Кіріспе

Шумерлер, вавилондықтар, ассириялықтар және яһудилер үшін еркек және әйел жын-шайтандар болған (яһуди жын-шайтандары көбінесе еркек болған, бірақ Лилит сияқты әйел мысалдары да бар). Христиан дінтануы мен теологиясында жын-шайтандардың жынысы және жыныстық қалаулары туралы пікірталас жүреді. Бұл сұрақтар итальян, француз, испан және португал тілдеріндегі сөздерде де кездеседі, олар бұл сұрақтың мәнсіз және жауапсыз екенін көрсетеді, бұл "How many angels can dance on the head of a pin?" деген ағылшын тіліндегі сөз тіркесімен салыстыруға болады.

Жын-шайтандардың құмарлығы

Жынға құмарлық христиан дініндегі зұлым рухтар туралы ілімде (демонологияда) даулы мәселе болып табылады, және ғалымдар осы мәселеде пікір келістіре алмайды.

Ертедегі қорғаушылар

Августин Гиппо (V ғасыр), Гинкмар (ерте француз теологы, Ремс архиепискобы, IX ғасыр), Михаэль Пселус (11-ғасыр), Париж епискобы Вильгельм Оверньелік (13-ғасыр), Йоханнес Таулер (14-ғасыр) және Людовико Мария Синистрари (17-ғасыр) сияқтылар демонның құмарлыққа және жыныстық құштарлыққа берілген жандар екендігі пікірін қолдады.

Ертедегі қарсыластары

Плутарх (1-ші және 2-ші ғасырлар), Томас Аквинский (13-ші ғасыр), Николай Реми (16-шы ғасыр) және Анри Богуэ (16-шы және 17-ші ғасырлар) сияқтылар келіспей, шайтандар құмарлық пен тілекке бой алмайды және махаббат сияқты жақсы сезімдерді сезіне алмайды; қызғаныш махаббаттың нәтижесі болғандықтан, олар қызғануға қабілетсіз. Амброджио де Виньяти олармен келісті.

Орташа көзқарастар

Генрих Крамер мен Якоб Шпренгер (15 ғасыр), «Малеус Малефикарум» кітабының авторлары, аралық позицияны қабылдады. Олардың кітабына сәйкес, шайтандар әйел сиқыршыларды сүйе білмейді. Өйткені олармен жыныстық қатынас – осы ер және әйел адамдардың шайтанмен жасасқан шайтандық келісімнің бір бөлігі еді. Шайтандар қарапайым халықпен инкуб және суккуб ретінде әрекет ете отырып, жақындығын сезініп, олармен жыныстық қатынас жасауды қалайтын құмарлы ғашықтар болды. Августин, Хинкмар және Пселлос шайтандардың адамдармен жыныстық қатынасқа түсуіне құштарлық себеп болатынын ойлады. Оверньдік Вильгельм шайтандар әйелдердің ұзын әрі әдемі шаштарына ерекше және аурулы қызығушылық танытатынын айтты, сондықтан әйелдер оларды жабу арқылы олардың құштарлығын қоздырмауға тиіс. Таулер шайтандар құмарлыққа берілгенін және олардың осы құштарлығын қанағаттандыру үшін адамдармен жыныстық қатынас жасауды қалайтынын айтты. Синистрари шайтандар жыныстық құштарлық сезінетіні туралы пікірді қолдады, бірақ қанағаттану мен ләззат – адамдармен жыныстық қатынас жасаудың жалғыз себебі емес, сонымен қатар әйелдерді жүкті ету де мақсат еді. Плутарх шайтандар жыныстық құштарлық сезіне алмайды деді, себебі олар көбейіп ұрпақ беруге мұқтаж емес; оның еңбегі кейіннен Ремидің пікірін шабыттандырды. Томас Аквинский шайтандар құштарлықты немесе тілектерді сезінбейді, олардың жалғыз ниеті – адамдарды ауыр жыныстық күнә жасауға итермелеу үшін азғыру екенін мәлімдеді. Реми «шайтандар сұлулықтан туған жыныстық құштарлықты сезінбейді, себебі олар оны көбейту үшін қажет етпейді, олар бастапқыда белгілі бір санда жаратылған» деп жазды. Богет шайтандар құштарлықты немесе тілектерді білмейді деді, «себебі олар өлмейтін және ұрпақ беруге мұқтаж емес, сондықтан оларға жыныстық мүшелер де қажет емес», сондықтан шайтандар адамдарға жыныстық қатынас жасағандай сезім тудыра алады, бірақ шындығында мұндай қатынас болмайды. Вигнати Богетпен келісіп, шайтандармен жыныстық қатынас – қиял, олардың тудырған жай ғана галлюцинация екенін айтты, ал Иоганн Мейфарт та осы пікірді қолдады. Шайтандар әйелдерді зорлай алады және олармен жыныстық қатынас ауыртады деген идеяны қолдау арқылы Николас Реми олардың жыныстық қатынасына садистік бейімділік танытты. Пьер де Ростегни шайтанның үйленген әйелдермен жыныстық қатынас жасауды ұнататынын айтты, себебі бұл құштарлық сияқты басқа да күнәлерге зинаны қосады, бірақ өзінің немесе басқа шайтандардың құштарлығы туралы ештеңе айтпады.

