Кіріспе
Альтернативті медицинаның түрі
Махариши Ведалық денсаулыққа қатысты көзқарас (МВАХ) (Махариши Аюрведасы немесе Махариши Ведалық медицинасы деп те аталады) – 1980 жылдардың ортасында Трансценденталды медитация (ТМ) әдісін жасаған Махариши Махеш Йоги құрған альтернативті медицинаның бір түрі. Дәстүрлі аюрведадан ерекшелігі, ол сананың ролін баса назарға алып, жағымды эмоцияларға маңыз береді. Махариши Аюрведасы индуистік философияның Адвайта Веданта мектебінен туындаған және оны тұрақты түрде бейнелейтін, аюрведалық дәстүрдің толық көрінісі ретінде сипатталады. 1991 жылы American Medical Association журналында (JAMA) жарияланған мақалада МВАХ жақтастары жариялану үшін ұсынған хаттарында қаржылық стимулдарды ашпағаны және олардың маркетингтік тәжірибелерінің бұрмалаушылық болғаны анықталды. 2008 жылы JAMA журналында жарияланған зерттеуде тексерілген 19 Махариши Аюрведа өнімнің екеуінде ауыр металдар табылған. 1991 жылы Ұлыбританияда екі дәрігер ВИЧ-ті емдеуде сәтсіздікке ұшырағандары үшін "кәсіби этиканы өрескел бұзу" жасағаны үшін кінәлі деп танылды.
Теориялық негіз
Махаришидің Ведалық денсаулыққа қатысты көзқарасы денсаулық пен ауруды түсінуде қазіргі заманғы медицинадан мүлдем өзгеше модельді қолданады. MVAH зерттеушісі Хари Шарманың пікірінше, MVAH денеге интеллекттің абстрактілі үлгісі ретінде қараса, ал қазіргі медицина оны машина ретінде қарастырады. Оның сөзіне қарағанда, MVAH-тың әлемге қатысты көзқарасы 20 ғасыр физикасы сипаттаған шындыққа жақын, ол кванттық-механикалық құбылыстардың қатты материя идеясына қайшы келетінін, себеп-салдарлық байланыстың дәлдігінің төмендеуін, материалдық әлемнің күтпеген және қашықтықтағы байланыстар арқылы өзара байланысты екенін және кванттық деңгейде редукционистік көзқарастың қолдаусыз екенін көрсетіп, редукционистік материалистік әлемге қатысты көзқарасқа қарсы шықты. Шарма былай дейді: "Ведалық ой таза, материалдық емес интеллект пен сананың біртұтас өрісін талқылайды, оның дірілдеу түрлері материалдық ғалам ретінде көрінеді". Аурулар осы негізгі интеллект өрісімен байланысты жоғалтудан туындайды.
Техника
ТМ әдісі – жақтаушылары психикалық денсаулықты жақсартады және МВАХ-та "ұжымдық денсаулықты" нығайтады деп санайтын негізгі тәсіл. 2007 жылғы медитациялық практикаларды қарастырған зерттеу, Трансценденталды медитацияны қоса, медитацияның денсаулыққа нақты әсерін анықтау мүмкін емес деген қорытындыға келді, себебі ғылыми дәлелдердің сапасы төмен болды. Алайда, сапаны бағалау үшін тиіссіз әдіс қолданғаны үшін бұл зерттеу сынға ұшырады. Зерттеуде ТМ-нің гипертониямен ауыратын науқастарда систолалық және диастолалық қан қысымын, дене салмағын, жүрек соғуын, стрессті, ашу-ызаны, өзіне сенуді, холестерин деңгейін, тамақтану қажеттіліктерін және физикалық белсенділікті жақсартуда денсаулық сақтап қалу білімінен артық еместігі анықталды. Тағы бір зерттеуде ТМ-мен айналысқандардың диастолалық және систолалық қан қысымы бақылау тобымен салыстырғанда төмендегені байқалды. Бұл зерттеу мен оның негізгі авторының бір бөлігін Говард Сетл қаржыландырды.
