Неміс буддалық монах әйел және оның өмір жолы

Кіріспе

Неміс буддалық монахыня Айя Хема (нағыз аты Ильзе Куссель; 25 тамыз 1923 – 2 қараша 1997) – әйелдерге буддизмді үйренуге мүмкіндік бергенімен және әлемнің әртүрлі жерлерінде бірнеше орталықтар құрғандығымен белгілі буддалық ұстаз. 1987 жылы ол буддалық әйелдердің алғашқы Сакиадхита халықаралық қауымдастығын ұйымдастыруға көмектесті. Оның ағылшын және неміс тілдеріндегі Дхамма лекцияларының жинақтарынан екі оннан астам кітап жарық көрді. Өмірінің соңғы жылында ол "Мен саған өмірімді сыйлаймын" атты автобиографиясын жариялады.

Өмірбаян

1923 жылы Германияның Берлин қаласында еврей ата-анасының отбасында дүниеге келді. 1938 жылы ата-анасы Германиядан Қытайға қашып кетті, ал Хема Шотландияның Глазго қаласына көшіп бара жатқан 200 балаға қосылды. Шотландияда екі жыл болған соң, Хема ата-анасына Шанхайға келді. Соғыс басталғанда Жапония Шанхайды басып алды және отбасы Хонгкьюдегі Шанхай геттосына көшірілді, онда оның әкесі соғыс аяқталғанға дейін бес күн бұрын қайтыс болды. 22 жасында Хема өзінен 17 жас үлкен Йоханнеске тұрмысқа шығып, Хонгкоу ауданындағы пәтерге көшті. 1947 жылы оның тұңғыш қызы Айрин дүниеге келді. Халықтық азаттық армия Шанхайды басып алу алдында тұрғанда, Хема отбасымен бірге Сан-Францискоға (АҚШ) қашып кетті. Сан-Францискодан Хема Лос-Анджелеске, содан кейін Сан-Диегоға көшіп, онда екінші баласын, Джеффри есімді ұлын дүниеге әкелді. Көп ұзамай Хема өзін толық емес сезініп, әр түрлі рухани жолдарды зерттей бастады, бұл қызығушылықты күйеуі бөліспеді. Бұл олардың ажырасуына әкелді. Хема өзінің сәби ұлымен бірге Мексиканың Текате қаласындағы Ранчо Ла Пуртаға көшіп барып, профессор Эдмунд Скекелиден ессен философиясын зерттеді. Сол жерде ол екінші күйеуі Гердке тұрмысқа шықты. Көп ұзамай бүкіл отбасы вегетариандыққа айналды, бұл практика Хема өлгенше жалғасты. Үшеуі де жылдар бойы Оңтүстік Америка, Жаңа Зеландия, Австралия, Пәкістанға барып, кейін Австралияның Сидней қаласында қоныстанды, онда Хема Фра Хантипаломен бірге оқуын бастады. Оқуын жалғастыру үшін Хема Сан-Францискодағы Зен орталығында Зенді оқып, үш ай Тассаджара Зен тау орталығында жұмыс істеді. Содан кейін ол үш апта бойы Бирмада У Ба Кхиннің шәкірттерімен медитация оқыды. 1978 жылы Хема Жаңа Оңтүстік Уэльсте Ват Будда Дхамма орман монастырына негіз салып, Пхра Хантипалоны абат етіп тағайындады. Хема буддалық монах болуды армандады, сондықтан Таиландқа барып, үш ай бойы Тан Аджхан Сингтонгпен білім алды. Шри-Ланка оның келесі мақсаты болды, онда ол Ньянапоника Терамен кездесті, ол оны Нарада Маха Терамен таныстырды. Нарад Тера оған "Айя Кема" деген ат берді. 1983 жылы Шри-Ланкаға сапарға шыққанда, ол мұғалімі Вен. Матара Шри Нанарама Ниссарана Ванаяның, оны джана медитациясын үйретуге шабысдандырған. Ол кезде теравада дәстүрі бойынша бхикхунилерді діни қызметке тағайындау рәсімін ұйымдастыру мүмкін болмағандықтан, Айя Хема 1988 жылы жаңадан салынған Хси Лай ғибадатханасында, Қытайдың Фо Гуан Шан буддалық орденінің махаяна ғибадатханасында толық монахтық қызметке тағайындалды. Хема 1987 жылы буддистік әйелдер жөніндегі алғашқы халықаралық конференцияны ұйымдастырушылардың бірі болды, бұл буддистік әйелдер Сакиахита халықаралық қауымдастығының құрылуына әкелді. 1989 жылы Хема Германияға оралып, Мюнхендегі Будда Хауста сабақ бере бастады. Айя Кеманың айтуынша, ол 1983 жылдан бері сүт безі қатерлі ісігінен зардап шегіп жүрген. 1993 жылы Германияда оған мастэктомия жасалды. Ауруханада бес апта бойы емделіп, сауығып жатқан ол өлім аузында қалды, бірақ дәрігерлер оның жағдайын тез арада қалпына келтірді. Бір сұхбатта ол бұл оқиғаға оң көзқарас танытты. Айя Хема 1997 жылы 2 қарашада Германиядағы Уттенбюльдегі Будда Хауста (Ой Миттелберг ауылының бір бөлігі) он төрт жыл бойы сүт безі қатерлі ісігімен ауырып қайтыс болды. Оның күл-талқаны Будда хаустарындағы ступада сақталған.

