Соңғы магнат: Ф. Скотт Фицджеральдтың аяқталмаған романы
The Last Tycoon
Ф. Скотт Фицджеральдтың «Соңғы магнат» романы – Голливуд, қуаты мен қақтығыстары. Ирвинг Тальберг прототипіндегі Monroe Stahr тағдыры. Кітап, фильм, пьеса!
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1941 ж. Ф. Скотт Фицджеральдтың аяқталмаған романы
1941 unfinished novel by F. Scott Fitzgerald
«Соңғы магнат» – Ф. Скотт Фицджеральдтың аяқталмаған романы. 1941 жылы ол осы атаумен, оның досы, сыншы және жазушы Эдмунд Уилсон дайындаған күйінде жарық көрді. Publishers Weekly басылымының мәліметінше, роман «жалпы алғанда, кілт романы» саналады, оның басты кейіпкері Монро Стар кинопродюсер Ирвинг Тальбергтің үлгісімен жасалған. Оқиға Стардың Голливудта билікке өрлеуі мен оның бәсекелесі Пат Брэйдимен, MGM студиясының басшысы Луис Б. Майерге негізделген кейіпкермен қақтығыстарын баяндайды. 1957 жылы роман телеспектакль ретінде, ал 1976 жылы британдық драматург Харольд Пинтердің сценарийі бойынша фильм түсірілді. Элия Казан фильмді режиссерлік етті, ал Роберт Де Ниро мен Тереза Рассел басты рөлдерде ойнады. 1993 жылы Фицджеральдты зерттеуші Мэтью Брукколи редакциялаған «Соңғы магнатқа деген махаббат» деген атпен романның жаңа нұсқасы жарық көрді. Бұл нұсқа 1998 жылы Лос-Анджелесте көрсетілген сахналық қойылымға бейімделді. 2013 жылы HBO адаптация жасау жоспарларын жариялады. HBO жобаны тоқтатты және құқықтарды Sony Pictures-ке берді, ол 2016 жылы Amazon Studios платформасында телесериалды шығарды.
The Last Tycoon is an unfinished novel by F. Scott Fitzgerald. In 1941, it was published posthumously under this title, as prepared by his friend Edmund Wilson, a critic and writer. According to Publishers Weekly, the novel is "generally considered a roman à clef", with its lead character, Monroe Stahr, modeled after film producer Irving Thalberg. The story follows Stahr's rise to power in Hollywood, and his conflicts with rival Pat Brady, a character based on MGM studio head Louis B. Mayer. It was adapted as a TV play in 1957 and a film in 1976 of the same name, with a screenplay for the motion picture by British dramatist Harold Pinter. Elia Kazan directed the film adaptation; Robert De Niro and Theresa Russell starred. In 1993, a new version of the novel was published under the title The Love of the Last Tycoon, edited by Matthew Bruccoli, a Fitzgerald scholar. This version was adapted for a stage production that premiered in Los Angeles, California, in 1998. In 2013, HBO announced plans to produce an adaptation. HBO cancelled the project and gave the rights to Sony Pictures, which produced and released the television series on Amazon Studios in 2016.
Сюжеттің қысқаша мазмұны
