Кіріспе
Американдық актриса, биші, pin up қызы (1918–1987)
Рита Хейворт (туған аты Маргарита Кармен Кансино; 17 қазан 1918 – 14 мамыр 1987) – американдық актриса, биші және pin up қызы. Ол 1940 жылдары Голливудтың алтын дәуіріндегі ең танымал жұлдыздардың бірі ретінде әйгірленді және 37 жыл ішінде 61 фильмде ойнады. Баспасөз Хейвортты 1940 жылдардың ең сұлу экран құдайы деп атап, оны сипаттау үшін «Махаббат құдайы» деген термин қолданды. Ол Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде әскерлер үшін ең сүйікті pin up қызы болды. Хейворт 1946 жылы Глен Фордпен бірге түскен «Гилда» фильміндегі рөлімен ең көп танылды, онда ол өзінің алғашқы маңызды драмалық рөлінде фатальды әйел бейнесін сомдады. Ол сондай-ақ «Жалғыз қанаты бар періштелер» (1939), «Жермекен сары» (1941), «Қан мен құм» (1941), «Шанхайдан келген ханым» (1947), «Пал Джой» (1957) және «Бөлек үстелдер» (1958) фильмдеріндегі ойнаған рөлдерімен де белгілі. Фред Астер, оныңмен бірге екі фильмде түскен («Сен ешқашан бай бола алмайсың» (1941) және «Сен ешқашан сүйкімді емессің» (1942)), бір кезде оны өзінің сүйікті би серіктесі деп атады. Ол Джин Келлимен бірге түскен «Cover Girl» (1944) музыкалық фильмінде де ойнады. Америка кино институтының жүргізген зерттеуінде ол барлық уақыттағы ең үздік 25 әйел киножұлдыздың бірі ретінде тізімделген. Кино индустриясына қосқан үлесі үшін Хейворт 1960 жылы Голливудтың Даңқ аллеясында жұлдыз алды (1645 Vine Street). Ол Севилья қаласына жақын орналасқан Castilleja de la Cuesta шағын қаласында дүниеге келген. Оның анасы, Волга Хейворт, ирландия және ағылшын тегінен шыққан американдық әйел және бұрын Зигфелд Фолиз тобында өнер көрсеткен. Олар 1917 жылы үйленді. Олардың екі ұлы болды: Эдуардо және Вернон. Оның анасының інісі Винтон Хейворт та актер болған. Маргаританың әкесі оның кәсіби биші болуын қаласа, анасы актриса болуын тіледі. Оның әкесінің әкесі, Антонио Кансино, классикалық испан биі ретінде танымал болды. Ол болероны кеңінен танытты және Мадридтегі оның би мектебі әлемге әйгілі болды. Антонио Кансино Рита Хейвортқа алғашқы би сабағын берді. Кейін Хейворт былай деп есіне алды: «Үш жарым жасымнан бастап, өз аяғыммен тұра алғаннан кейін, мені би сабақтарына жіберді». Ол былай деп жазды: «Мен бұл сабақты қатты ұнатпадым, бірақ әкемді ренжітуге батылым жетпеді, сондықтан сабақтарды бастадым. Ынталандыру, Ынталандыру, Ынталандыру, осылай өтті менің балалық шағым». Ол бірнеше жыл бойы күнделікті Карнеги-холл кешенінде би сабақтарына қатысты, онда оны оның ағасы Анхель Кансино оқытты. 1926 жылы, сегіз жасында ол Warner Bros. үшін түсірілген «La Fiesta» қысқаметражды фильмінде ойнады. 1931 жылы Эдуардо Кансино 12 жасар қызымен бірге «Бейнелі Кансинолар» атты дуэт құрды. Оның шашы қоңырдан қараға боялды, бұл оған ересекті және «латын» көрініс беру үшін жасалды. Калифорния заңдарына сәйкес Маргарита түнгі клубтар мен барларда жұмыс істеуге тым жас болғандықтан, әкесі оны өзімен бірге Мексиканың Тихуана қаласына жұмыс істеуге алып барды. 