Импульсті диагностикалау
Дәрігерлер импульсті диагностиканы қолданады (санскрит тілінде "нади вигян" деп аталады), олар оны "дененің ішкі санасына тікелей қосылу" сияқты дейді. "Теңсіздіктерге" байланысты, шөптік препараттарға, диетаға, күнделікті және маусымдық тәртіптерге, жаттығуларға және физиологиялық тазартуға қатысты ұсыныстар беріледі. Жақтаушылары пульсті "клиникалық белгілердің жоқтығында және жеңіл түзету шаралары жеткілікті болғанда" теңсіздіктерді ертерек анықтау үшін қолдануға болатынын айтады. Ұлттық денсаулық сақтау алаяқтықтарына қарсы кеңестің президенті Уильям Джарвис импульсті диагностиканы ладонь бағдарлаудың бір түрі деп сипаттады, ал Чопра JAMA-ның импульсті диагностиканы соқыр протокол бойынша сынаудан бас тартты, "соқыр эксперимент 'тәжірибенің ең маңызды бөлігін – сананы жояды' деген себеппен".
Мультимодальдық терапиялар
МВАХ денсаулық сақтау орталықтары мен шипажайлары панчакарма деп аталатын тазарту терапиясын қоса алғанда, көптеген әдіс-тәсілдермен емдеуді ұсынады. Панчакарма "бес іс-қимыл" дегенді білдіреді және организмдегі зиянды заттарды тазартуға, дошаларды теңгеріп орнатуға бағытталған. Алғашқы дайындық кезеңі "снехана" деп аталады, ол бірнеше күн бойы белгіленген мөлшерде гхи ішуден және одан кейін тазартатын құрал қолданудан тұрады. Нағыз панчакарма "абьянгамен" басталады – бұл дәрілік өсімдіктер қосылған маймен бүкіл денеге жасалатын массаж, содан кейін бір немесе бірнеше қосымша емдеулер жасалады, олардың ішінде "сведхана" – дәрілік өсімдіктермен жасалған бу ваннасы; "широдхара" – маңдайға жылы кунжут майы құйылуы; "насия" – бас, мойын және иықтарға маймен массаж жасау, сонымен қатар буды жұту және мұрынға тамшы тамызу; және "басти" – дәрілік клизма. Панчакармамен бірге жүргізілетін қосымша емдеулерге "Махариши Гандарва Веда" музыка терапиясы және ароматерапия жатады. Әдетте панчакарма емдеуі күніне 2 сағаттан, 3-14 күнге дейін созылады және жылына бірнеше рет, әсіресе маусымдар алмасып тұрғанда жасау ұсынылады.
Өнімдер
Өсімдік өнімдерін бірнеше Махариши Аюрведа компаниясы өндіреді және таратады, оның ішінде: Maharishi Ayurveda Products Pvt. Ltd. (MAPPL) Нью-Делиде, Maharishi Ayurveda Products International (MAPI) Колорадо Спрингс, Колорадода және Maharishi Ayurveda Products Europe B. V., Нидерландыда. Колорадо Спрингс штатындағы Maharishi Ayurveda Products International (MAPI) 400-ден астам өнім сатады және 2000 жылы Солтүстік Америкадағы ең ірі аюрведиялық компания болып есептелді. Кейбір аюрведиялық шөптік формулалар расаяна деп аталады, олар әртүрлі комбинацияларда тұтас өсімдіктерді пайдаланады.
