің барлық уақыттағы үздік жүгіршісі болды. 1995 жыл «Каубойс» командасының үштік ойыншылары үшін статистикалық тұрғыдан ең жақсы маусым болды, дегенмен үшеуі де 1995 жылғы Супер Боул үш Супер Боулдың ең қиын кезеңі болғанын айтты. «Каубойс» сондай-ақ үш бас жаттықтырушының басшылығымен (Том Лендри VI және XII Супер Боулда, Джимми Джонсон XXVII және XXVIII Супер Боулда және Свицер) Супер Боул жеңіп алған алғашқы команда болды. Содан бері тағы екі команда үш жаттықтырушының басшылығымен Супер Боул чемпиондарын жеңді, «Грин-Бэй Пэккерс» Винс Ломбарди, Майк Холмгрен және Майк Маккарти басшылығымен жеңді, ал «Питтсбург Стиллерс» Чак Нолл, Каухер және Майк Томлин басшылығымен жеңді.
Соңғы статистика
Көздер: NFL.com Суперкубок XXX, Суперкубок XXX ойын іздеушісі Даль, Суперкубок XXX ойын іздеушісі Питт.
Статистикалық салыстыру
Dallas CowboysPittsburgh SteelersБірінші топтама1525Бірінші топтама жүгіру арқылы59Бірінші топтама пастың арқасында1015Құлаудан жасалған бірінші топтама01Үшінші топтама тиімділігі2/109/19Төртінші топтама тиімділігі1/12/4Жалпы жүгіруде алынған ярд56103Жүгіру әрекеттерінің саны2531Жүгірудің бір әрекетіне шаққандағы ярд2.23.3Пас – Аяқталған/әрекеттер15/2328/49Қорғанысқа түсірілгендердің жалпы саны және алынған ярд2–114–32Тасталған доптар03Жалпы пас арқылы алынған ярд198207Жалпы алынған ярд254310Пунтының жалпы саны және алынған ярд1–112–18Киккофтың жалпы саны және алынған ярд3–375–96Доптарды ұстап қайтарудың жалпы саны және алынған ярд3–770–0Пунтының орташа ұзақтығы5–38.24–44.8Жоғалған доптар0–02–0Құқық бұзушылықтардың жалпы саны және алынған ярд4–252–15Допты ұстау уақыты26:1133:49Допты жоғалту03
Танымал мәдениет
Бұл Супер Боулдың бір бөлігі алты жыл бұрын NBC телеарнасының "Quantum Leap" сериалында "болжалды". 1990 жылдың 17 қаңтарындағы "All Americans" атты эпизодында Ал (Дин Стоквелл) Сэмпен (Скот Бакула) сөйлесіп жатып: "Мен Супер Боул XXX-ті көріп отырмын. Ооо, Сэм, "Стилерс" 3 ұпаймен қалып қойды. Сен сенбейсің" дейді. "Стилерс" командасы сол ойында АФК командасы болды. Олар ойын барысында екі рет 3 ұпаймен қалып қойды: екінші тоқсанның басында (3–0) ерекше көзге түспеді; бірақ 4-тоқсанның соңындағы маңызды шешім кезінде (20–17) қайтадан қалып қойды, бұл "Каубойларға" жеңіс сыйлады және Алдың ойын соңындағы күмәніне негіз болды. 1996 жылы Элмор Леонардтың "Көзден тыс" атты қылмыстық романындағы бірнеше кейіпкерлер ойынды теледидардан көріп, біреуі оған тікелей ставка салады.