Кіріспе

Кофе дайындау құралы
кофе дайындау құралы

Френч-пресс, сонымен қатар кафетиер, кафетиер а пистон, кафеттьера а стантуффо, пресс-турқа, кофе пресі немесе кофе поршені деп те аталады, кофе дайындау құралы болып табылады, бірақ оны басқа да жұмыстар үшін қолдануға болады. Ең алғашқы құрылғы 1852 жылы Францияда Жак Виктор Дельфорж және Анри Отто Майер патенттеген.

Атауы

Ағылшын тілінде бұл құрылғы Солтүстік Америкада француз пресі немесе кофе пресі деп аталады; Ұлыбритания мен Ирландияда La Cafetière брендінің атымен кофетер деп аталады; Жаңа Зеландияда, Австралияда және Оңтүстік Африкада кофе шұғылғышы деп аталады, ал оның ішінде дайындалған кофе шұғылғыш кофе деп аталады. Итальян тілінде ол caffettiera a stantuffo; неміс тілінде Pressstempelkanne, Stempelkanne ("мөр басылған қазан"), Stabfilterkanne, Kaffeepresse ("кофе пресі") немесе Bistrokanne; француз тілінде cafetière à piston немесе жай ғана cafetière (голландия тілінде де қолданылады), бірақ кейбір сөйлеушілер Melior немесе Bodum сияқты жалпылама қолданылатын тауарлық белгілерді де пайдалануы мүмкін.

Құрылыс тарихы

Осы жылдар ішінде француз пресінің дизайны бірнеше рет өзгерді. Алғашқы кофе пресі, мүмкін, Францияда жасалған, қазіргі заманғы кофе пресінің бастапқы нұсқасы болды – металл немесе марлядан жасалған экран, оны пайдаланушылар ыстық су мен кофе ұнтағына басатын еді. 1852 жылы екі француз – париждік металл өңдеуші және саудагер Генри Отто Майер мен Жак Виктор Дельфорж француз пресінің алғашқы үлгісіне патент алды, бірақ ол сүзгінің айналасын герметикалық жаппады. 1924 жылдың 5 тамызында француз Марсель Пьер Паке ди Джолбер патент алды, ол ресми түрде жарияланды. 1928 жылы миландық дизайнерлер Джулио Монета мен Аттилио Калимани сүзгіні бекіту үшін серіппесі бар кофе пресін жасады және 1929 жылы АҚШ-та патенттеді. Фальеро Бонданини оның дизайнында бірнеше өзгеріс жасады, 1958 жылы өзінің нұсқасын патенттеді және оны француздық кларнет фабрикасы Martin SA Melior тауарлық белгісімен шығарды. 1965 жылы Майкл Кейннің «Ипкресс файлы» фильмінде қолданылуы оның танымалдығын арттырған болуы мүмкін. Бұл құрылғы сотқа берілді және Melior Martin (француз компаниясы), Household Articles Ltd. (La Cafetiere) (британдық компаниясы) және Bodum (Chambord) (даниялық үстел және ас үй ыдыстары компаниясы) арқылы Еуропа бойынша танымал болды. Қазіргі француз пресі әдетте шыныдан немесе мөлдір пластиктен жасалған, металл немесе пластик қақпағы және поршені бар, цилиндрге тығыз орналасатын және ұсақ тот баспайтын болаттан жасалған сым немесе нейлон торынан жасалған сүзгісі бар тар цилиндрлі ыдыстан тұрады.