1930 жылдары орын алған "Соңғы магнат" фитцджеральд бірнеше рет кездескен Ирвинг Тальбергке (MGM-де өндіріске жауапты) негізделген Голливуд студиясының менеджері Монро Стардың өмірін баяндайды. Роман Бенингтон колледжінің жас студенті Сесилия Брэйди (бірінші тұлғада баяндаушы), ықпалды голливуд продюсері Пэт Брэйдидің қызы, Шығыс жағалаудан Лос-Анджелеске ұшып кетуге дайындалуда. Әуежайда ол әкесі Уайттың ескі досы, жазушы Уайтты кездестіруге таңғалады. Уайтпен бірге м. Шварц деген сәтсіз продюсер де бар. Ұшу кезінде туындаған қиындықтарға байланысты олар Теннесси штатының Нэшвилл қаласында мәжбүрлі түрде қонуға мәжбүр болды. Үштік экс-президент Эндрю Джексонның тарихи үйіне спонтан сапар шегуді шешеді, бірақ келген кезде аттракцион жабық. Уайли Сесилиямен ұятсыз флиртке кіріседі, ал мистер Шварц қатты ұйықтап жатыр. Шварц оянған кезде, ол ойын өзгерткенін және олармен Лос-Анджелеске бармайтынын айтады. Ол Уайлиден досына хабар жеткізуін сұрайды, ол қуана қабылдайды. Келесі күні Уайли мен Сесилия Шварцтың Нэшвиллден кеткеннен кейін өзін-өзі өлтіргенін біледі. Сесилия Шварцтың Уайлиге берген хабары шын мәнінде оның әкесінің серіктесі Монро Старға арналған екенін түсінеді. Ол Монроға көп жылдар бойы ғашық болған. Сесилия әкесінің киностудиясына келіп, оны туған күнін тойлауға шақырады. Кішігірім жер сілкінісіне байланысты Сесилия, оның әкесі және оның серіктері Стардың кеңсесіне түседі. Су құбыры жарылып, түсірілім алаңын су басады. Стар екі әйелдің мүсіннің басына қатты жабысып жатқанын көреді, олардың бірі оның қайтыс болған әйеліне ұқсайды. Келесі күні Стар хатшысынан қыздарды анықтауын сұрайды. Ол оған телефон нөмірін ұсынады, ол оны бірден қыздардың бірімен кездесуді ұйымдастырады. Өкінішке қарай, ол қызды көргісі келмейді, ол оның әйеліне мүлдем ұқсамайды. Стар оны үйіне апарып, ол кіргізіп, досымен (Ирландияда туған жас Кэтлин Мурмен) танысуын талап етеді. Мур есікті ашқанда, Стар оны өткен түні көрген әйел екенін таниды. Кэтлин оның ұсыныстарына қарсы тұрады, тіпті өз атын айтудан бас тартады. Тек Стар онымен қайтадан кездесуге мүмкіндік болған кезде ғана оны өзімен бірге кофе ішуге көндіре алады. Ол оны Санта-Моникадағы жаңа үйінің құрылыс алаңына апарады. Кэтлин Стармен бірге болғысы келмейді, бірақ ол онымен жыныстық қатынасқа түседі. Көп ұзамай Стар Катлиннің басқа еркекпен біраз уақыт бойы қалысқандығын мойындаған хат алады. Ол Стахрға ғашық болғанмен, қазір оған үйленуді шешті. Стахр Сесилиядан киностудияда жұмысшы одағын ұйымдастыруды қалаған коммунист деп күдіктенген адаммен кездесуді ұйымдастырып беруін сұрайды. Стэхр мен Сесилия кешкі асқа барады, онда Стэхр мас болып, зорлық-зомбылыққа түседі. Сесилия оған қамқорлық жасайды, олар бір-біріне жақындай түседі. Алайда Сесилияның әкесі Стардың бизнес серіктесі ретінде одан сайын қанағаттанбайды және ұзақ уақыт бойы одан құтылуды қалайды. Ол қызының өзіне деген құштарлығын азайта алмады. Брейди Стардың қазір үйленген Кэтлинмен қарым-қатынасын біледі және оны компаниядан кету үшін шантаж жасауға тырысады. Ол шантаж арқылы мақсатына жете алмай, тіпті кәсіби өлтірушіге жалданғаннан да тартынбайды. Стар аман қалып, Брейдиді өлтіру үшін мердігерді тағайындайды. Брэйдиден айырмашылығы, Стардың ар-ожданы оны мазалай бастайды. Бірақ ол өлім жазасын тоқтатуды ойлап жатқанда, оның ұшағы Нью-Йоркке қайтып бара жатқанда апатқа ұшырайды. Жалға алынған кісі өлтіруші өз жұмысын кедергісіз аяқтап, Сесилияны әкесіз де, сүйіктісіз де қалдырады. Бұл екеуі оған әлемді білдіретін екі адам.
