Кіріспе
Уильям Максвелл Эвартс "Макс" Перкинс (1884 жылдың 20 қыркүйегі – 1947 жылдың 17 маусымы) – американдық кітап редакторы, Эрнест Хемингуэй, Ф. Скотт Фицджеральд, Марджори Киннан Роулингс және Томас Вулф сияқты жазушыларды жариялағанымен танымал.
William Maxwell Evarts "Max" Perkins (September 20, 1884 – June 17, 1947) was an American book editor, best remembered for discovering authors Ernest Hemingway, F. Scott Fitzgerald, Marjorie Kinnan Rawlings, and Thomas Wolfe.
Ерте өмір және білім
Перкинс 1884 жылдың 20 қыркүйегінде Нью-Йорк қаласында Элизабет (Эвартс) Перкинс пен адвокат Эдвард Клиффорд Перкинстің қызы болып дүниеге келді. Оның әкесі Уильям М. Эвартс еді. Ол Нью-Джерси штатының Плейнфилд қаласында өсті, Нью-Гэмпшир штатының Конкорд қаласындағы Сент-Полс мектебінде білім алды, содан кейін 1907 жылы Гарвард колледжін бітірді. Колледжде экономика мамандығын оқығанмен, Перкинс әдебиет профессоры Чарльз Таунсенд Коплендтен де сабақ алды, ол оның мансабына дайындалуына көмектесті.
Мансап
The New York Times газетінде тілші болып жұмыс істегеннен кейін Перкинс 1910 жылы Чарльз Скрибнердің ұлдары баспасына жарнама менеджері болып орналасты, кейін редактор болды. Сол кезде Скрибнер баспасы Джон Галсуорти, Генри Джеймс және Эдит Уортон сияқты белгілі авторларды жариялаумен танымал еді. Бірақ Перкинс жас жазушыларды шығаруды қалаған. Көптеген редакторлардан өзгеше, ол үміткер жас авторларды іздеп тапты; алғашқы үлкен табысын 1919 жылы Ф. Скотт Фицджеральдпен келісімшарт жасағанда тапты. Бастапқыда Скрибнер баспасында Перкинстен басқа ешкім Фицджеральдтың алғашқы романының жұмыс атауы – «Романтикалық эгоист» – ұнаған жоқ, тіпті ол қабылданбады. Дегенмен, Перкинс Фицджеральдпен бірге қолжазбаны қайта жөндеді, оны баспаға қабылдағанша. «Жәннаттың бұл жағы» (1920) деп жарияланған кітабы Перкинспен байланысты болатын жаңа әдеби буынның келуін қадағалады. Фицджеральдтың сараңдық танытуы мен маскүнемдігі Перкинспен арақатынастарын шиеленістірді. Дегенмен, Перкинс Фицджеральдтың өмірінің соңына дейін оның досы болып қалды, сонымен қатар автормен редакциялық байланысын сақтап, әсіресе «Ұлы Гэтсби» (1925) романында Перкинстің сын-пікірінен үлкен пайда көрді. Фицджеральд арқылы Перкинс Эрнест Хемингуэймен танысып, оның алғашқы маңызды романы «Күн де шығады» (1926) баспадан шықты. Перкинс Хемингуэйдің осы романды бастыру үшін фирмадағы консерваторлардың наразылығына қарсы күресті. Хемингуэйдің келесі романы «Саудагермен қоштасу» (1929) коммерциялық сәттілікке ие болып, бестселлерлер тізімінде көтерілгенде, әріптестерінің Перкинстің редакциялық шешімдеріне қатысты сұрақтарына нүкте қойды. Перкинс кездескен ең үлкен кәсіби қиындық – Томас Вулфтың өнер талабына икемдемеуі. Вулф көп жазып, жазған әр сөзіне өте берілген еді. Ұзақ күрес салдарынан Перкинс Вулфты оның алғашқы романы «Аңсаған үйге қарай, періште» (1929) романынан 90 000 сөзді алып тастауға көндірді. Одан кейінгі «Уақыт және өзен» (1935) романы екі жылдық күрес нәтижесінде дүниеге келді, Вулф Перкинстің көлемін бақылауға бағытталған күш-жігеріне қарамастан, жаңа беттерді жазуын жалғастырды. Перкинстің соңғы ашқан жазушысы – Маргарет Янг болды, ол оның