Әдебиетте

Жын-шайтандарда махаббат пен жек көру сезімдері бар және құмарлық сезімдері бар деген ойды қолдайтын, олардың қызғанышы туралы бірнеше әңгімелер бар. Осындай оқиғалардың алғашқысы Тобит кітабында баяндалады, онда жын Асмодей Сараға ғашық болған немесе оған жыныстық құмарлық сезінген (немесе екеуі де). Қызғаныштан Асмодей оның жеті күйеуін өлтіріп, некелерін толықтыруға мүмкіндік бермеді. Асмодей Сарамен жыныстық қатынасқа түспеді және оның сегізінші күйеуі Тобиасты өлтіруге ниеттенді, бірақ Рафаэль періште оның жолын кесті. Жынның ұсақ-түйек істерге құмарлығы мен жалынды махаббаты туралы тағы бір оқиға 1160 жылы Оксерлік Джеффри жазған «Жан Бернардың өмірі» кітабында келтірілген. Ол 11 ғасырда бір жынның әйелге ғашық болғанын, күйеуі ұйықтағанда оған келіп, әйелді оятып, күйеуі сияқты онымен қарым-қатынас жасап, бірнеше жыл бойы түрлі құмарлық әрекеттер жасап, оның құмарлығын қоздырғанын жазды. Жындық қызғаныш туралы әңгімені Эразм (16 ғасыр) айтқан, ол 1533 жылы Германиядағы ауылды қиратқан өртті бір жынға талады, ол жас әйелді терең сүйген, бірақ оның басқа бір ер адаммен де қарым-қатынаста болғанын білген. Ашуға толы жын өрт сөндірді.

Жыныстық қатынастар

Григорий Ниссалық (шамамен 335 – 395) жындар әйелдермен бала туғандарын, олардың арасындағы балалар санына қосылып, жындардың көбеюіне себеп болды деді. Дегенмен, мұндай одақ пен ұрпақ туралы алғашқы кең таралған мәлімет Батыс әдебиетінде 1136 жылға дейін кездеспейді. Осы жылы Монмуттан Джеффри өзінің тарихи емес «Британия патшаларының тарихы» (Historia Regum Britanniae) еңбегінде Мерлиннің тарихын жазып, Мерлиннің әкесі инкубус болғанын хабарлады. Энн Лоуренс Матерс сол кезде «жын-перілер мен рухтарға қатысты көзқарастар әлі де салыстырмалы түрде икемді болған. Классикалық дәстүрдегі жын-перілердің Киелі кітаптағы жын-перілерден өзгеше болуы мүмкін еді» деп жазды. Әдебиетте жындармен сексуалдық қатынастар туралы айтылған мәліметтер Джеффри Оксердің «Әйісұлтан Бернардтың өмірі» (1160) және Томас Монмуттың «Норвичтің киелі Вильгельмнің өмірі мен кереметтері» (1173) еңбектерімен жалғасады. 12 ғасырдың соңында жазушылардың жындармен сексуалдық қатынас тақырыбына қызығушылығы арта түсті. Шіркеу тек 1150 жылдардың басында ғана рухтар мен жындардың рөлін, әсіресе олардың сексуалдық қатынасын және сол кезде бар деп сенген түрлі сиқырмен байланысын анықтауға назар аударды. Христиан демонологтары ақырында жындар мен адамдар арасында сексуалдық қатынас болатынына келісті, бірақ оның себептері мен жолдары туралы пікірлер бөлінді. Көптегендер жындар адамдарды құмарлыққа және зинаға итермелейді деп санайды. 1546 жылы «Малеус Малефикарум» еңбегінде жындар мен адамдар арасындағы сексуалдық қатынас христиандар үшін маңызды наным екені жарияланды. Бірақ авторлары кейбір әйелдерде жалған жүктілікті тудыру мүмкіндігін де қарастырды, олардың ішін белгілі бір шөптер қосылған сусындар ішкізіп, ауамен толтырды; бала туған кезде әйелдің кіндігінен көп мөлшерде ауа шықты. Кейінірек медицина жалған жүктілікті түсіндірді.