Махариши Амрит Калаш
Махариши Аюрведаның түпнұсқа өнімі – Махариши Амрит Калаш (МАК), Бальрадж Махариши классикалық аюрведалық мәтіндерге негізделіп ұсынған екі бөлімді ежелгі формула, ол "нектар" және "амброзия" немесе "МАК 4" және "МАК 5" деп аталады. Ол ондаған түрлі шөптер мен жемістердің үйлесімін қолданады. Құрамында ақ мусали, құрғақ түбір, алып картоп, асваганда, араб талсызығы, үнділік аспаржа, каперс, алоэ, Curculigo orchioides, амла, Tinospora cordifolia, қарапайым жапырақты шафталы және пил жүзімдері сияқты шөптер кіреді.
Ауыр металдар
2008 жылы JAMA журналында жарияланған Роберт Б. Сапердің зерттеуінде, тексерілген 19 MAPI өнімінің екеуінде – "Vital Lady" және "Worry Free" – қорғасынның анықталатын деңгейі болды, ал қалғандарында қорғасын, сынап немесе мырыш табылмады. MAPI президенті Тед Уоллес компанияның өнімдерін Үндістаннан АҚШ-қа жөнелтуге дейін және кейін тексерілетінін, сондай-ақ олардың тазалығы, ауыр металдар, қалдық пестицидтер және биологиялық ластаушыларға қатысты сараланғанын мәлімдеді. 2008 жылы АҚШ-тың аудандық сотында Махариши Ведалық білім беруді дамыту корпорациясына ("MVED"), Махариши Аюрведа қорына және Махариши Аюрведа Продуктс Лтд-ге ("MAP Ltd") қарсы сот талабы берілді. Арыз беруші Гарбхапал Рас деген шөп-минералдық препаратты Үндістанда сатып алғаннан кейін қорғасынмен уланғанын мәлімдеді. Айова штатының денсаулық сақтау департаментінің мәліметінше, Гарбхапал Растың құрамында шамамен 3% қорғасын болған. Бұл өнім Үндістандағы MAP Ltd компаниясымен өндірілді және Делидегі Махариши Аюрведа Арогадхам клиникасының дәрігерімен оған тағайындалды. MVED өкілі компанияның өнім тағайындалған және сатып алынған үнді клиникасынан өнімді өндіруге, тағайындауға немесе сатуға қатысы жоқ екенін айтты. Оның сөзіне göre, АҚШ-та сатылатын өнімдер тексеруге, сынақтан өтуге және сапа бақылауына жатады.
Махариши Штапатья Веда
Махариши Штапатия Веда (MSV) – Ведалық сәулет жүйесі. Айова штатының Фэрфилд қаласындағы Махариши Глобал Конструкция компаниясы үй иесінің жеке санасын ғаламның ғарыштық санасымен байланыстыратын ғимараттарды жобалайды. Бұл жүйе бойынша, батысқа қарап кіретін үйлер "кедейлік, шығармашылық пен өмірлік күштің жетіспеуі" және "күңке, депрессия, жаман сәттер, тіпті қылмыстық бейімділіктерге" алып келеді. Махариши Штапатия Ведада сәулетші үш маңызды факторды ескереді: құрылыстың бағыты, бөлмелердің орналасуы, сондай-ақ бөлмелердің, терезелердің, есіктердің, қабырғалардың және т.б. пропорциясы мен өлшемдері.
