Кіріспе
Камано аралы /k/ə/'m/eɪ/n/oʊ/ – Пуджет бұғазының бөлігі, Посессион бұғазындағы ірі арал. Ол Вашингтон штатының Айленд округіне жатады және Уидби аралы мен құрлықтың (Снохомиш округі) арасында, батысында Саратога жолы және шығысында Порт-Сьюзан мен Дэвис-Слуг шығасы арқылы орналасқан. Аралдың солтүстік-шығыс жағындағы Камано шлюзі көпірі арқылы 532 мемлекеттік тас жолымен құрлықпен бір байланысы бар, ол Стэнвуд қаласына қосылады. Аралдың жалпы ауданы 39,77 шаршы миль (103 км²), бұл оны Вашингтон штатындағы ең ірі аралдардың бірі етеді. 2010 жылғы халық санауы бойынша, тұрғындарының саны 15 661 адамды құрайды. Жаз айларында аралдағы демалыс үйлерінде тұратын уақытша тұрғындардың көп болуына байланысты халық саны 17 000-нан асып түседі. Аралда бірнеше шағын елді мекендер бар, және азаматтық мекемелерді жақын орналасқан Стэнвудпен, оның ішінде мектеп округімен және пошта бөлімімен бөліседі. Камано аралында екі мемлекеттік саябақ – Кама жағажайы және Камано аралы мемлекеттік саябағы, сондай-ақ бірнеше округтік және жергілікті саябақтар орналасқан.
Этимологиясы мен атауы
Лушутсид тілінде Камано аралының этнолог Колин Э. Тведелл жазып алған бір атауы бар: . Бұл атау кейде бүкіл аралдың емес, Камано қаласының атауы ретінде қолданылған. Дегенмен, басқа дереккөздер Тведеллмен келісіп, немесе Камано қаласының атауы екенін көрсетеді. Ағылшын тілінде арал 18 ғасырдағы испан саяхатшысы Хасинто Каманоның құрметіне аталған. 1838–1842 жылдардағы Уилкс экспедициясы барысында американдық саяхатшы Чарльз Уилкс оны 1812 жылғы соғыста Шамплейн көліндегі шайқаста жеңіске жеткен Томас Макдонаудың құрметіне Макдонау аралы деп атады. Осыған орай, Уилкс Камано мен Уидби аралы арасындағы су жолын Макдонаудың туы Саратоганың атымен атады. 1847 жылы Генри Келлетт британдық Адмиралтействоның ресми карталарын жаңартқанда, Уилкстің Макдонау деген атын алып тастап, испан саяхатшысы Франсиско де Элизаның 1790 жылы Адмиралтейство шығанағына берген Камано атын қойды. Уилкстің Саратога бұғазы деген аты сақталды. Арал 1855 жылғы Пойнт Эллиотт шартынан кейін, бірнеше үнді тайпалары мен АҚШ арасындағы келісімнен соң Перри аралы деп аталды. 20 ғасырдың басында бұл арал Кроу аралы деп те аталып келді.