1930 жылдардың басында бұл Лос-Анджелестен келген туристер үшін танымал орын болды. Жұмыс істегендіктен Кансино орта мектепті бітірмеді, бірақ Лос-Анджелестегі Гамильтон орта мектебінде тоғызыншы сыныпты аяқтады. Кансино (Хейворт) 16 жасында «Круз Диабло» (1934) фильмінде кішкентай рөл ойнады, бұл оның «Калиенте» (1935) фильмінде мексикалық актриса Долорес дель Риомен бірге кішкентай рөлге ие болуына әкелді. Warner Bros. компаниясына қарызға берілген кезде Хейворт Джеймс Кагнимен бірге «Жермекен сары» (1941) фильмінде екінші рөлді ойнады. Астер Джинджер Роджерспен 10 фильм түсіргенімен, Хейворттың сезімталдығы Роджерстің керемет техникалық шеберлігінен асып түсті. «Ританың жастық шақтағы қуанышы Фредтің ересектігімен және сәнімен үйлесім тапты», - дейді Левинсон. 1941 жылдың тамызында Хейворт Life журналындағы танымал суретке түсіп, қара қайыс тоқылған көйлекпен суретке түсті. Боб Лэндридің суреті Хейвортты Екінші дүниежүзілік соғыс жылдарындағы ең сүйікті екі pin up қызының біріне айналдырды; екіншісі 1943 жылғы суретте Бетти Грейбл болды. Екі жыл бойы Хейворттың суреті ең көп сұралған фотосурет болды. 2002 жылы фотосуретке Хейворт киген атлас түні 26 888 долларға сатылды. 1942 жылдың наурыз айында Хейворт Рузвельт әкімшілігінің «Жақсы көрші» саясатының мәдени елшісі ретінде Бразилияға Америкааралық істерді үйлестіруші кеңсесінің қолдауымен барды. 1940 жылдары Хейворт CBS «Cadena de las Américas» радио желісінде Оңтүстік Америкаға хабар тарату арқылы Панамериканизмді қолдау үшін OCIAA-ның мәдени дипломатиялық бастамаларына да үлес қосты.
Колумбиядағы ең үздік жылдар
1944 жылы шыққан "Cover Girl" атты музыкалық фильмінде Хейворт басты рөлде ойнады. Бұл фильм оны 1940-жылдардың Columbia студиясының ең танымал жұлдызы етіп таныстырды және оған Джин Келли мен Фред Астер екеуімен де бірге экранда билеген алты әйелдің біріншісі болу құрметі бұйырды. "Менің өмірімдегі бағалы нәрсе – Фред Астермен және "Cover Girl" фильмімен түсірген жұмыстарым", – деді Хейворт 1970 жылы. 1944 жылдан бастап үш жыл қатарынан Хейворт әлемдегі ең табысты фильмдердің қатарында болды. Ол балет, стэп, балл би және испан билерінде өте шебер болған. Кохн Хейворттың би дағдысын көрсетуді жалғастырды. Columbia студиясы оны "Tonight and Every Night" (1945) фильмінде Ли Боуменмен және "Down to Earth" (1947) фильмінде Ларри Паркспен бірге түсірді. Оның тартымды, сұлу келбеті Чарльз Видордың Глен Фордпен бірге түсірген "Gilda" (1946) фильмінде ерекше көзге түсті, бұл цензуралық комиссияны алаңдатты. Хейворттың қара жібек киім киіп, "Put The Blame On Mame" атты әйгілі стриптизін орындаған рөлі оны femme fatale бейнесінде мәдени иконаға айналдырды. Төртінші атом бомбасы 1946 жылғы маусымда шыққан Esquire журналынан алынған Хейворттың суретімен әшекейленді. Суреттің үстіне екі дюймдік қара әріптермен "Gilda" деген атау жазылды. Хейворттың 1947 жылы Уэллстің "The Lady from Shanghai" фильміндегі ойыны сыншылар тарапынан жоғары бағаланды. Сондай-ақ 1947 жылы Хейворт Винтроп Сардженттің Life журналындағы мақаласының қақпағында болды, нәтижесінде оған "Сүйіспеншілік Құдайы" деген лақап ат қойылды. Бұл термин кейіннен оның өміріне арналған фильм мен кітаптың атауы ретінде пайдаланылды. 1980-жылдардағы сұхбатында Хейворт: "Басқалар жалаңаш сахналарда түседі, бірақ мен түспеймін. Мен ешқашан жалаңаш фильмдер түсірген емеспін. Менің мұндай нәрсе жасауыма қажеттілік болған жоқ. Мен биледім. Мен кейбір жағдайларда тартымды болдым деп есептеймін. Бірақ мен толыққанды ашылмадым" деді.