Операция

Кофе дайындау үшін ірілеу ұнтақталған кофе бос ыдысқа салынып, ыстық су қосылады, шамамен кофе ұнтағының суға қатынасы – дәміне қарай аз-көп. Дайындағаннан кейін поршень төмен түсіріліп, кофе ұнтағын ұстап тұрады, содан кейін кофе құйылады. Француз пресі ірі ұнтақталған кофемен жақсы жұмыс істейді, оның консистенциясы ас тұзы сияқты болуы керек. Егер кофе ұнтағы тым ұсақ болса, суға батырғанда өтімділігі төмендеп, поршеньді төмен түсіру үшін көп күш салу қажет болады және кофе сүзілгісінің шетінен немесе айналасынан кофеге өтіп кетуі мүмкін. Сонымен қатар, ұсақ ұнтақталған кофе артық экстракцияға ұшырап, кофедің дәмін ащы қылуы мүмкін. Суық пісіру сияқты басқа тәсілдерге, қажетті экстракцияға жету үшін су мен ұнтақ арасында бірнеше сағаттап тұру қажет. Поршеньді баяу түсіру пісірушінің күйіп кетуіне жол бермейді және кофе бұршағынан майлар мен флавоноидтарды барынша алуға көмектеседі. Поршень әдетте кофе ұнтағын қыспайды, себебі көптеген конструкцияларда поршеньнің ең төменгі жағдайында кеңістік қалдырылады. Егер дайындалған кофе ұнтақпен бірге ыдыста қалса, кофе қышқылтанып, ащы болуы мүмкін, бірақ кейбір француз пресін пайдаланушылары бұл эффектіні қалайды.

Вариациялар

Француз престері басқа кофе дайындау машиналарына қарағанда көшпелі және дербес жұмыс істейді. Саяхат кружкаларының нұсқалары бар, олар әдеттегі шынының орнына берік пластиктен жасалған, және жабылатын ішу тесігі бар герметикалық қақпағы бар. Кейбір нұсқалары салмауқыра металл перколятор немесе тамшылатып пісіретін сүзгіні алып жүруге ниеті жоқ туристер мен рюкзакшыларға сатылады. Басқа нұсқалары – кофеді ыстық ұстауға арналған, термос құтыларына ұқсас дизайны бар, оқшауланған тот баспайтын болаттан жасалған престер. Оңтүстік Үндістан үйлерінде жиі қолданылатын кофе сүзгілері тот баспайтын болаттан жасалған, бірақ оқшауланбаған. Дайындалған эссенция бірден сүт пен қантпен араластырылып, каапи дайындалады. "Француздық тартым" немесе "кері француз пресі" деп аталатын бір нұсқа тартым дизайнын қолданады: кофе ұнтағы торлы себетке салынады, содан кейін пісірілгеннен кейін қақпаққа тартылып, ұнтақты кофеден бөліп алады. Басқалары да осыған ұқсас әсер береді, өйткені олардың қақпақтары престің үстінен жабылып, ұнтақты кофеден толығымен оқшаулайды. Француз престері суық пісірілген кофе дайындау үшін де қолданылады. Кофе ұнтағын ұстауға себетті пайдаланатын тағы бір түрі "американдық пресс" деп аталады, онда алдымен ыстық су құйылады, содан кейін себет су бағанасы арқылы баяу төменге (кейде қайта жоғары) итеріледі. "Бірге дайындалатын француз пресі" 12 вольтты қуат көзінен қуат алатын жылыту элементінен тұрады.

Басқа қолданыстар

Кофе сияқты, француз пресін шай құюға арналған құралдың орнына бос жапырақты шай дайындау үшін де қолдануға болады. Плистер басылғаннан кейін де шай белгілі бір деңгейде демалысын жалғастырады, бұл престе қалған шайдың ащылауына әкелуі мүмкін. Сондықтан, дайындағаннан кейін шайды бөлек ыдысқа құю ұсынылады. Кофе қалдықтары шайдың дәмін бұзбау үшін, бір француз пресін шай және кофе үшін қолданар алдында мұқият тазалау керек. Дегенмен, бұл әдіс жеңіл шайларға жақсырақ, ал үнді шайына (қайнатылуы тиіс) немесе қытай шайына (ұзақ уақыт бойы демалысқа жіберіледі және әдетте шай жапырақтары қайта қолданылады) жарамсыз. Француз пресі моллюскалар немесе басқа ингредиенттерден сорпаны сүзуге де қолданылады.