Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
16-17 ғасырдағы ағылшын солдаты, дипломаты және драматургі Сирил Турнеур (/tʊr/nər/; 28 ақпан 1626 жылы қайтыс болды) – ағылшын солдаты, дипломаты және драматург, "Атеист трагедиясын" (1611 жылы жарияланды) жазған. Тағы бір (әрі көбірек танымал) пьесасы, "Қорбаншының трагедиясы" (1607), бұрын оған жатқызылған, қазір көбінесе Томас Миддлтонға тиесілі деп есептеледі.
16th/17th century English soldier, diplomat, and dramatist
Cyril Tourneur (/t//ʊr//n//ər/; died 28 February 1626) was an English soldier, diplomat and dramatist who wrote The Atheist's Tragedy (published 1611); another (and better known) play, The Revenger's Tragedy (1607), formerly ascribed to him, is now more generally attributed to Thomas Middleton.
Өмір
Сирил Турнеурдың ерте өмірі туралы көп мәлімет белгілі емес. Ол Эдвард Турнордың Ұлы Парндон (Эссекс) немесе оның немересі, капитан Ричард Тернор арқылы туған болуы мүмкін, ол су инспекторы және кейін Нидерландыдағы Брильдің әскери губернаторы болды. Алайда, әдебиеттанушы ғалым Аллардайс Николл «Оны Ұлы Парндонның Тернерлерімен байланыстыратын дәлелдер өте нашар» деген қорытындыға келді, сондай-ақ «осы дәуірдегі көптеген Тернер отбасыларымен байланыстыратын ешқандай дәлел таппағанын» айтты. Әрине, XVI ғасырдың соңында Тернерлердің саны көп болған, бүгінгі күнде де солай. Аллардайс Сирил Турнеурдың Ұлы Парндон отбасымен байланысты екендігі туралы айтылған мәліметтердің сол жердің ресми тізілімдерімен расталмағанын атап өтті. Ол жастығында сэр Фрэнсис Вэр мен сэр Эдвард Сесилге қызмет еткен. Оның әдеби қызметі көбінесе 1600–1613 жылдар аралығында шоғырланған. 1613 және 1614 жылдары ол Төмен елдерде әскери және дипломатиялық қызметте болды. 1625 жылы Кадис экспедициясы үшін соғыс кеңесінің хатшысы болып тағайындалды. Бұл тағайындама күшін жойды, бірақ Турнер Сесилдің тобымен Кадиске аттанды. Апатты экспедициядан оралған жолда ол басқа аурулармен бірге Кинсальде жағаға түсірілді және 1626 жылдың 28 ақпанында Ирландияда қайтыс болды.
Little is known of Cyril Tourneur's early life. It has been suggested that he was either son of Edward Tournor of Canons, Great Parndon (Essex), or his grandson via Captain Richard Turnor, water bailiff and subsequently lieutenant governor of Brill in the Netherlands. However, the literary scholar Allardyce Nicoll concluded "the evidence connecting him with the Turnors of Great Parndon is of the slightest", further observing that he had "discovered not a shred of proof for associating him with any others of the numerous Turner families of this time. Turners, of course, abounded in the late sixteenth century as they abound to day". Allardyce noted that the alleged connection of Cyril Tourneur with the Great Parndon family is not corroborated by that place's official records. He served in his youth Sir Francis Vere and Sir Edward Cecil. His literary activities seem to be concentrated in the period 1600–1613. In 1613 and 1614 he was employed in military and diplomatic service in the Low Countries. In 1625 he was appointed to be secretary to the council of war for the Cádiz Expedition. This appointment was cancelled, but Tourneur sailed in Cecil's company to Cádiz. On the return voyage from the disastrous expedition, he was put ashore at Kinsale with other sick men and died in Ireland on 28 February 1626.