Голливудтық ханшайым
1948 жылы атақ-даңқының шыңында болған Хейворт Канн қаласына сапар шегіп, ханзада Әли Ханмен танысты. Олар бір жылдық уақыт бойы қарым-қатынаста болып, 1949 жылдың 27 мамырында үйленді. Хейворт Голливудты тастап, Францияға аттанды, Колумбиямен жасасқан келісімшарын бұзды. Хейворт әлдеқашан әлемдегі ең танымал тұлғалардың бірі болғандықтан, олардың қарым-қатынасы мен тойына әлемдік бұқаралық ақпарат құралдары зор назар аударды. Ханзадамен танысқан кезеңнің басында Хейворт әлі екінші күйеуі Орсон Уэллсқа заңды түрде үйленген болғандықтан, ол кейбір жағымсыз пікірлерге ұшырады, бұл американдық жанкүйерлердің бір бөлігінің оның суреттерін бойкоттауына себеп болды. 1949 жылдың 28 желтоқсанында Хейворт жұбайлардың жалғыз баласы – ханшайым Ясмин Ага Ханды дүниеге әкелді. Ол Голливудтан алыстап, шетелде жаңа өмір бастауға ниеттенсе де, Әли Ханның әсем әрі той-думандарға толы өмір салты мен міндеттері Хейворт үшін тым ауыр болды. Ол оның достарымен араласуға тырысты, бірақ француз тілін үйрену оңай болмады. Әли Хан да шеңберде орынсыз мінез-құлқымен белгілі болды, және оның неке кезінде Хейвортқа адал болмағаны күдік тудырды. 1951 жылы Хейворт екі қызымен бірге Нью-Йоркке кемемен жол тартты. Біраз уақыттан соң олар қайтадан татуласып, 1953 жылы ажырасып кетті.
Колумбияға қайта оралу
Ханмен некесі ажырасқаннан кейін Рита Хейворт Голливудқа қайта оралып, "қайта келген" рөлде "Тринидадтағы махаббат" (1952) фильміне түсуге мәжбүр болды, онда ол тағы да Гленн Фордпен бірге ойнады. Режиссер Винсент Шерман Хейворттың "тағы бір фильм түсіруге дайындыққа қорқынышпен қарағанын" еске алды. Ол Columbia студиясының басшысы Гарри Кохнмен келіспеушіліктерді бастан өткерді және түсірілім барысында уақытша жұмыстан тоқтатылды. Дегенмен, фильм кеңінен жарияланды. Фильмнің кассалық табысы бұрынғы хит болған "Гилдадан" 1 миллион долларға артық болды. Ол табысты фильмдерде ойнауын жалғастырды. 1953 жылы оның екі фильмі шықты: Чарльз Лотон мен Стюарт Грэйнджермен түсірілген "Саломе" және Хосе Феррер мен Алдо Рэймен түсірілген "Мисс Сэди Томпсон". Ол тағы төрт жыл бойын үлкен экраннан қалыс қалды, негізінен әнші Дик Хаймске үйленуіне байланысты. Хаймске үйленген кезде ол көптеген жағымсыз жаңалықтардың ортасында болды, бұл оның сұлулығын едәуір төмендетті [дәйеккөз қажет]. Ол "Төмендегі от" (1957) фильміне Роберт Митчем мен Джек Леммонмен бірге түскен кезде Ким Новак Columbia студиясының басты әйел жұлдызына айналды. Оның соңғы мюзиклі "Пал Джой" (1957) болды, онда ол Фрэнк Синатрамен және Новакпен бірге ойнады (Хейворт екі фильмде де бас рөлде болды, бірақ "Пал Джойда" көмекші рөл ойнады). Осы фильмнен кейін Хейворт Columbia студиясын мүлдем тастап кетті. Ол "Аралық үстелдер" (1958) фильміндегі Берт Ланкастер мен Дэвид Нивенмен, "Олар Кордураға келді" (1959) фильміндегі Гари Купермен және "Бірінші беттегі оқиға" (1960) фильміндегі рөлдері үшін жақсы пікірлер алды. Ол 1960 жылдары жұмыс істеуін жалғастырды. 1962 жылы оның жоспарланған Бродвей дебюті "Степ ан а Крек" спектаклі денсаулығына байланысты күрделі себептермен тоқтатылды. 1964 жылы "Circus World" фильмі шықты, онда Джон Уэйн оның серіктесі болды және ол үшін ол драмалық рөлдегі ең жақсы әйел актері номинациясын алды. "The Money Trap" (1965) фильмінде ол соңғы рет жақсы досы Гленн Фордпен бірге ойнады. Ол 1970 жылдардың басына дейін фильмдерде ойнауын жалғастырды. 1970 жылдары ол "Laugh In" және "The Carol Burnett Show" бағдарламаларында комедиялық телешоуларда пайда болды. Оның соңғы фильмі "Құдайдың қаһары" (1972) болды, ол вестерн жанрында түсірілді.