19 ғасыр
Америкалықтар қоныстанғанға дейін Камано аралы Кикиаллус және Снохомиш тайпаларының жерінде орналасқан. Кикиаллус тайпасы аралдың солтүстік бөлігін, Утсалади маңында, ал Снохомиш тайпасы аралдың оңтүстік бөлігін бақылаған. Төменгі Скагит, Стиллагуамиш, Снокуалми және Саук-Суиатл сияқты басқа тайпалар да аралды пайдаланған. Шындығында, арал басқа жерлердегідей қатаң шектеулер қойылмаған «бос пайдалану» аймағы болған болуы мүмкін. Шешек салдарынан халық азаюға дейін аралдың барлық жерінде көптеген ауылдар болған. 19 ғасырдың басында екі ауыл белгілі болды: Утсаладидегі Кикиаллус ауылы және Камано басындағы Снохомиш ауылы. 1820 жылы Камано басында үлкен жер көшкіні болды. Жер көшкіні сол жердегі ауылды толығымен қиратты және цунами тудырды, ол Хат аралындағы тағы бір Снохомиш ауылын жойып, Гибулбтың басты ауылын да қиратты. Жүздеген адам қаза тапты, және осы уақыт молюскалар аулау маусымымен сәйкес келгендіктен, ауылға келген көптеген адамдар қаза тапты немесе суға батып қайтыс болды. Осы апаттан кейін Камано басының орны ешқашан ауыл ретінде пайдаланылмады, бірақ ол маусымдық молюскалар аулау үшін қолданыла берді. Камано аралы 1855 жылға дейін Снохомиш және Кикиаллус тайпаларының билігінде болды, содан кейін Пойнт-Эллиот шарты бойынша олар өз жерлерінің көп бөлігін, соның ішінде Камано аралын АҚШ-қа берді. Аралдағы ақтардың қоныстануы 1850 жылдары басталды және ол 1853 жылы құрылған Арал округінің құрамына енді. Аралдағы алғашқы ірі елді мекен Утсалади (бастапқыда Утсаладди деп жазылған) болды, онда бірнеше ағаш кесу фабрикалары орналасқан. Аралдағы алғашқы ағаш кесу фабрикасын 1858 жылы Томас Кранни салған, ал 1862 жылы бір бөлмелі мектепте 17 оқушыға қызмет ету үшін мектеп округі құрылды. Краннидің Утсаладидегі ағаш кесу фабрикасы 1876 жылы оның банкроттығына байланысты федералды үкіметке өткізілді және келесі жылы күніне 75 000 фут ағаш өңдеуге қабілетті Пьюгет Милл компаниясына сатылды. Утсаладиге қатысты жоспар 1891 жылы тіркелді, қалада үш дүкен, екі қонақ үй, телеграф желісі және Купевиллге күнделікті пароход қызметі болды. 1880 жылғы халық санауы бойынша Утсаладиде 112 тұрғын және Камано аралының басқа елді мекендерінде 74 жағалау Салиш тайпасының өкілдері тұрды. 1893 жылғы экономикалық дағдарыстан кейін Утсаладидегі ағаш кесу фабрикасы жабылып, 125 тұрғын жұмыссыз қалды.
Around 1820, a major landslide occurred at Camano Head. The landslide completely demolished the village there, and created a tidal wave which wiped out another Snohomish village on Hat Island, and almost destroyed the main village of Hibulb. Hundreds of people were killed, and it was worsened by the fact that it was clamming season, and many of the visitors to the village were crushed or drowned. After this catastrophic event, the site of Camano Head was never used as a village, although it did continue to be used for clamming seasonally. Camano Island continued to be under the Snohomish and Kikiallus until 1855, when, under the Treaty of Point Elliot, they ceded control of most of their lands, including Camano Island, to the United States. White settlement on the island began in the 1850s and it was included in the newly established Island County in 1853. The first major settlement on the island was at Utsalady (originally spelled Utsaladdy), which would be home to several sawmills. The first sawmill on the island was constructed by Thomas Cranney in 1858 and a school district was organized in 1862 to serve 17 students in a one room schoolhouse. Cranney's sawmill at Utsalady was seized by the federal government in 1876 due to his bankruptcy and sold the following year to the Puget Mill Company, which enlarged it to handle 75,000 board feet per day. A plat for Utsalady was filed in 1891, with the town boasting three stores, two hotels, a telegraph line, and daily steamship service to Coupeville. By the 1880 census, there were 112 residents in Utsalady and 74 Coast Salish peoples in other settlements on Camano Island. Following the Panic of 1893, the Utsalady sawmill was closed and left 125 residents unemployed,
20 ғасыр
Камано аралы 20-ғасырдың басында егіншілік және демалыс үйлері үшін өте қолайлы орын ретінде танылды, себебі ағаш өңдеу арқылы аралдағы ежелгі ормандар жойылған еді. 1909 жылы аралдың солтүстік жағын Стенвудқа қосатын кабельдік паромның орнына көпір салынды. Камано аралындағы алғашқы курорттық елді мекендер 1920 жылдары Утсалади, Джунипер Бич және Мадрона жағажайларында құрылды, бірақ кейіннен Кама Бич (1936 жылы ашылған) сияқты ірі курорттар оларды қалыпқа келтірді. Құрғақ заң кезінде Камано аралының шалқары және Канада суларына жақын орналасқандығы оны контрабандашылар үшін маңызды транзиттік пункт ретінде пайдалануға мүмкіндік берді. Джунипер Бич аймағында 1930 жылы жаңа острица шаруашылығы құрылды, ол Ұлы депрессия кезінде арал тұрғындарына көмектесті. 1943 жылы Пьюгет Милл компаниясы жер участаларын тұрғын үйлерге бөліп, аралға тұрақты жазғы үйлердің келуіне жол ашты. 1948 жылы жаңа мемлекеттік саябақ құрылып, келесі жылы 800 тұрғынның саябақ құрылысына дайындық үшін жерді тазартқан бір күндік шарадан кейін ашылды. 1960 және 1970 жылдардың басында халықтың күрт өсуі аралдың инфрақұрылымына үлкен жүк салды, нәтижесінде жаңа жоспарлау кеңсесі мен округтік соттың филиалы құрылды.
