Кіріспе

Сен-Жан-сюр-Ришелье (Saint Jean sur Richelieu) – Канаданың Квебек провинциясының шығыс Монтерегия аймағында, Монреальдің оңтүстік-шығысында, Монреаль мен Канада-АҚШ шекарасының арасында, Вермонт штатына жақын орналасқан қала. Қала Ришелье өзенінің батыс және шығыс жағалауларында, Шамплен көлінің ең солтүстік, кеме жүзе алатын бөлігінде жатыр. 2019 жылғы желтоқсан айының мәліметі бойынша, Сен-Жан-сюр-Ришельеде 98 036 адам тұрады.

Тарих

Тарихи тұрғыдан алғанда, қала маңызды көлік орталығы болған. Британдық Солтүстік Америкадағы алғашқы темір жол желісі оны 1836 жылы Ла Преримен байланыстырды. Сондай-ақ, қала жыл сайынғы Халықаралық балон фестивалінің өтетін орны, бұл фестиваль тамыз айының әрқайсысында мыңдаған туристерді қызықтырады, олар аспандағы жүздеген балондарды көру үшін келеді. Шамбли каналы өзеннің батыс жағалауымен солтүстікке қарай созылып, Шамбли мен Сент-Лоуренс өзеніне қазіргі заманғы жүк тасымалын қамтамасыз етеді. Каналдың Сен-Жан-сюр-Ришелье қаласының орталық бөлігіне жақын жерде бір шлюзы бар. Қыс мезгілінде қала шлюздің жанындағы каналға коньки тебуге арналған алаң салады. Жазда каналдың шығыс жағындағы бөгетте велосипед жолы бар. Француздар XVII ғасырда Сен-Жан бекінісін салған. Алғашқы ағылшын қоныс жайлаушылары Сент-Джонс деп атаған бұл бекініс француз және үнді соғыстары кезінде маңызды байланыс звеносы болды. Америка революциялық соғысы кезінде британдық және американдық әскерлер аймақтан өтіп бара жатқанда қаланың бақылауы бірнеше рет ауысты. 2001 жылы қала және бірнеше іргелес қауымдастықтар 79 600 халқы бар жаңа аймақтық округтік муниципалитетке біріктірілді. Бұл бірігуді бес муниципалитет сұрады және ол келесі жылы Квебек үкіметі жүзеге асырған муниципалитеттердің бірігуіне қатысты болмады.

География

Сен-Жан-сюр-Ришелье Ришелье өзенінің жағасында орналасқан. Қала Le Haut Richelieu аймақтық округтік әкімшілігінің және Ибервилл сот ауданының орталығы болып табылады.

Инфрақұрылым

Ville de Saint Jean sur Richelieu қоғамдық көлік жүйесі қалааралық және жергілікті автобус қызметтерін ұсынады. 2016 жылғы халық санауы бойынша, қаланың 22 840 тұрғыны немесе еңбекке қабілетті халықтың 56,7%-ы қала ішінде жұмыс істейді. Тағы 5 135 адам (12,7%) Монреальге, 2 305 адам (5,7%) Лонгёйльге, 1 440 адам (3,6%) Броссардқа және 965 адам (2,4%) Шамблиге жұмысқа барып тұрады. Керісінше, Монреальден күн сайын Сен-Жан-сюр-Ришельеге жұмыс істеу үшін барлық 770 адам, Лонгёйльден 795 адам, Шамблиден 780 адам, Сен-Александрден 510 адам және Мон-Сен-Грегоардан 500 адам жұмысқа барып тұрады.

Көлік

Қала Autoroute de la Vallée des Forts (Autoroute 35) тас жолымен екіге бөлінеді, ол солтүстіктен оңтүстікке қарай Сен-Люк ауданы арқылы өтіп, содан кейін Сен-Жан-сюр-Ришелье ауданында Пьер-Кейс бульварының оңтүстігінде шығысқа бұрылып, Ришелье өзенін кесіп өтеді және соңында Сент-Афанаси және Ибервилл аудандары арқылы оңтүстікке қарай жалғасады. Тас жол Сент-Себастьенге дейін оңтүстікке қарай шамамен 24 км жүреді, бірақ болашақта Канада-АҚШ шекарасына дейін Сент-Армандқа (Хайгейт-Спрингс, Вермонт) дейін ұзартылуы күтілуде, содан кейін Вермонт штатында Interstate 89 тас жолы ретінде жалғасады. Сен-Жан-сюр-Ришельеде өзінің муниципалды әуежайы – Сен-Жан әуежайы бар, сонымен қатар Монреаль Пьер Эллиот Трюдо халықаралық әуежайына жақын орналасқан. Бұрынғы Мэн халықаралық темір жолы қаладан өтеді, қазір ол Орталық Мэн және Квебек темір жолын Канадалық Тынық мұхиты темір жолымен байланыстыратын нүкте. Бұрынғы Сент-Жан-д'Ибервилл теміржол станциясы, 1966 жылға дейін Бостон және Нью-Йорк қалаларына, сондай-ақ Вашингтонға қатынайтын пойыздарды қабылдаған, қазір сақталған ғимарат болып табылады.