ынтасымен 1947 жылы «Мисс Макинтош, жаным» романын бастады, 40 беттік қолжазбасына негізделген келісімшартқа 1947 жылы қол қойды. Роман ақыры 1965 жылы жарық көрді. Перкинс әдептілігімен және ойлылығымен танымал болды. Ол сондай-ақ, қай жерде болса да шебер жазуды танитын және көптеген редакторлар сияқты жазушыларды қолдады. Мысалы, Ринг Ларднердің бүгінгі беделінің себебі – Перкинс оны тек юморист ретінде емес, одан да артық деп көргендігінде. Перкинс Ларднерге оның өзінен де көбірек сенді, және бірнеше бұрынғы жинақтарының сәтсіздігіне қарамастан, оны «Қысқа әңгімелерді қалай жазу керек» (1924) атты тағы бір жинақ құрастыруға көндірді. Кітап жақсы сатылып, жақсы пікірлерге ие болды, Ларднерді әдеби тұлға ретінде бекітті. Бапкер, дос және жарнамашы ретіндегі рөлінен басқа, Перкинс кітаптарға ерекше назар аударғаны және романист Вэнс Бурджайлидің айтуынша, «құрылымды қатесіз сезінуімен» басқа редакторлардан ерекшеленді. Өзі суретші болғысы келмесе де, Перкинс жазушының қайда бару керектігін жазушыдан да анық көре алатын. Осы әртүрлі редакциялық қызметтерді жұмысына біріктіру арқылы Перкинс алғашқы авторлық редактор деп есептелуі мүмкін. Ғалым Мэтью Брукколи Перкинсті американ әдебиетінің ең танымал әдеби редакторы деп сипаттады.
Жеке өмір
1910 жылы Перкинс Луиза Сондерске үйленді, ол да Плейнфилдтен, және олардың бес қызы болды. Перкинс 1947 жылғы 17 маусымда Коннектикут штатының Стэмфорд қаласында пневмониядан қайтыс болды. Оның Вермонт штатының Виндзор қаласындағы үйі 1820 жылдары Уильям М. Эвартс Джон Скиннерден 5000 долларға сатып алынған еді. Бұл үй Эвартстың қызы және Макстың анасы Элизабет Хоар Эвартс Перкинске мұраға қалды. Ол үйді отбасы мүшелеріне, соның ішінде ұлы Максвеллге қалдырды. Үй 2005 жылға дейін отбасының меншігінде болды, содан кейін қалпына келтіріліп, Snapdragon Inn атымен қайта ашылды. Мейманханада Максвелл Перкинс кітапханасы орналасқан, онда Максвелл Перкинс және оның отбасымен байланысты заттар көрсетіліп, жинақталады. Оның Коннектикут штатының Нью-Канаан қаласындағы Максвелл Э. Перкинс үйі Ұлттық тарихи орындар тізіміне енген. Оның немересі Рут Кинг Портер – Вермонт штатының жазушысы, ал оның немерелерінің бірі – Riptide телесериалының актері Перри Кинг. Оның немересі Джени Кинг Филлипс, деректі фильмдер режиссері және терапевті, Кубада Эрнест Хемингуэйдің үйін қайта жаңартуға белсенді түрде көмектесті. Тағы бір немересі Максвелл Э. П. Кинг – The Philadelphia Inquirer газетінің бұрынғы редакторы, The Heinz Endowments қорының президенті, Санкт-Винсент колледжіндегі Фред Роджерс ерте білім беру және балалар медиа орталығының бас директоры, The Pittsburgh Foundation қорының президенті және бас директоры, сондай-ақ сүйікті балалар тележүргізушісі Фред Роджерстің өмірі мен еңбегі туралы "Жақсы көрші: Фред Роджерстің өмірі мен жұмысы" атты мақаланың авторы.
Танымал мәдениетте
1983 жылғы "Кросс-Крик" фильмінде Марджори Киннан Роулингспен кәсіби қарым-қатынасын зерттейтін Перкинстің рөлін актер Малкольм Макдауэлл сомдады. 2016 жылғы "Гений" тарихи драмалық фильмінде А. Скотт Бергтің "Перкинс: генийлер редакторы" атты кітабы негізінде Перкинстің рөлін британдық актер Колин Ферт ойнады.