Неке, қарым-қатынас және отбасы
Хейворт Орсон Уэллске әкесі оны бала кезінде, «Танцующие Кансино» болып гастрольдік сапарларда жүргенде, сексуалдық зорлыққа ұшыратқанын айтты. Оның өмірбаясын жазған Барбара Лимингтің сөзінше, анасы бұл жайтты білетін жалғыз адам болуы мүмкін; ол қызын қорғау үшін оның жанында ұйықтаған. Лиминг Хейворттың бала кезінде бастан өткерген зорлық-зомбылық ересек шағындағы қарым-қатынастардағы қиындықтарына себеп болғанын жазды. 1941 жылы Хейворт өзі сомдаған кейіпкерлерден өзгеше екенін айтты: «Мен табиғатымнан өте ұялшақпын және кемсінушілікке бейіммін». Оның «Гилда» фильміндегі рөлі, әсіресе, адамдардың одан күткен нәрсенің себебі болды. Бірде Хейворт ашуланып: «Ерлер Гилдамен жатады, бірақ менімен оянады», – деді. Хейворттың екі кіші інісі, Эдуардо Кансино және Вернон Кансино Екінші дүниежүзілік соғыста қызмет етті. Вернон 1946 жылы АҚШ армиясын бірнеше медальмен, соның ішінде «Пурпур жүрек» орденімен тастап, кейін биші Сьюзан Вейлге үйленді. Эдуардо Кансино да Хейворттың қадамын басып актерлік өнерге келді; ол да «Колумбия Пикчерс» компаниясымен келісімшарт жасасты. 1950 жылы ол «Капитан Киддтің тамаша оқиғалары» фильмінде дебют жасады. Хейворт бес рет үйленді және ажырасты. Ол бірнеше көрнекті актерлермен, әсіресе 1942 жылы «My Gal Sal» фильмін түсіргенде Виктор Матурмен махаббатқа түсті. Оның екі қызы және екі немересі болды. Оның үлкен қызы Ребекка Уэллс (1944-2004) 1966 жылы туған Марк Маккерроу деген ұлы болды, оны туғаннан кейін асырап алды. Марк үш баланың әкесі болды және 21 жасында болған ауыр автокөлік апатынан кейін туған түндегі ұстаманың салдарынан 44 жасында қайтыс болды. Марк 2008 жылы шыққан «Бұрынғы ұлдары» атты деректі фильмде көрсетілді. Хейворттың кіші қызы Ясмин Ага Ханның Эндрю Али Ага Хан Эмбирикос деген ұлы болды, ол 25 жасында үйленбеген күйінде қайтыс болды.
Эдвард Чарльз Джадсон
18 жасында ол Эдвард К. Джадсонға тұрмысқа шықты, ол мұнаймен айналысып, кейін промоутер болған, және одан екі есе үлкен еді. Олар Лас-Вегаста үйленді. Оның актерлік мансабын бастауға көмектескен Джадсон тапқыр бизнесмен болғанмен, билеп-төңкергенге ұмтылған. "Ол менің мансабыма көмектесті", - деп мойындады Хейворт ажырасқаннан кейін, - "және менің ақшама қол жеткізді". Ол Джадсонның өзіне үлкен мүлікті беруге мәжбүрлегенін, ал ол оған "дене күшімен зиян келтіремін" деп қорқытып, 12 000 доллар төлеуге уәде бергенін айтты. Хейворт 1942 жылдың 24 ақпанында оның қатыгездік танытқандығына шағымданып, ажырасуға өтініш берді. Ол баспасөзге оның жұмысы оны Оклахома мен Техасқа алып кеткенін, ал ол Голливудта тұрып жұмыс істегенін айтты. Джадсон оның әкесімен бір жаста болды, ол некеге ашуланып, Хейворт пен оның ата-анасы арасында ажырымға себеп болды, бұл ажырасуға дейін сақталды. Джадсон Хейвортқа үйленер алдында бұрын екі рет үйленгенін айтпаған. Оның әріптестерінің ешқайсысы жоспарланған үйлену тойы туралы (сот алдында) ол жариялағанға дейін білген жоқ. Азаматтық рәсімде ол бежевый костюм, әсем қылшықты ақ блузка және вуаль киді. Олар үйленгеннен кейін бірнеше сағаттан соң студияға жұмысқа қайтты. Олардың Ребекка есімді қызы 1944 жылдың 17 желтоқсанында дүниеге келді және 2004 жылдың 17 қазанында 59 жасында қайтыс болды. Олар некеде қиындықтарға тап болды, Хейворт Уэллстің байлануды қаламағанын айтты: Некедегі барлық кезең бойында ол үй салуға қызығушылық танытпады. Мен үй сатып алуды ұсынғанда, ол жауапкершілікті қаламайтынын айтты. Мырза Уэллс маған ол ешқашан үйленбеуі керек еді дейді; ол өмір салтындағы оның еркіндігіне кедеріл келтірді. 1947 жылдың 10 қарашасында оған ажырасу берілді, ол келесі жылы күшіне енді.