Махаришидің Веда астрологиясы
Махариши Веда астрологиясы (сондай-ақ Махариши Джотиш деп те аталады) планеталар жеке денсаулыққа әсер етеді деген гипотезаны ұсынады. Махариши Джотиш күн жүйесінің адам миына, жасушаларына және ДНК-ға әсер ететінін мәлімдейді. Махариши мен оның ізбасары Тони Надердің айтуынша, Веда астрологиясының тоғыз Грахасы мен ДНК құрылымы, ми және жасушалардың құрылысы арасында сәйкестік бар. Әр Граха белгілі бір асыл таспен байланысты: Махариши Веда астрологиясы планеталарды базальді ганглиямен, таламуспен және гипоталамуспен байланыстырады; 12 Бхава (астрологиялық үйлер) – ми қабығының аймақтарымен; 12 Раши (зодиак белгілері) – бас сүйегінің жүйкелерімен; ал 27 Накшатра (айлық орындары) – ми сабағының топтарымен. Маха Шиваратриде (Шива күні) орындалатын Ягьялар адамның рухани және материалдық санасын жандандырып, өмірдің барлық саласындағы прогреске көмектеседі; Маха Лакшмиде орындалатын Ягьялар өркендеу, өсім және сәттілік әкеледі; ал Аксая Тритияда орындалатын Ягьялар адамның қызметіндегі тұрақты жетістікті арттырады. Эндрю Скольник Махариши Ягьяларын индуистік рәсімдер деп сипаттайды, олар құдайларды ынаят ету және ауруға шалдыққан жандарға олардың көмегін сұрау үшін жасалады, бұл рәсімдер ондаған мың доллар тұруы мүмкін, ал науқас оған қатыспайды және куә болады да. Ол Чопра мен Вашингтондағы Махариши Аюрведа орталығының медициналық директоры Нэнси Лонсдорф Ягьяларды жазып бергендерін немесе Ягьялардың Махариши Аюрведаның бөлігі екенін жоққа шығарғанын айтқанда, Чопраның Ланкастер орталығы өз науқастарына Ягьяларды жазып бергенін және ТМ қозғалысының қайырымдылық хаты Лонсдорфтың ауыр науқасына 11 500 долларлық Ягья жазып бергенін жазды. Скольник атап көрсеткендей, қауырсын аурулары бар науқастар Махариши Джотиш астрологтары жазып берген асыл тастар үшін жүздеген немесе мыңдаған доллар төлейді. Қозғалыстың "Джётиш Жемз" деп аталатын компаниясы Махариши Джотиш астрологтары жазып берген асыл тастарды сатумен айналысады, олар адамның гороскопындағы жаман ықпалдардан қорғайды. Надер әр түрлі асыл тастар Махариши Джотиш планеталарына және сонымен қатар дене мүшелеріне сәйкес келетінін жазады.
Махаришидің Ведалық тербеліс технологиясы
Оның веб-сайтына сәйкес, "Махариши Ведалық дірілдеу технологиясы (MVVT) " "Ведалық дыбыстың немесе Ведалық дірілдеудің күшті импульсін пайдаланып, дененің ішкі интеллектына қуат сыйлап, қалыпты жұмысын қалпына келтіреді". Автор Синтия Энн Хьюмздің мәлімдемесінше, MVVT сарпы ауру аймағына үрлеу немесе тигізу кезінде Ведалық немесе басқа да дәстүрлі мәтіндерден мантраларды оқудан тұрады. 2001 жылы Frontiers in Bioscience журналы онлайн екі зерттеу жариялады, соның ішінде ливандық нейробиолог және зерттеуші, Махаришиден кейін оның ізбасары болған Тони Надердің зерттеуі де бар.
Дыбыс терапиясы
Үнді классикалық музыкасының бір түрі – Махариши Гандарва Веда, тыңдаушының денесінің циклдары мен ырғақтарын біріктіріп, үйлестіруге арналған деп есептеледі. Гандарва Веда – бұл упаведа және ол Сама Ведаға қосымша мәтін ретінде белгілі Гандарва Веда деп аталған бірнеше мәтіндерде жазылған. Мукунд Латх Гандарва Веданың, одан да көне самадан, қасиетті Веда музыкасының түрінен алынған қасиетті музыка жиынтығы екенін жазады. Музыканың компакт-дискілерін Махариши университетінің баспасы шығарады. МВАХ сарапшысы анықтаған дене аймағына сәйкес Веда әдебиетінің белгілі бір саласынан санскрит тілінде оқылған мәтіндерді тыңдау.