География
Камано аралы Пьюджет саундтың ішінде орналасқан, оны Снохомиш округінің материгінен Порт-Сьюзан және Дэвис-Слуг бөліп тұрады. Ол үлкен Уидби аралынан бөліп тұратын Саратога асуының шығысында және Скагит шығанағының оңтүстігінде жатыр. Камано аралының солтүстік жағы Сиэтлден солтүстікке қарай 89 шақырым жерде орналасқан. Аралдың ұзындығы 25 шақырым, ал ені 84 шақырымды құрайды. АҚШ Халық санағы бюросы мәліметтері бойынша, Камано CDP-нің жалпы ауданы 245,9 шаршы километр (94,9 шаршы миль) болса, оның 103 шаршы километрі (39,8 шаршы миль) құрлық, ал 142,9 шаршы километрі (55,2 шаршы миль) немесе 58,11 пайызы суды құрайды. Аралдың жағалауының шамамен 83 пайызы жеке меншікте. Аралда жергілікті және көшіп-қоныс жасайтын құстардың алуан түрлері бар, оның ішінде аққабақ бүркіттер мен құсқұстар да кездеседі. Наурыз және сәуір айларында көшіп өтетін сұр киттер Саратога асуы арқылы жыл сайын өтеді, оларды Камано аралынан көруге болады. Соңғы мұз дәуірінде арал, саунд және оны қоршаған жерлер бір шақырым қалыңдықпен мұзбен жабылған. Температураның көтерілуіне байланысты мұздық шегініп, аралды қалыптастырып, мұздық қалдықтарын қалдырды.
Саябақтар мен демалыс
Камано аралында мемлекеттік парктер жүйесінде екі нысан бар: Камано аралы мемлекеттік паркі және Кама жағажайлық мемлекеттік паркі, екеуі де аралдың батыс жағында орналасқан. Эльгер шығанағына жақын Камано аралы мемлекеттік паркі 1949 жылы 500 жергілікті тұрғынның бір күндік ерікті еңбегінен кейін ашылды. Оның 2042 метр жағалауы, кемпинг алаптары және жаяу серуендеу жолдары бар. Кама Бич мемлекеттік паркі 2008 жылы бұрынғы жағажай курортының орнында ашылды, ол жағажайдағы коттедждермен және жаяу серуендеу жолдарымен қайта жаңартылды. Камано аралында Арал округі үкіметі күтіп ұстайтын 13 жергілікті саябақ бар. Ең ірі саябақ – Камано Ридж, 2003 жылы Вашингтон штатының Табиғи ресурстар департаментінен берілген ішкі, қорғалған ормандық жерлер мен жаяу серуендеу жолдарына ие. Аралдың солтүстік жағында Айверсон қорығы орналасқан, онда балық аулауға және қайықпен жүруге қолайлы жағажай мен саға бар. Порт-Сьюзандегі Барнум Пойнт округі саябағы 2019 жылдың тамызында жергілікті жер қоры арқылы 750 000 АҚШ доллары көлемінде жеке қаржыға сатып алынған жағалау кеңістігімен ашылды. АҚШ Халық санағы бюросы.
Камано аралында қысқы құстар мен басқа да уақытша тұрғындар көп, бұл аралдың жазғы халқын шамамен 17 000 адамға жетеді. Зейнеткерлер аралға 20 ғасырдың ортасынан бастап келе бастады, олардың арасында Вашингтон штатынан тыс жерлерден келгендер де бар. Адам басына шаққандағы табыс бойынша, өсіп-өнүгудің сенімді көрсеткіштерінің бірі ретінде, Камано Вашингтон штатындағы 522 аймақтың ішінде 99-шы орында тұр.