Set in the 1930s, The Last Tycoon traces the life of Hollywood studio manager Monroe Stahr, clearly based on Irving Thalberg (in charge of production at MGM), whom Fitzgerald had encountered several times. The novel begins with young Bennington College student Cecilia Brady (first person narrator), the daughter of influential Hollywood producer Pat Brady, preparing to fly home from the East Coast to Los Angeles. At the airport, she is surprised to meet an old friend of her father, author Wylie White. White is accompanied by a failed producer introduced as Mr. Schwartz. Due to complications during the flight, they made a forced landing in Nashville, Tennessee. The threesome decides on a spontaneous trip to the historic estate of former President Andrew Jackson, but on arrival, the attraction is closed. Wylie then proceeds to flirt shamelessly with Cecilia while Mr. Schwartz is fast asleep. When Schwartz awakens, he informs them that he has changed his mind and will not travel to Los Angeles with them. He asks Wylie to deliver a message to a friend, which he gladly accepts. The next day, Wylie and Cecilia learn that Schwartz committed suicide right after they left Nashville. Cecilia realizes that the message Schwartz gave to Wylie was in fact for Monroe Stahr, her father's business partner. She has had a crush on Monroe for many years. Cecilia arrives at her father's film studio to pick him up for a birthday party. Due to a minor earthquake, Cecilia, her father, and his companions all end up in Stahr's office. A water pipe bursts and floods the set. Stahr beholds two women desperately clinging to the head of a statue – finding one of them to be the spitting image of his late wife. The day after, Stahr asks his secretary to identify the girls for him. She presents him with a phone number which he immediately uses to arrange a meeting with one of the girls. Unfortunately, it is not the girl he wishes to see; she does not resemble his wife at all. Stahr gives her a ride home, where she insists that he come in and meet her friend (the young Irish born Kathleen Moore). As soon as Moore opens the front door, Stahr recognizes her to be the woman he had seen the other night. Kathleen withstands his advances on her and even refuses to tell him her name. It is only when Stahr happens to meet her again at a party that he can convince her to go out and have a cup of coffee with him. He drives her to the building site of his new house in Santa Monica. Kathleen seems reluctant to be with Stahr, but she still ends up having sex with him. A short time afterward, Stahr receives a letter in which Kathleen confesses to having been engaged to another man for quite some time. She has now decided to marry him despite having fallen in love with Stahr. Stahr asks Cecilia to arrange for a meeting with a suspected communist who wants to organize a labor union within the film studio. Stahr and Cecilia meet the man over supper where Stahr gets drunk and gets involved in a violent confrontation. Cecilia takes care of him and they grow closer. Cecilia's father, however, becomes more and more unhappy with Stahr as a business partner and has wanted to get rid of him for a long while. He could not approve less of his daughter's fancying him. Brady knows of Stahr's continued affair with the now married Kathleen and tries to blackmail him into leaving the company. As he fails to achieve his goal via blackmail, he does not even shy away from hiring a professional killer. Stahr survives, and, in retaliation, also appoints a hitman to have Brady killed. Unlike Brady's, Stahr's conscience starts to trouble him. But, just as he contemplates calling the execution off, his plane crashes on its way back to New York City. The contract killer finishes his job unhindered and leaves Cecilia both without a father and without a lover – the two men who meant the world to her.
Жариялану тарихы
Фицджеральд 44 жасында қайтыс болған кезде роман аяқталмаған және дайын емес күйде болған. Әдеби сыншы және жазушы, Фицджеральдтың жақын досы Эдмунд Уилсон романға қатысты жазбаларды жинап, оны жариялау үшін өңдеді. Аяқталмаған роман 1941 жылы «Соңғы магнат» деген атпен жарық көрді және осы атпен кеңінен танылды. 1993 жылы Ф. Скотт Фицджеральдтың шығармаларының Кембридж басылымының бөлігі ретінде, Фицджеральд зерттеушісі Мэтью Бруколи өңдеген «Соңғы магнатқа деген махаббат» деген тағы бір нұсқасы жарық көрді. Бруколи автордың жазбаларын түсіндіру негізінде жоспарланған отыз бір тараудың бар болған он жеті тарауын қайта жұмыстады. Кем дегенде бір рецензент Бруколидің жұмысын «ғылыми еңбектің керемет жетістігі» деп бағалап, ол «Фицджеральдтың түпнұсқалық нұсқасын қалпына келтірді және Голливудтың иммигранттар мен олардың ұрпақтары өздерін жаңадан құрайтын соңғы американдық шекара екенін білдіретін, әңгіменің бастапқы атауын да қалпына келтірді» деп атап өтті.
The novel was unfinished and in rough form at the time of Fitzgerald's death at age 44. The literary critic and writer Edmund Wilson, a close friend of Fitzgerald, collected the notes for the novel and edited it for publication. The unfinished novel was published in 1941 as The Last Tycoon, by which name it is best known. In 1993, another version of the novel was published under the title The Love of the Last Tycoon, as part of the Cambridge edition of the Works of F. Scott Fitzgerald, edited by Matthew J. Bruccoli, a Fitzgerald scholar. Bruccoli reworked the extant seventeen chapters of the thirty one planned according to his interpretation of the author's notes. At least one reviewer considered Bruccoli's work to be a "remarkable feat of scholarship" and notes that it "restored Fitzgerald's original version and has also restored the narrative's ostensible working title, one that implies that Hollywood is the last American frontier where immigrants and their progeny remake themselves."
Марапаттар
"Соңғы магнаттың махаббаты" кітабының жаңартылған басылымы 1995 жылғы "Таңдаулы академиялық кітаптар" сыйлығына ие болды.
The revised edition of The Love of The Last Tycoon won the Choice Outstanding Academic Books award of 1995.