Денсаулық сақтау орталықтары
Бұл қозғалыстың Global Good News сайты мәліметінше, 15 елде 23 Махариши Ведалық денсаулық орталығы бар. 2011 жылы Үндістанның Нью-Дели қаласындағы Махариши Аюрведа ауруханасы Ұлттық аурухана аккредитация тақтасынан (NABH) аккредитация алған Солтүстік Үндістандағы алғашқы аюрведалық аурухана болды. Радж – Айова штатының Махариши Ведик қаласындағы денсаулық курорты. Дипак Чопра 1987 жылы бұл курортты құрып, оның медициналық директоры қызметін атқарды. Германияда да екі аюрведалық курорт ашылды: Рейнланд-Пфальц жеріндегі Бад-Эмс және Төменгі Саксониядағы Биссендорф.
Оқыту
Америкадағы Махариши Аюрведа Ассоциациясы (МААА) дәрігерлерді, медбикелерді және денсаулық сақтау саласының мамандарын Махариши Аюрведаның қағидаларымен және тәжірибесімен таныстыратын курстар ұсынады. Бұл курстар медициналық білімді жетілдіруге арналған кредиттерді қамтиды. МААА факультеті мен оқу бағдарламасы комитетіне: Стюарт Ротенберг, Роберт Шнайдер, Уолтер Моелк, Нэнси Лонсдорф, Ричард Авербах, Гэри Каплан және Вайдя Манохар Палакурти кіреді. Курстар Калифорния штатының Ла-Хойя қаласындағы Скриппс интегративтік медицина орталығымен бірлесіп өткізіледі. Денсаулық сақтау мамандары үшін Махариши Аюрведа курстары Махариши Толық Денсаулық Колледжінде, МЭРУ, Голландиядағы Халықаралық Махариши Аюрведа оқу орталығында да жүргізіледі. Бұл курстарға: аспирантурадан кейінгі білім беру, Махариши ароматерапиясы, Махариши асыл тастармен жарық терапиясы, Махариши Аюрведа денсаулық сақтаушысы, Ведалық сана-дене бағдарламасы және медициналық зерттеулерді таныстыру кіреді. Факультет құрамында Райнер Пича, Уолтер Мёльк, Роберт Кит Уоллес, Росвита Маргарет Гельвинк Традиль және Боб Апон бар. Махариши Ведалық Медицина Колледжі 1990 және 2000 жылдары Нью-Мексико штатының Альбукерки қаласындағы 2721 Аризона көшесінде орналасқан. Қазір Сан-Диегода кампусы бар.
Аюрведаның пайда болуы және оның Махариши Аюрведамен байланысы
Махариши Аюрведасы – Аюрведаның Ведаларда кездесетін түпнұсқалық мәтіндерінің жалпылама көзқарасының заманауи қалпына келтіруі. МВАХ-та Веда «жаратылыстың абстрактілік жоспары» деп аталады. Махаришидің айтуынша, ауру адамның ішкі санасы мен сыртқы көрінісі арасында үйлесімсіздік туған кезде пайда болады. Дәстүрлі және Махариши Аюрведасының теориясы дене функциясы үш дошамен реттеледі, олар дене түрлерін және олар сипаттайтын физикалық және психикалық қасиеттерді белгілейді. Жеке адамның дошасында вата, питта және кафаның әр түрлі комбинациялары бар, олар жыл мезгіліне және күннің уақытына байланысты өзгеруі мүмкін. Ауру белгілері адамның дошасындағы тепе-теңдіктің бұзылуына байланысты, оны пульсті диагностикалау немесе сауалнама арқылы анықтауға болады. Теңгерімге әр түрлі өнімдер мен процедуралар арқылы қол жеткізіледі, олардың көпшілігі адамның дошасына тән. Махариши Аюрведа дошаның осы дәстүрлі жалпы түсініктерінен таймайды. Махариши Аюрведа өзін бүкіл Аюрведа дәстүрінің өкілі ретінде танытады. Махариши Аюрведаның әдістері шынайы деп айтылады, бірақ Фрэнсис Циммерман олардың ертедегі Үндістанда тарихи түрде Аюрведаның бөлігі болған зорлық-зомбылық немесе ауыр емдеулерден аулақ болып, жұмсаққа бейімделгенін айтады. Оның айтуынша, Махариши Аюрведасында Аюрведаның идеологиялық санаттары шатастырылып жатыр. 