Жазбалар
"Өзгертілген метаморфоза" (1600) деп аталатын қиын аллегориялық өлең – Турнеурдың қазірге дейін сақталған ең ерте жұмысы; Англияның I Джеймс патшасының ұлы, ханзада Генрихтің қазасы туралы жоқтау – соңғысы (1613). Турнеурдың драмалық емес басқа шығармаларына "Күл және жат" (1605) атты прозалық памфлет, сэр Томас Оверберидің "Тұлғалар кітабына" енгізген бірнеше үлестері және сэр Фрэнсис Верге арналған эпицеда кіреді. Бұл өлең ақынның идеалды жауынгер немесе бақытты рыцарь туралы көзқарасын көрсетеді. Турнеурдың негізгі драмалық туындысы – 1611 жылы жарық көрген "Атеист трагедиясы немесе адал адамның кек алуы". Йохан Герритсеннің пікірінше, Турнеур Бимонт пен Флетчердің пьесаларынан саналатын "Адал адамның бақыты" (1613) пьесасының бірінші әрекетінің авторы, бұл пьеса әдетте Джон Флетчер, Филипп Массингер және Натан Филдке жатқызылады. Сонымен қатар, "Асыл адам" және Роберт Даборнмен бірлесіп жазылған "Лондонның сотталуы" атты жоғалған пьесалар бар. Дегенмен, Турнеурдың қазіргі беделі "Атеист трагедиясына" негізделген. Ол ортағасырлық нәркестік пьесалар мен Елизавета дәуірінің "Memento Mori" эмблемаларына тән тақырыптар мен конвенцияларды сенімді түрде қайта жасайды. Ол бұл конвенцияларды Кальвиннің протестанттық теологиясы аясында қолданады. Бұл және Турнеурдың басқа да даусыз туындылары оның "дәстүрлі христиандық нұсқаушы, тұрақты дидактикалық бағыты бар" екенін көрсетеді. Пьеса Джонсонның "Алхимик" және Лангебо Снаффи кейіпкері бар "Вольпон" пьесаларын еске түсіреді, сондай-ақ "Бусси Д’Амбуаздың кек алуына" жауап ретінде жазылған болуы мүмкін. "Кек алушының трагедиясы" пьесасы анонимді түрде жарияланған, ал алғаш рет 1656 жылы Эдвард Арчер оны Сирил Турнеурге жатқызған. Бұл атауды 1661 және 1671 жылдардағы тізімдерде Фрэнсис Киркман да растаған. Турнеурдің авторлығын қолдаған сыншылар трагедияның Миддлтонның басқа ерте драмалық туындыларынан өзгеше екенін, ал ішкі дәлелдер, соның ішінде әріп жазу ерекшеліктері Турнеурді көрсетіп тұрғанын айтқан. Алайда, қазіргі зерттеушілердің пікірі бойынша, стильдік ұқсастықтар мен контексттік дәлелдерге сүйене отырып, бұл пьеса Миддлтонге жатады. "Атеист трагедиясының" қазіргі сахнада қойылымдары сирек кездеседі.
A difficult allegorical poem called The Transformed Metamorphosis (1600) is Tourneur's earliest extant work; an elegy on the death of Prince Henry, son of James I of England, is the latest (1613). Tourneur's other non dramatic works include a prose pamphlet, Laugh and Lie Down (1605), some contributions to Sir Thomas Overbury's Book of Characters and an epicede on Sir Francis Vere. This poem conveys the poet's ideal conception of a perfect knight or happy warrior. Tourneur's primary dramatic work is The Atheist's Tragedy, or The Honest Man's Revenge which was published in 1611. A case has been made by Johan Gerritsen that Tourneur is the author of the first act of The Honest Man's Fortune (1613), a play from the Beaumont & Fletcher canon usually attributed to John Fletcher, Philip Massinger and Nathan Field. In addition there is a lost play, The Nobleman, and the lost Arraignment of London written with Robert Daborne. Tourneur's current reputation however rests on The Atheist's Tragedy. It confidently reproduces themes and conventions which are characteristic of medieval morality plays and of Elizabethan memento mori emblems. It uses these conventions in the context of Calvin's Protestant theology. This and Tourneur's other uncontested works, show him to be "a traditional Christian moralist, with a consistent didactic bent." The play recalls Jonson's The Alchemist and Volpone in the character of Languebeau Snuffe, and may also be a response to The Revenge of Bussy D'Amboise. As regards The Revenger's Tragedy, the play was published anonymously, and was first attributed to Cyril Tourneur by Edward Archer in 1656. The attribution was also made by Francis Kirkman in lists of 1661 and 1671. Critics supporting Tourneur's authorship attribution argued that the tragedy is unlike Middleton's other early dramatic work, and that internal evidence, including some idiosyncrasies of spelling, points to Tourneur. However, the consensus of modern scholarship attributes the play to Middleton, citing stylistic similarities to Middleton's other work and contextual evidence. Modern stagings of The Atheist's Tragedy remain few and far between.