2000 жылғы халық санағы
2000 жылғы халық санауы бойынша Камано аралында 13 347 адам, 5 357 шаруашылық және 4 028 отбасы тұрды. Халық тығыздығы бір шаршы мильге 335,6 адам (129,6/км²) құрады. Тұрғын үйлердің орташа тығыздығы 65,1/км² болатын 6 709 бірлік болды. CDP-ның нәсілдік құрамы: 95,6% ақ нәсілді, 0,3% афроамерикандық, 0,8% американдық үндістер, 0,7% азиялық, 0,3% Тынық мұхиты аралдарынан шыққандар, 0,6% басқа нәсілдер және 1,8% екі немесе одан көп нәсілге жататын азаматтар. Кез келген нәсілге жататын халықтың 2,1% латын американдықтары немесе испандарды құрады. 5 357 шаруашылықтың 28,8%-ында 18 жасқа дейінгі балалар тұрды, 66,0%-ы бірге тұратын некедегі жұбайлар, 6,3%-ында күйеуі жоқ әйел үй иесі болды, ал 24,8%-ы отбасы емес. Барлық шаруашылықтың 20,2%-ы жеке адамдардан тұрды, ал 8,5%-ында 65 жасқа толған немесе одан асып кеткен жалғыз адамдар тұрды. Шаруашылықтың орташа мөлшері 2,49 адамды, ал отбасының орташа мөлшері 2,86 адамды құрады. Арал округі 1970 жылдары Камано аралында округ шерифінің кеңсесі және басқа да кеңселерді орналастыру үшін шағын әкімшілік кампусын ашты. Алғашқы кампус 2020 жылдың соңында ашылған Арал округінің әкімшілік ғимаратымен алмастырылды. Арал көршілес Стэнвуд қаласымен бірнеше қызметтерді бөліседі, соның ішінде Стэнвуд-Камано мектеп округі де бар. Мектеп округінде Камано аралында 2000 жылдары ашылған екі бастауыш мектеп бар, ал үлкен оқушылар Стэнвуд қаласының мектептерінде оқиды. Sno Isle кітапханалары, Арал және Снохомиш округтеріне қызмет көрсететін кітапханалар жүйесі, 2007 жылы басталған пилоттық бағдарлама аясында Камано аралында уақытша орында қоғамдық кітапхананы ашты. Арал тұрғындары бұрынғы мейрамхананы қайта жаңартуға 2,3 миллион долларлық облигацияны мақұлдағаннан кейін Терри бұрышындағы тұрақты кітапхана 2015 жылдың тамызында ашылды.
Көлік
Камано аралы штаттық 532 тас жолы арқылы Вашингтон штатымен байланысты, ол аралдың солтүстік жағынан Стенвуд қаласына дейін Дейвис шығасы мен Стиллагуамиш өзені үстінен өтетін екі көпір арқылы сапарлайды. Аралдың батыс және шығыс жағалауларында әртүрлі елді мекендерге және екі мемлекеттік саябаққа жететін бірнеше байланыс жолдары бар. Island Transit Камэно аралын Стенвудқа қосатын, ал одан Вернон тауы, Амтрак Каскадтар және Эверетт қалаларына қатынайтын тегін автобус қызметін ұсынады. Бұрын Купевилл және Эвереттке паром қатынасы болған, бірақ қазір бұл бағыттар тоқтатылған. 1999 жылы жергілікті тұрғындар автокөліктік паромнан бас тартқан. Island County округі Камано-Уидби арасындағы жолаушыларға арналған паромды ұсынып, зерттеу жүргізді.
Коммуналдық қызметтер
Камано аралының электр қуатын Эверетте орналасқан Snohomish County Public Utility District мемлекеттік мекемесі қамтамасыз етеді. Аралға электр қуаты Стенвудтан солтүстік Каманодағы подстанцияға дейін өтетін екі жоғары кернеулі беру желісі арқылы жеткізіледі; екінші беру желісі 2023 жылы салынды. Ішуге арналған су аралдағы жер асты суларынан алынады, оны ірі оператор емес, жергілікті кооперативтер мен шағын компаниялар күтіп ұстайды.