1985 жылы Махариши Аюрведа дәрігерлері сыртқы кеңесшілермен кездесті, олар кейбір дәстүрлі Аюрведалық ем-дәрілерді американдық тұтынушылар қабылдамайтынын айтты. Махариши Аюрведаның дәстүрлі Аюрведадан негізгі айырмашылығы – сананың рөліне және трансценденттік медитацияға баса назар аудару, сондай-ақ оң эмоцияларды білдіру қажеттілігін және адамның өмірін дененің табиғи ырғағына үйлестіру. Махариши Аюрведа сондай-ақ кемелді денсаулық әрбір адамның бойында бар, оны жеке адам таңдай алады деп санайды және физикалық дене – бұл материя мен энергия бір болып табылатын субатомдық деңгейдегі «кванттық механикалық денеге» кіретін портал және денедегі әрбір орган мен процестің кванттық эквиваленті бар. Тони Надер, Махараджахираджа Раджа Рам деп аталады, ол – Дүниежүзілік бейбітшілік елінің егемен билеушісі, «кванттық емдеу» туралы бұл ұғымды Махаришидің Ведалық ғылым теориясымен сәйкестендіреді. Махариши Аюрведа Продуктс Интернешнл, Инк (MAPI) Америкалық Аюрведалық Медицина Ассоциациясының президенті және Махариши Аюрведа Стресс-менеджмент және мінез-құлық медицинасы денсаулық орталығының бұрынғы медициналық директоры Дипак Чопра Стивен Барретттің «Альтернативті медицина және этика» журналында жазған мақаласына сәйкес: «Егер сіз бақытты ойлар болсаңыз, онда сіз бақытты молекулалар жасайсыз. Ал егерде сізде қайғылы ойлар, ашулы ойлар, жауыздық ойлар болса, онда сіз иммундық жүйені әлсірететін және ауруларға бейімдейтін молекулаларды шығарасыз». Барретт былай деп жалғастырады: «МТ және басқа да демалу әдістері стрессті уақытша жеңілдетуі мүмкін, бірақ Шопраның қуанышты немесе қайғылы ойлар ағзаның молекулалық деңгейіне және иммундық жүйеге әсер етуі мүмкін деген мәлімдемелері ғылыми негіздемеге ие емес». Смит пен Вуджастик бұған дейін МАВ-мен айналысатын дәрігерлердің медициналық білімі болуы керек еді, бірақ 2005 жылы МАВ-мен айналысатын барлық дәрігерлер Үндістаннан келген Махариши Аюрведамен айналысатын дәрігерлерге ауыстырылды деп жазады. Автор Филип Голдберг жазғандай, Махариши Аюрведа «ТМ қозғалысының агрессивті насихаттауы» салдарынан «көңілге түсті». Автор Фредерик М. Смит Ұлыбританияда «Махариши ұйымының нақты маркетингтік жоспары және кем дегенде 1992 жылға дейін үнемі қоғамдық қатынастар қызметкері болған» деп жазады. 1991 жылы журналист Эндрю Скольник ТМ қозғалысының Махариши Аюрведасын сатуы «жалған ақпараттың, алдаудың және жай және ғылыми жаңалықтардың бұқаралық ақпарат құралдарының манипуляциялануының кең таралған үлгісі» екенін жазды. Бұл «ғылыми беделге» ие болу үшін жасалып жатқан әрекеттер деп қарастырылды. Ральф Смиттің мақаласына сәйкес, 1980 жылы шыққан «ТМ және культ маниясы» кітабында да осындай мәселе көтерілген.
