Джон Басби: Инженер-геодезист және Австралия су жүйесінің негізін қалаушысы
John Busby
Джон Басби: Англияда туған инженер-геодезист, Австралиядағы жобаларға қатысқан. Кеніштерді зерттеу, су құбырларын салу және жаңа технологиялар ойлап тапқан.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
геодезист
the surveyor
Англияда туған геодезист және азаматтық инженер (1765 – 1857)
English born surveyor and civil engineer (1765 – 1857)
Джон Басби (24 наурыз 1765 – 10 мамыр 1857) – Австралияда қызмет еткен ағылшын геодезисі және азаматтық инженері. NOTOC
John Busby (24 March 1765 – 10 May 1857) was an English born surveyor and civil engineer, active in Australia. NOTOC
Ерте өмір
Басби Англияның Нортумберленд графтығындағы Альнуик қаласында, Стэмфордта кенші және көмір кәсіпкері болған Джордж Басби мен оның Нортумберленд графтығындағы Дунстаннан шыққан әйелі Маргарет Уилсонның үлкен ұлы ретінде дүниеге келді. Басби Шотландияда көмірші болып жұмыс істеді, кейін минералды геодезист және азаматтық инженер болды, сондай-ақ Лейт бекінісіне су жеткізуді қамтамасыз ету сияқты түрлі қоғамдық жұмыс жобаларында қатысты. Басби Хайленд қоғамының екі сыйлығын алды: біріншісі – тау жынысы қабаттарының сипатын бұрғылау арқылы анықтауға арналған машина ойлап табуы үшін, екіншісі – жылдам құм, саз және қиыршық тас қабаттары арқылы өту әдісін жасағаны үшін. 1810 жылы ол Дауншир графының ирландиялық меншігінде жұмыс істеді. Ол 1798 жылы Шотландияда Сара Кеннедиге үйленді. Олардың алты ұлы мен екі қызы болды, барлығы Шотландияда дүниеге келді.
Busby was born in Alnwick, Northumberland, England, eldest son of George Busby, a miner and coalmaster of Stamford, and his wife Margaret, née Wilson, of Dunstan, Northumberland. Busby became a coal miner and later a mineral surveyor and civil engineer in Scotland, and was employed on various public work projects, including the provision of a water supply for Leith fort. Busby received two of the Highland Society's awards; firstly for inventing machinery for ascertaining the nature of rock strata by boring, and secondly for developing a method of sinking through quicksands, clay and gravel beds. In 1810 he was employed on the Irish estate of the marquess of Downshire. He married Sarah Kennedy in 1798 in Scotland. They had six sons and two daughters, all born in Scotland.
Австралия
Басби отбасымен Австралияның Жаңа Оңтүстік Уэльс штатына көшіп, 1824 жылғы 24 ақпанда Сиднейге келді. Ол колонияда минералды зерттеуші және азаматтық инженер ретінде жұмысқа орналасты, жыл сайын 200 күн жұмыс істегені үшін жылына 200 фунт стерлинг жалақы алды. 1825 жылғы маусымда Басби Сиднейдің сумен жабдықталу жағдайы туралы маңызды есеп дайындады және «қағаз фабрикасының жанындағы үлкен лагунадан» суды Хайд-парктегі су сақтағышқа тартуды ұсынды, одан қала бойынша құбырлар арқылы таратылатын болады. Аталған фабрика қазіргі Бурк және Элизабет көшелерінің қиылысындағы Ватерлоо ауданында орналасқан. 1826 жылғы қаңтарда ол екінші есеп ұсынды, онда Сиднейге туннель қазу арқылы шығындарды азайтуға болатынын айтты. Жұмыс басталды, ал 1829 жылғы ақпанда губернатор Дарлинг жіберген хабарламасында «Басбиді қызметтен босату мүмкін емес, Сиднейге су жеткізу жұмысы аяқталғанша» деді. Осы уақыт аралығында Басбидің жалақысы жылына 500 фунтқа дейін өсті, ал колониялық кеңсе оның қызметін сақтаудың қажеттілігіне күмән келтіріп, 1832 жылы жоба туралы есеп сұрады. Сумен жабдықтау жүйесі 1837 жылғы қыркүйекке дейін аяқталмады. Ол шамамен 3660 метр (12 000 фут) ұзындықтағы туннельді қазуды қамтыды, бірақ қала бойынша құбырлар жүргізілген Хайд-парктегі жоспарланған су сақтағышы іске асырылмады. Басбидің қызметі су құбырының құрылысы аяқталғаннан кейін тоқтатылды, ал 1838 жылғы тамызда оған 1000 фунт стерлинг сомасында сыйлық төлеуге рұқсат берілді. Сиднейдің алғашқы тиімді сумен жабдықталуы «Басбидің бұрғысы» деп аталды. Осы жұмыста оған ұлы Вильгельм көмектесті.
Busby and his family emigrated to New South Wales, Australia arriving at Sydney on 24 February 1824. He was engaged as mineral surveyor and civil engineer to the colony at a salary of £200 a year for 200 days in each year. In June 1825 Busby made an interesting report on the state of the water supply of Sydney, and suggested that a supply could be drawn from "the large lagoon in the vicinity of the paper mill" to a reservoir in Hyde Park from which it would be distributed throughout the city by pipes. The mill referred to was in the neighbourhood of the present corner of Bourke and Elizabeth Streets, Waterloo. In January 1826 he made a second report, in which he suggested expense could be saved by driving a tunnel into Sydney. This was begun, and in February 1829 Governor Darling stated in a dispatch that it was "quite impossible to dispense with Busby so long as the work in which he is employed introducing water into Sydney is in operation". Busby's salary had in the meantime been increased to £500 a year, and the colonial office had questioned the necessity of retaining his services any longer and demanded a report on the project in 1832. The water supply scheme was not completed until September 1837. It had involved the excavation of a tunnel about 12,000 feet (3,660 m) long, but the proposed reservoir at Hyde Park with pipes throughout the city was not gone on with. Busby's appointment terminated on the completion of the waterworks, and in August 1838 the payment to him of a sum of £1000 was sanctioned as a gratuity. Sydney's first efficient water supply became known as "Busby's Bore". In this he was assisted by his son, William.
Өмірінің соңғы жылдары
Басби Хантер өзеніндегі Кирктон атты шаруашылығына зейнетке шықты және 1857 жылдың 10 мамырында сол жерде қайтыс болды. Оның және оның әйелінің қабірі бүгінгі күнге дейін Кирктонда сақталған (2011). Ол Австралия шарап индустриясының "әкесі" деп есептелетін Джеймс Басбидің әкесі болды.
Busby retired to his country property Kirkton on the Hunter River which had been granted to him and died there on 10 May 1857. His grave and that of his wife is still preserved as of today at Kirkton (2011). He was the father of James Busby, who is widely regarded as the "father" of the Australian wine industry.