During the entire period of our marriage, he showed no interest in establishing a home. When I suggested purchasing a home, he told me he didn't want the responsibility. Mr. Welles told me he never should have married in the first place; that it interfered with his freedom in his way of life. On November 10, 1947, she was granted a divorce that became final the following year.
Глен Фордпен қарым-қатынасы
Хейворттың Гленн Фордпен үзіліс-үзіліс, ұзақ жылдарға созылған қарым-қатынасы болды, ол 1945 жылы «Гилда» фильмін түсіру кезінде басталды. Олардың қарым-қатынасы Фордтың ұлы Питер Фордтың 2011 жылы жарық көрген «Гленн Форд: Өмір» атты өмірбаянында жазылған. Питер кітабында Хейворттың «Карменнің махаббаттары» фильмін түсірілімінде жүкті болғанын және Францияға түсік жасатуға барғанын айтты. Форд 1960 жылы Беверли-Хиллзде оның жанына көшіп келді, олар 1980 жылдардың басына дейін көп жыл бойы қарым-қатынастарын жалғастырды.
Әли хан ханзада
1948 жылы Хейворт кино мансабын тастап, шиит исламының исмаили қауымының басшысы Мұхаммед шаһтың ұлы, Аға хан III-нің ұлы ханзада Әли ханға тұрмысқа шықты. Олар 1949 жылдың 27 мамырында үйленді. Оның үйлену киімін Жаку Фат жасады. Әли хан мен оның отбасы ат жарысына қызығып, жылқы өсіріп, жарыстарға қатысты. Хейворт бұл спортқа қызығушылық танытпаса да, Дель-Мар толыққанды тұқымдылар клубының мүшесі болды. Оның "Дабл Роуз" атты биесі Францияда бірнеше жарыста жеңіске жетіп, 1949 жылғы "Триумф аркасы" жарысында екінші орын алды. 1951 жылы, әлі де Хейвортқа үйленген күйі, Хан актриса Джоан Фонтейнмен түнгі клубта билегені байқалды. Хейворт оны Невада штатының Рино қаласында ажырасамын деп қорқытты. Мамыр айының басында Хейворт Невада штатына көшіп, ажырасуға құқылы болу үшін заңды тұрғын ретінде тіркелді. Ол Тахо көлінде қызымен бірге тұрды, себебі бала ұрлануы мүмкін деп қорқып жүрді. Хейворт 1951 жылдың 2 қыркүйегінде Ханнан "өте қатыгездік, толығымен психикалық сипатта" деген негізбен ажырасуға өтініш берді. Кейін ол Ислам дініне кіруі мүмкін екенін айтты, бірақ кірмеді. Қызын тәрбиелеу мәселесі бойынша талас кезінде ханзада Ясмин Ага Ханды мұсылман ретінде тәрбиелегісі келгенін айтты, ал Хейворт баласын христиан ретінде өсіргісі келді. Хейворт Ясминді жеті жасынан бастап мұсылман ретінде тәрбиелеп, оған жыл сайын екі-үш айға Еуропаға барып, онымен көруге рұқсат берсе, 1 миллион доллар ұсынысын қабылдамады, былай деді:
Ешқандай ақша менің Ясминнің Америкадағы біздің құнды бостандықтарымыз бен әдеттеріміздің арасында өмір сүру мүмкіндігінен айырмайды. Мен Ислам дініне және басқа да діндерге құрметпен қарасам да, қызымның христиан дінінде қалыпты, салауатты американдық қыз ретінде өсуін шын жүректен тілеймін. Осы баланың АҚШ-та христиан қыз ретінде өмір сүру құқығын құрбан етуге тұрарлық дүниеде ақша жоқ. Оның осы қасиетті мүмкіндігімен теңесе алатын ештеңе жоқ. Мен оны Ясминге беруге дайынмын, бұл қанша шығынға түсетініне қарамастан. 1953 жылдың қаңтарында Хейворт Әли Ханнан психикалық қатыгездікке байланысты ажырасып кетті. Оның үш жасар қызы Ясмин сотта ойнап, соңында судьяның қолына отырды.