Бейімделулер
1957 ж. Джон Франкенхаймер «Playhouse 90» телехикаясының телеверсиясын режиссерлік етті, Монро Стар рөлін Джек Паланс ойнады. 1976 ж.: Британ драматургы Гарольд Пинтердің Элия Казанның режиссерлігімен (оның соңғы фильмі) киноға бейімделгені шықты. Оны Сэм Шпигель өндірді және «Соңғы магнат» деп атады. Роберт Де Ниро Монро Стар, ал Тереза Расселл Сесилия Брейди рөлінде ойнады, сондай-ақ Роберт Митчем мен Джек Николсон да түсті. Кейін Пинтер драмалық пьесалары үшін Нобель сыйлығын алды. 1998 ж.: Саймон Левидің 1993 жылғы нұсқасының сахналық бейімделуі, Фицджеральд мұрагерлік қорымен мақұлданғаннан кейін, Лос-Анджелестегі Фонтан театрында ашылды. Ол жоғары бағаланып, көптеген марапаттарға ие болды. 2013 ж.: Feelgood Fiction компаниясы Би-би-си Радио 4 үшін 90 минуттық аудио бейімделуін жасады, оны Билл Брайден бейімдеді және режиссерлік етті, Айдан Гиллен мен Джек Шепард қатысты. 2014 ж.: Жапонияның әйелдер театры Такарадзука Реву «Соңғы магнаттың махаббаты» атты музыкалық бейімделуді сахналады, бұл топтың жұлдызы Тому Ранжудың сахнадан кетуіне арналған қойылым болды. 2016 ж.: 2013 жылдың 19 қарашасында HBO бұл роман негізінде телесериал жасауды жоспарлап отырғанын хабарлады, сценарийін Билли Рей жазбақ. 2014 жылдың 7 қарашасында Amazon Studios HBO жобадан бас тартып, Sony Pictures Television өндіріске алатынын мәлімдегеннен кейін Билли Рейдің бейімделуін алды. 2015 жылдың 23 қарашасында актер Мэтт Бомер Монро Стар, Лили Коллинз Сесилия Брейди рөліне бекітілді және Рей пилоттық эпизодты жазатыны және режиссерлік ететіні хабарланды. Пилот 2016 жылдың 17 маусымында көрсетілді. Бірінші маусым 2017 жылдың 28 шілдесінде шықты. Екінші маусымды жасау жоспары 2017 жылдың қыркүйегінде тоқтатылды. 2016 ж.: Саймон Левидің Фицджеральд мұрагерлігімен мақұлданған сахналық бейімделуінің еуропалық тұсаукесері 2016 жылдың 17 тамызында Лондондағы Өнер театрында өтті. «Руби в пыли» театры автордың рұқсатымен қойылымды ұйымдастырды. Режиссері – Линни Ридман.
1957: John Frankenheimer directed a TV version for Playhouse 90, with Jack Palance as Monroe Stahr. 1976: A film version was adapted for the screen by British playwright Harold Pinter, directed by Elia Kazan (his last film). It was produced by Sam Spiegel and released as The Last Tycoon. It starred Robert De Niro as Monroe Stahr and Theresa Russell as Cecilia Brady, and featured appearances by Robert Mitchum and Jack Nicholson. Pinter later won the Nobel Prize for his dramatic plays. 1998: A stage adaptation of the 1993 edition, by Simon Levy and authorized by the Fitzgerald Estate, opened at The Fountain Theatre in Los Angeles. It received high praise and numerous awards. 2013: A 90 minute audio adaptation by Feelgood Fiction for BBC Radio 4 was adapted and directed by Bill Bryden, starring Aidan Gillen and Jack Shepherd. 2014: Japan's all female theatre company Takarazuka Revue staged a musical adaptation of The Love of The Last Tycoon for then Flower Troupe top star Tomu Ranju's farewell performance. 2016: On November 19, 2013, HBO announced that it planned a TV series based on the novel with Billy Ray writing the script. On November 7, 2014, Amazon Studios picked up Billy Ray's adaptation after HBO passed it off and announced it would be produced by Sony Pictures Television. On November 23, 2015, actor Matt Bomer was cast as Monroe Stahr, Lily Collins as Cecilia Brady, and it was announced that Ray would write and direct the pilot episode. The pilot was released June 17, 2016. The first season was released on July 28, 2017. Plans for the second season were cancelled in September 2017. 2016: Simon Levy's stage adaptation, authorized by the Fitzgerald Estate, had its European premiere, opening at the Arts Theatre in London on August 17, 2016. Produced by Ruby In The Dust Theatre with the permission of the author. Directed by Linnie Reedman.