Кіріспе

Әдебиеттегі кейіпкер

1797 жылы Сэмюэл Тейлор Колридж «Кубла Хан» поэмасын жазғанда «Порлоктан келген іскер адам» оған қолайсыз қонақ болып келді. Колридж поэманың толық ағынын түсінде (мүмкін, опиумнан туған шатырлықта) көріпті, бірақ оны жазу үстінде «Порлоктан іскерлік мәселелермен» келген бұл адам тоқтатты. «Кубла Хан» поэмасы бар болғаны 54 жолдан тұрады және ешқашан аяқталған жоқ. Сондықтан «Порлоктан келген адам», «Порлоктан келген жігіт» немесе жай ғана «Порлок» – шабытталған шығармашылықты бұзатын күтпеген кедергілерді білдіретін әдеби тіл білдірме.

Әңгіме

1797 жылы Колеридж Кванток тауларының етегіндегі Незер-Стоуи деген ауылда тұрды. Бірақ денсаулығының нашарлауына байланысты ол "Сомерсет пен Девонширдің Эксмур шекарасындағы Порлок пен Линтон арасындағы шалғай шаруа үйіне көшті". Оқиға Culbone Parsonage-де немесе Ash Farm-де болды ма, белгісіз. Ол оқиғаны өлеңнің алғашқы жарияланымда сипаттап, өзі туралы үшінші жақта жазды: оянғанда ол өзіне барлығын анық еске түсіргендей болды, қалам, сия мен қағаз алып, бірден әрі құлшыныспен осы жерде сақталған жолдарды жазып алды. Осы сәтте ол, өкінішке орай, Порлоктан іс бойынша келген адаммен тоқтатылды және бір сағаттан астам уақыт ұсталды. Бөлмесіне қайтқанда, ол өте таңқалды және ренжіді, себебі ол әлі де көріністің жалпы мағынасын шамалы және тұманды еске түсіргенін, бірақ сегіз немесе он шашыраңқы жол мен бейнеден басқа, қалғанының бәрі ағын бетіндегі тас лақтырылғандағы суреттер сияқты жоғалып кеткенін анықтады, бірақ, ах, соңғысын қалпына келтіру мүмкін емес! Ақын Стиви Смит та осы пікірді өз өлеңдерінің бірінде айтты: "Шындығында, менің ойымша, ол бұрыннан-ақ тығылып қалған".