Nothing will make me give up Yasmin's chance to live here in America among our precious freedoms and habits. While I respect the Moslem faith, and all other faiths, it is my earnest wish that my daughter be raised as a normal, healthy American girl in the Christian faith. There isn't any amount of money in the entire world for which it is worth sacrificing this child's privilege of living as a normal Christian girl here in the United States. There just isn't anything else in the world that can compare with her sacred chance to do that. And I'm going to give it to Yasmin regardless of what it costs. In January 1953, Hayworth was granted a divorce from Aly Khan on the grounds of extreme mental cruelty. Her daughter Yasmin, only three years old, played about the court while the case was being heard, finally climbing on to the judge's lap.
Дик Хеймс
Хейворт пен Дик Хаймс алғаш кездескенде, ол әлі үйленген еді және оның әншілік мансабы төмендеп бара жатқан. Ол клубтарға келгенде, оның көрермендері көбейді. Хаймс ақшаға зор мұқтаж болды, себебі оның екі бұрынғы әйелі балаларына жәрдемақы төлемегені үшін оған қарсы сотқа шағымданыпты. Оның қаржылық жағдайы соншалықты қиын болды, Калифорнияға қайтуға тырысқанда тұтқындалды. 1954 жылдың 7 шілдесінде оның бұрынғы әйелі Нора Эддингтон оны тұтқындауға ордер алды, өйткені ол оған 3800 доллар алимент берешегі бар еді. Одан бір апта бұрын оның тағы бір бұрынғы әйелі, Джоан Дрю де сот ордерін алды, себебі ол оның үш баласына 4800 доллар жәрдемақы төлемегенін айтты. Хейворт ақырында Хаймс қарыздарының көп бөлігін төледі. Хаймс Аргентинада туған және оның американдық азаматтығын растайтын нақты құжаты болмады. Хейвортпен танысқаннан кейін көп ұзамай АҚШ билігі оны Аргентинаға депортациялау ісін бастады, оны заңсыз иммигрант деп есептеді. Ол Хейворт үкіметке ықпал етіп, оны АҚШ-та қалдыра алады деп үміттенді. Оның азаматтығын қабылдағанда, олардың арасында некеге бастайтын байланыс пайда болды. Екеуі 1953 жылдың 24 қыркүйегінде Лас-Вегастағы Sands қонақүйінде үйленді, ал олардың тойы казино арқылы өтті. Некелерінің басынан бастап, Хаймс Ішкі кірістер қызметіне (IRS) көп қарыз болды. Хейворт Филадельфиядағы оның қайта ойнау өнеркөрсетілімдеріне қатыспау үшін уақыт алғанда, көрермендер саны күрт азайды. Хаймс аптасына 5000 доллар жалақы алатын, бірақ IRS оның 100 000 долларлық қарызын өтеу үшін оны алып қойды, сондықтан ол пианиношысына жалақы төлей алмады. Хаймс бұрынғы әйелдері ақша талап етіп жатқанда, Хейворт Алы Ханнан алимент алмағанына ашық түрде шағымданып, ренжіді. Бір кезде жұбайлар Манхэттендегі Мэдисон қонақүйінің бөлмесінде 24 сағатқа тікелей қамалып қалды, ал шериф орынбасарлары сыртта күтіп, Хаймсті қарыздары үшін тұтқындаумен қорқытты. Сонымен қатар, Хейворт Ханмен балалардың күтімі үшін күрес жүргізіп жатқан, сол кезде ол балаларына өлім туралы қорқытулар келгенін хабарлады. Нью-Йоркте тұрғанда Хейворт балаларын Вестчестер округінде олардың күтімшісімен бірге тұруға жіберді. Оларды Confidential журналының тілшісі тауып, суретке түсірді. Екі жыл бірге өткеннен кейін, 1955 жылы Хаймс Лос-Анджелестегі Коконат Гроув түнгі клубында Хейворттың бетіне ұрып жіберді. Хейворт заттарын жинап, кетіп, ешқашан қайтып оралмады. Оқиға оны қатты шаршатып, дәрігер бірнеше күнге төсекте жатуды бұйырды. Хейворт Хаймсқа үйленгеннен кейін ақша тапшылығына тап болды. Ол Алы Ханнан балаларға жәрдемақы ала алмады. Ол Орсон Уэллсті балаларға жәрдемақы төлемегені үшін сотқа берді, бірақ бұл әрекет сәтсіз аяқталды және оның стресін арттырды.
