Кіріспе

Буддистік ұйым

Триратна буддистік қауымдастығы, бұрын Батыс буддистік орденінің достары (FWBO) аталған, буддистердің халықаралық бірлестігі болып табылады. Ол 1967 жылы Ұлыбританияда Сангаракшита (Деннис Филип Эдвард Лингвуд туған) құрған. Буддистік дәстүрлерді сақтай отырып, ол сонымен қатар қазіргі заманғы идеяларға, әсіресе Батыс философиясы, психотерапия және өнер салаларынан алынған ойларға да назар аударады. Әлем бойынша 100-ден астам топ осы қауымдастыққа қатысты, оның ішінде Солтүстік Америка, Австралия және Еуропа кіреді. Ұлыбританияда бұл ең ірі буддистік қозғалыстардың бірі, онда 30-ға жуық қалалық және демалыс орталықтары бар. Ұлыбританиядағы халықаралық бас кеңсесі Херефордширдегі Коддингтон қаласындағы Адиштана демалыс орталығында орналасқан. Дегенмен, оның ең көп ізбасарлары Үндістанда, онда ол Триратна Баудда Махасангха (ТБМ) деп белгілі, бұрын Трейлокия Баудда Махасангха Сахаяка Гана (ТБМСГ) деп аталған. Бұл қауымдастық "экуменикалық халықаралық буддистік ұйым құрудағы ең сәтті әрекет болуы мүмкін" деп сипатталған. Сонымен қатар, оның "рухани тізбегінің" болмауы сынға ұшыраған.

Триратна буддалық ордені

Триратна буддистік ордені – қауымның орталық нүктесі болып табылады және Буддаға, дхармаға және сангхаға жеке міндеттеме берген адамдар арасындағы достық байланыстар желісі. Орден ішінде бейресми иерархия бар, бірақ жоғары дәрежедегі ординациялар жоқ. Дегенмен, шағын топ мүшелер салтбасты болуға серт беріп, қарапайым өмір салтын қабылдайды. Дәстүрлі буддизмдегі үй иелері мен монахтарды бөліп қарау қағидасына қарсы, бұл орден монахтық және үй иелерінің өмір салтын бір ординацияда біріктіреді. Мүшелер ординация алғанда, оларға осы ординацияны білдіретін ақ кеса тапсырылады; алтын кесаларды қарапайым өмір салтын ұстануға, соның ішінде салтбасты болуға публично міндеттенгендер кейін ала алады. Буддизмнің Шингон мектебінің жақтастары сияқты, орден мүшелері он қағиданы (этикалық жаттығу ережелерін) сақтайды. Бұдан өзге, жеке дхарманы тәжірибелеуге және басқа мүшелермен байланыста болуға баса назар аударылады. Кейбір Достар, Митралар және Орден мүшелері, кем дегенде уақытша, қауымнан тыс, тіпті суфизм сияқты буддалық емес дәстүрлерді зерттеуді шешеді.

Тарих

Батыс буддистік орденінің достары ретінде қауымдастық 1967 жылғы сәуір айында Лондонда Сангаракшита құрды. Ол бұған дейін екі онжылдық бойы Үндістанда буддист және монах ретінде өмір өткізіп, британ әскерінен босатылғаннан кейін Англияға оралған еді. 1925 жылғы тамызда Лондоның оңтүстігінде Деннис Лингвуд есіммен дүниеге келген. 1995 жылы ресми зейнетке шыққанға дейін ұйымды басқарды, содан кейін де оның ой-пікірлері мен практикасына шешуші әсерін тигізе берді. 1990 жылдары орден Үндістанда өрістеді, ал «Буддизм энциклопедиясы» мәліметінше, қазір Үндістандық мүшелер қозғалыстың ресми мүшелерінің шамамен жартысын құрайды. 2005 жылы жарық көрген кітапта FWBO мүшелері мен жақтастарының саны 100 000-ға жуық деп есептелді, олардың көп бөлігі Үндістанда болды. ("Триратна" – санскрит тілінде "Үш асыл тас" деген мағынаны білдіреді).

Рухани ұрпақ

Сангаракшита Үндістанда екі онжылдық бойы білім алып, кейбір жағдайларда Джагдиш Кашьяп, Дхардо Ринпоче, ХХ Дуджом Ринпоче, ХХ Дилго Кхенце және Джамянг Кхенце Ринпоче сияқты көрнекті будда ұстаздарынан бастама алған. Алайда, автор Джеймс Уильям Коулман "ол ешбір ұстазбен дхарма мұрагері ретінде танылу үшін жеткілікті жақын жұмыс істемегенін" айтады. Кейбір сыншылар бұл мәселе тудыруы мүмкін деп санайды. 1980 жылы Сангаракшита өзінің "FWBO буддалық топтармен және қолданыстағы буддалық дәстүрлермен байланысты тұлғалармен қаншалықты аз араласса, соғұрлым жақсы" деген сенімін білдірген. Бірақ қазіргі таңда бұл қауым Еуропалық буддалық одақтың және Буддалық ұйымдар желісінің мүшесі болып табылады, орденнің жеке мүшелері Халықаралық Араласатын Буддашылар желісінің басқармасында қызмет етеді, ал FWBO-ның бұрынғы журналы «Дхарма Лиф» басқа ұйымдардан келген буддашылардың мақалаларын жиі жариялайды.

2018 жылғы ішкі есеп

2018 жылдың қазан айында Триратна қауымының бір тобы ішкі баяндама жариялады. Олардың әр 10-ның бірі Сангаракшита мен басқа да аға мүшелердің жыныстық қатынасқа қатысқанын немесе қатысқанын айтады. 2019 жылдың шілдесінде топ бұл есепті The Observer газетінде жариялады.