Чалмерс және Дэвис
1991 жылдың қазан айында Ұлыбританияның Бас медициналық кеңесінің Кәсіби этика комитеті Роджер Чалмерсті, мойындалмаған Махариши табиғи құқық университетінің медицина деканы, және Лесли Дэвисті, осы мекеменің физиология деканы, "Махариши Аюрведаны ЖИТС және ВИЧ-ті емдеу үшін қолданғандарына байланысты "Қырқысты кәсіби құқық бұзушылық" жасады деп таныды және оларды тіркелген медицина қызметкерлерінің тізімінен шығаруға бұйрық берді. (Чалмерс кейін қызметке қайта орналастырылды.) Комитет, басқа нәрселермен қатар, емдеу үшін тиісті және мақұлданған клиникалық сынақтардың болмағанын, емдеуді қолдау үшін жеткіліксіз ғылыми дәлелдер болғанын, олар рецепт жазып бергенін және ВИЧ пен ЖИТС-ті емдеуде Махариши Аюрведасының (МАВ) құндылығы және ТМ-мен байланысты "Тамаша денсаулыққа арналған әлемдік медициналық қауымдастығы" туралы жалған және шатастыратын мәлімдемелер жасағанын анықтады. Чалмерс пен Дэвис жазып берген таблеткалардың тәуелсіз сараптамасы олардың ВИЧ-ке тигізетін әсері минимал екенін көрсетті, бірақ олар AZT-ге қарағанда 100 000 есе уыттырақ болды. 1990 жылы "The Independent" газетінде жарияланғандай, "Махариши Аюрведасының жанама әсерлері жоқ" деген мәлімдеме "дәл емес" болып шықты. Мақалада Трансценденталды медитация және Махариши Аюрведалық диетаның жанама әсерлері туралы бұрынғы ескертулер келтірілген, мысалы, Махариши Аюрведалық диетасының ЖИТС науқастарына тигізетін потенциалды қаупі туралы Ұлыбритания диетологтар қауымдастығының ескертуі. Сюзанна Ньюкомбтың сөзіне сүйенсек, балама емдеулер Ұлыбританияда көбінесе аз назарға ие болады, ал MAV ғана ЖИТС науқастарында емдеуге қатысқандықтан ғана Бас медициналық кеңесінің назарына ілікті, ол сол кезде осал және даулы топ ретінде сипатталды.
Қылқан тас
1994 жылы Джони Флинт Чопраны, Калифорния штатының Пало-Альто қаласындағы Махариши Аюрведа денсаулық орталығын және Брихаспати Дев Тригунаны күйеуі Дэвидтің лейкемиядан қайтыс болуына қатысты сотқа берді. Орталыққа барғаннан кейін екі ай өткен соң, Чопрадан бастапқы дыбыстық ем тағайындалғаннан кейін Тригуна Флинтті лейкемиядан жазылғаны туралы мәлімдеді. Флинт Тригунаның нұсқауымен тоғыз ай бойы 10 000 доллардан астам қаржы жұмсап, басқа да Махариши Аюрведа емдерін қабылдады, бірақ лейкемиядан көз жұмды. Флинт сотқа шағымдануға Ұлттық денсаулық сақтау саласындағы алаяқтыққа қарсы кеңес көмектесті. Чопраның адвокаттары оған қарсы арыз сотқа дейін тоқтатылатынын мәлімдеді. Олар Дэвид Флинттің үмітсіз жағдайда болғанын, ал Чопра оны 45 минут бойы рухани кеңес беру үшін қабылдап, бастапқы дыбыс техникасын ұсынғанын айтты. Сондай-ақ, Флинт дыбыс терапиясының дәстүрлі емнің орнына келмейтінін түсінгенін және ол қол қойған құжатта Чопра мен оның ұйымын емдеу нәтиже бермесе, жауапкершіліктен босататыны көрсетілгенін хабарлады.