Джеймс Хилл
Хейворт кинопродюсері Джеймс Хиллмен қарым-қатынас бастады, және 1958 жылдың 2 ақпанында оған тұрмысқа шықты. Ол оны соңғы маңызды фильмдерінің біріне, "Аралас үстелдерге" түсірді. Бұл фильм танымал болды және жоғары бағаланды, алайда "Гарвард Лампуны" оның осы рөлі үшін 1958 жылғы ең нашар актриса деп атады. 1961 жылдың 1 қыркүйегінде Хейворт қатты психикалық зорлық-зомбылыққа ұшырағанын айтып, ажырасуға өтініш берді. Кейін Хилл "Рита Хейворт: Әдемі естеліктер" атты мемуарын жазды, онда олардың некесінің бұзылу себебін Хейворттың кино түсіруді жалғастыруын қалағанымен, ал оның Голливудтан зейнетке шығуын тілегенімен түсіндірді. Чарлтон Хестон өзінің өмірбаянында Хейворттың Хиллмен болған қысқа некесі туралы жазды. Бір күні кешке Хестон жұбайы Лидиямен бірге Испаниядағы мейрамханада режиссер Джордж Маршалл және актер Рекс Харрисонмен (Хейворттың "Құнды есімдер" фильміндегі серігі) кешкі ас ішті. Хестон бұл оқиғаның "өмірімдегі ең ұятты кеш болғанын" жазды, Хиллдің Хейвортты қаншалықты "нашар сөздермен" мазалап, оның "көздерінен мұңға толы жас ағып, бетін қолымен жапқанын" сипаттады. Хестон қалғандарының "отбасылық трагедияның" куәсі болғанын, ал оның (Хиллді) "ұрып-сапаруға қатты құштар болғанымен", жұбайы Лидияның көзінен жас шығып тұрғанда онымен бірге кетіп қалғанын жазды. Хестон: "Мен Мисс Хейворттың қорланғанынан бас тартқаныма өкінемін. Мен оны ешқашан қайта көрген емеспін".
Саяси көзқарастар
Хейворт өмір бойы демократ болды, Голливуд Демократиялық комитетінің белсенді мүшесі болды және 1944 жылғы президенттік сайлауда Франклин Делано Рузвельттің кампаниясында қатысты. 1968 жылы Хейворт Роберт Ф. Кеннедидің президенттік науқанын қолдаған Голливуд комитетінің құрамында болды.
Дін
Хейворт католик болған, ал оның ханзада Әли Ханға жасаған некесі Папа Пий XII-нің пікірінше "тыйымды" деп есептелді.
Өлім
1987 жылдың ақпан айында Хейворт жартылай комаға түсті. Ол 1987 жылдың 14 мамырында Манхэттендегі үйінде Альцгеймер ауруының асқынуларынан 68 жасында қайтыс болды. Президент Рональд Рейган, ол Хейворттың Голливудтағы замандасы болған (және ол өмірінің соңғы жылдары Альцгеймер ауруынан зардап шекті), мәлімдеме жасады:
Рита Хейворт – біздің елдегі ең сүйікті жұлдыздардың бірі еді. Ұлы да, талантты да, ол сахнада және экранда көптеген керемет сәттер сыйлады, кішкентай кезінен бастап көрермендерді қуантты. Өмірінің соңғы жылдарында Рита Альцгеймер ауруымен күресіп, көпке танылды. Оның батылдығы мен шыншылдығы, сондай-ақ оның отбасының ашықтығы, бүкіл әлемнің назарын бұл ауруға аударуда үлкен үлес болды. Біз бәріміз оның емделуін үміттенеміз. Нэнсимен бірге біз Ританың қазасына қайғырып отырмыз. Ол бізге жақын досы еді, оны қатты сағынамыз. Оның отбасына көңіл айтамыз. 1987 жылдың 18 мамырында Ізгі Шепаруші шіркеуінде қоштасу рәсімі өтті. Ол Кульвер-Ситидегі Холи Кросс зиратына жерленді. Оның қабір тасына Ясминнің: "Кешегі достыққа және ертеңгі кездесуге" деген сөздері жазылған.
