Кіріспе

Америка Құрама Штаттарында туған қытай азаматы, Америка Құрама Штаттарында туған қытай текті адамдар. Америкада туған қытай (кейде ABC деп қысқартылады) – Америка Құрама Штаттарында туып, туған жері бойынша АҚШ азаматтығын алған қытайлықтарды белгілеу үшін жиі қолданылатын термин.

Шектеліп отырған пайдалану

Қытайлық америкалық терминімен салыстырғанда, Америкада туған қытайлар әрқашан АҚШ азаматтығын білдірмейді. (Құрлықтағы) Қытай азаматтары АҚШ-та туғандықтан, Қытай өз азаматтарына бірнеше азаматтыққа ие болуға тыйым салғандықтан, көбінесе АҚШ азаматтығынан бас тартады. Кейбір пікірлер бойынша, бұл термин мәңгілік шетелдіктер туралы түсінік береді. Бұл термин американдық ағылшын тіліндегі иммигранттарды атаудың қалыптасқан үлгілерінен өзгешелігі байқалады. Мысалы, Питер Тиль "Германияда туған америкалық" деп есептеледі, ал Илон Маск "Оңтүстік Африкада туған канадалық америкалық" деп есептеледі. Екі жағдайда да, алғашқы демографиялық сөз адамның туған кездегі азаматтығын, ал екіншісі – қазіргі азаматтығын көрсетеді. Дегенмен, "Америкада туған қытайлар" терминінде алғашқы демографиялық сөз субъектінің туған кездегі (немесе қазіргі) азаматтығын, ал екінші сөз этникалық тегін білдіреді. Сондай-ақ, тәжірибеде "Америкада туған қытайлар" терминіне жүздеген мың қытай текті американдықтар кіреді, олар техникалық тұрғыдан алғанда Америкада тумаған, бірақ кішкентай кезінде ата-аналарымен әкелінген. Бұл терминнің шатастыруға себеп болуы мүмкін екенін көрсетеді.

Демография

Әртүрлі деңгейде көптеген ABC-лер қытай отбасылық мәдениетін американдық қоғамдық мәдениетпен байланыстырып, трансұлттық өмір мен ұлттық сананы қалыптастырады. Дегенмен, отбасы құрылымы нәсілдер аралық некелер арқылы өзгере бастағанда, бұл кейінгі буындарда өзгеріске ұшырайды. 2000 жылы АҚШ-та туған қытайлардың шамамен 45% қытай емес американдықтарға үйленсе, жалпы қытай-американдықтардың арасында ерлердің 81,5%-ы және әйелдердің 77,9%-ы басқа қытай-американдықтарға үйленген.

Танымал мәдениетте

Бұл термин 2006 жылы Джин Луэн Янның «Америкалық қытайлық туған» атты комиксінде қолданылған. Кітап Disney+ үшін осы атпен бір атаумен телесериалға бейімделді. Бұл термин Кевин Кванның «Бағалы азиялықтар» кітабында қолданылған, ол да осы атаумен фильмге көшірілді.