Born as Ilse Kussel in Berlin, Germany in 1923 to Jewish parents. In 1938, her parents escaped from Germany and traveled to China while plans were made for Khema to join two hundred other children emigrating to Glasgow, Scotland. After two years in Scotland, Khema joined her parents in Shanghai. With the outbreak of the war, Japan conquered Shanghai and the family was moved into the Shanghai Ghetto in Hongkew where her father died five days before the war ended. At age twenty two, Khema married a man seventeen years her senior named Johannes and they moved to an apartment in the Hongkou District. In 1947, her first child, a daughter named Irene, was born. As the People's Liberation Army were on the cusp of taking Shanghai, Khema and her family fled for San Francisco, California, United States. From San Francisco, Khema moved to Los Angeles and then San Diego where she gave birth to her second child, a son named Jeffrey. Soon, Khema began feeling incomplete and investigated various spiritual paths, an interest her husband didn't share. This led to their divorce. Khema moved with her infant son to Rancho La Puerta in Tecate, Mexico, to study the philosophy of the Essenes with Professor Edmund Skekely. There she married her second husband, Gerd. The whole family soon became vegetarian, a practice Khema continued until her death. The three traveled for years, visiting South America, New Zealand, Australia, Pakistan, then settling in Sydney, Australia, where Khema began to study with Phra Khantipalo. To further her studies, Khema traveled to San Francisco to study Zen at the San Francisco Zen Center and worked at Tassajara Zen Mountain Center for three months. She then spent three weeks in Burma where she studied meditation with students of U Ba Khin. In 1978, Khema founded the Wat Buddha Dhamma forest monastery in New South Wales and installed Phra Khantipalo as abbot. Khema's desire to become a Buddhist nun led her to Thailand where she studied with Tan Ajahn Singtong for three months. Sri Lanka was her next destination where she met Nyanaponika Thera who introduced her to Narada Maha Thera. Narada Thera gave her the name "Ayya Khema". A 1983 return trip to Sri Lanka, led her to meet her teacher, Ven. Matara Sri Ñānarāma of Nissarana Vanaya, who inspired her to teach jhana meditation. As it was not possible at the time to organize an ordination ceremony for bhikkhunis in the Theravada tradition, Ayya Khema then received complete monastic ordination at the newly built Hsi Lai Temple, a Chinese Mahayana temple under the Fo Guang Shan Buddhist Order, in 1988. Khema was one of the organizers of the first International Conference on Buddhist Women in 1987 which led to the foundation of the Sakyadhita International Association of Buddhist Women. In 1989, Khema returned to Germany and began teaching at Buddha Haus in Munich. According to Ayya Khema's own account, she had been suffering from breast cancer since 1983. In 1993, she underwent a mastectomy operation in Germany. During a five week recovery period in the hospital she almost died, but her condition was expeditiously stabilized by the medics. In an interview she expressed a positive opinion of that experience. Ayya Khema died on November 2, 1997, at Buddha Haus, Uttenbühl (part of the village Oy Mittelberg) in Germany after fourteen years with breast cancer. Her ashes are kept in a stupa at Buddha Haus.