Мұра
Хейворттың ауруы туралы жария ету және талқылау, сол кезде көпке белгісіз болған Альцгеймер ауруына Хасмин Ага Хан ханшайымның анасының құрметіне халықаралық назар аударды. Ол шаралардың жүргізушісі және Альцгеймер ауруына қатысты қайырымдылық және ақпараттық бағдарламалардың маңызды демеушісі. 2017 жылға дейін Чикаго, Нью-Йорк және Флорида штатының Палм-Бич қалаларында өткен шаралар арқылы 72 миллион доллардан астам қаржы жиналды. 2016 жылдың 17 қазанында Springer Associates Public Relations Agency таратқан баспасөз хабарламасында Рита Хейворттың бұрынғы менеджері және досы Бадд Бертон Мосс АҚШ пошта қызметінен Хейворттың суреті бар еске алу маркасын шығаруды сұрап науқан бастағаны жарияланды. Springer Associates сондай-ақ, кино өнері мен ғылымы академиясы Хейворттың естелігіне арналған арнайы сыйлық беру мақсатымен лоббилік жұмыстар жүргізілетінін мәлімдеді. Баспасөз хабарламасында Хейворттың қызы, ханшайым Ясмин Ага Хан, Лос-Анджелес қаласының Альцгеймер қауымдастығы және сахна мен экрандағы көптеген белгілі тұлғалар Мосс науқанына қолдау көрсетіп отырғаны айтылды. Баспасөз хабарламасында марка мен Академия сыйлығының іске асырылу мерзімі 2018 жылдың 17 қазаны деп белгіленгені, бұл Хейворттың туғанына 100 жыл толу күнімен сәйкес келеді деп көрсетілді.
Мәдени сілтемелер
I Remember Better When I Paint (2009) фильмі Хейворттың Альцгеймермен күресіп жатқанда сурет салуға қалай кіріскенін көрсетеді. 1983 жылы оған ұқсас ирланд және испан тегінен шыққан Линда Картер, "Рита Хейворт: Махаббат құдайы" телефильмінде Хейворт рөлін ойнап, биледі. Баптист "Shell" эпизодында Киммен Хейворт туралы әңгімелеседі, одан Натали туралы ақпарат алуға тырысады, себебі ол Хейворттың бірнеше фильмінің DVD-лерін көрген болатын; Dream Room-да Гилданың плакаты ілулі тұр. Хейворттың есімі Мадоннаның 1990 жылғы "Vogue" хитінде ("Рита Хейворт жақсы түс берді") және классикалық Голливуд киносының басқа да жұлдыздарының арасында естіледі. Оның есімі Том Уэйтстің 1976 жылғы "Small Change" альбомындағы "Invitation to the Blues" әнінде де аталады. "Крестный отец" фильмінің сицилиялық сахналарында Майкл Корлеоненің күзетшісі Джиптермен өтіп бара жатқан әскерлерге "Рита Хейворт!" деп айқайлайды. Хейворт – White Stripes тобының "Take, Take, Take" әнінің негізгі тақырыбы, сонымен қатар "White Moon" әнінде де еске алынады; екеуі де 2005 жылы шыққан "Get Behind Me Satan" альбомынан. 2005 жылы "Rolling Stone" журналына берген сұхбатында Джек Уайт: "Рита Хейворт мен альбомды жасаған кезде ойлаған барлық нәрсенің метафорасы болды" дейді. "Шоушенк құтқарылуы" фильмі Стивен Кингтің 1982 жылғы "Different Seasons" жинағына енген "Рита Хейворт және Шоушенк құтқарылуы" повесі негізінде түсірілген. Повесте Рита Хейворттың плакаты түрме камерасының қабырғасындағы тесікті жасырады. Фильмде Хейворттың плакаты фильмнің алғашқы үштен бірін жабады, содан кейін ортаңғы үштен біріне Мэрилин Монроның, ал соңғы үштен біріне Ракель Уэлчтің плакаты қойылады. Фильмде түрмедегі кино кешінде Рита Хейворттың "Гилда" фильмі көрсетілетін эпизод та бар.