Кіріспе

Теносиновит – бұл сілтеудің айналасындағы сұйықтыққа толы қабықшаның (синовий деп аталады) қабынуы, көбінесе буын ауруына, ісінуге және қозғалыс шектелуіне алып келеді. Теносиновит жұқпалы немесе жұқпалы емес болуы мүмкін. Жұқпалы емес теносиновиттің көп кездесетін клиникалық белгілері – де Кервен тендинопатиясы және стеноздық теносиновит (әдетте триггер саусағы деп аталады).

Белгілері мен симптомдары

Инфекциялық теносиновит барлық қол инфекцияларының 2,5%-дан 9,4%-ға дейін кездеседі. Инфекциялық теносиновитті диагностикалау үшін Канавельдің негізгі белгілері қолданылады. Олар: саусақтың иілгіш жағынан сезуге ауыртпалық, зақымдалған саусақтың біртекті ісінуі, саусақтың тыныш күйде сәл иіліп тұруы және пассивті созу кезінде күшті ауырсыну. Қызба болуы мүмкін, бірақ жиі кездеспейді.

Патогенез

Инфекциялық теносиновит – саусақтың иілгіш шеміршектерінің жабық синовиалдық қабықшаларының инфекциясы. Көбінесе жарақаттан туындайды, бірақ бактериялар денедегі басқа ошақтардан таралуы мүмкін. Теносиновит әдетте саусақтың иілгіш шеміршегіне әсер етеді, бірақ кейде кеңейткіш шеміршектеріне де әсер етуі мүмкін. Сондықтан клиникалық белгілері жарақаттан кейінгі жедел инфекция ретінде көрінеді. Инфекция моно- немесе полимикробты болуы мүмкін және жарақаттың сипатына қарай өзгеруі мүмкін. Ең көп таралған патоген – тері арқылы енген Staphylococcus aureus. Жұқпалы теносиновитке байланысты басқа бактериялар: Pasteurella multocida (жануарлардың шағуымен байланысты), Eikenella spp. (веноздық есірткі қолданумен байланысты) және Mycobacterium marinum (тұзды немесе тұщы суға ұшыраған жаралармен байланысты). Сонымен қатар, жыныстық белсенді науқастарда Neisseria gonorrhoeae гематогенді таралу қаупі жоғары (инфекциялық артритті қараңыз). Кездесетін жұқпалы емес теносиновит түрлері: тарылтушы теносиновит, қиылысу синдромы, кеңейткіш бас бармақ шеміршегі (EPL) теносиновиті, де Кервен және төртінші бөлім теносиновиті.

Диагностика

Теносиновит диагнозы көбінесе толыққанды науқастың анамнезі мен физикалық тексеруден кейін клиникалық тұрғыдан қойылады. Шашылған сұйықтықты инфекциялық қоздырғышты анықтау үшін зертханалық жағдайда өсіруге болады. Рентген көрінісі әдетте ерекше белгілер көрсетпейді, бірақ сынған сүйекті немесе шетелдік затты жоққа шығаруға көмектеседі.

Емдеу

Инфекциялық теносиновит ауруын емдеудің негізгі тәсілдері симптомдарды басу, антибиотикпен емдеу және хирургиялық араласуды қамтиды. Ауруды ерте анықтау және антибиотиктерді дереу бастау, зардап шеккен саусақтың қозғалғыштығын жақсарту үшін маңызды. Флексор шеміршегіне жасалатын минималды инвазивті процедуралар, мысалы, катетермен шаю, ашық хирургиямен салыстырғанда жақсы нәтижелер береді (74% жақсы нәтиже мүмкіндігі, ал ашық хирургияда – 26%). Дегенмен, жараны антибиотиктермен шаюдың анық пайдасы жоқ. Инфекциялық теносиновиттің көптеген жағдайларын шеміршек қабығын шаю және дренаж жасау арқылы, сондай-ақ айналасындағы некроздық тіндерді тазалаумен немесе онсыз, кең спектрлі антибиотиктермен бірге емдеу керек. Өте ауыр жағдайларда инфекцияның одан әрі таралуын тоқтату үшін ампутация қажет болуы мүмкін. Хирургиялық араласудан кейін антибиотикпен емдеу жалғастырылады және сұйықтықтан алынған мүжілгенің нәтижелеріне сәйкес түзетіледі.

Болжам

Ауру ертерек анықталса, саусақтың толық қозғалысын қалпына келтіру мүмкіндігі артады. Дегенмен, саусақтың қатаюы, Бутоньер деформациясы, терең кеңістіктегі инфекция, көктамырдың некрозы, жабысулар, созылмалы инфекция және саусақты ампутациялау қажеттілігі туындауы мүмкін. Көктамыр жабысуы мен саусақтың қатаюы иілгіш шелдің (көктамыр қаптамасының) зақымдануынан пайда болады.