Кіріспе

Құстар тұқымдасы (Psophodidae) – Австралия және жақын орналасқан аймақтарда таралған, өтетін құстар тұқымдасы. Оның күрделі таксономиялық тарихы бар, және әртүрлі авторлар осы тұқымдасқа қай құстарды жатқызатыны бойынша пікір келіспейді. Ең қатаң мағынасында, оған тек бес немесе алты түрі бар қамшықұстар мен үшбұрышты мүңкілдер (Psophodes және Androphobus) ғана кіреді, бірақ кейбір авторлар сонымен қатар Австралия мен Жаңа Гвинеяда кездесетін сегіз түрі бар жерде жүретін құстарды (Cinclosoma) және Жаңа Гвинеяның жаңбырлы ормандарында кездесетін үш немесе төрт түрі бар әсем сүреңдерді (Ptilorrhoa) да қамтиды. Басқалары оларды жеке Cinclosomatidae тұқымдасына жатқызады. Малайзиялық рельс бабблері (Eupetes macrocerus) бұрынғыда кейде осы тұқымдасқа жатқызылатын, онда ол Eupetidae деп аталатын.

Таксономия

Құсбақалар, әшекей сүрешіктер, қамшықұстар және үш мүйізділер дәстүрлі түрде лограннерлермен (Orthonyx) бірге Orthonychidae тұқымдастығына жатқызылды. Кейде Малайзиялық рельс сүрешігі және көк бас киізқұсты (Ifrita kowaldi) да осы тұқымдастыққа қосылатын. 1985 жылы Сибли мен Ахликвист лограннерлердің басқаларымен туыс емес екенін анықтады және Orthonychidae тұқымдастығына тек лограннерлерді ғана қосты. Олар қалғандарын кеңейтілген Corvidae тұқымдастығының Cinclosomatinae кіші тұқымдастығы ретінде қарастырды. Кейіннен көптеген авторлар құсбақалар мен оларға жақын түрлерді Cinclosomatidae тұқымдастығы деп атады, бұл атауды алғаш рет 1921–1922 жылдары Грегори Мэтьюс қолданды. Дегенмен, егер қамшықұстар тұқымдастыққа енгізілсе, ескі атауы Psophodidae Bonaparte, 1854 басымдыққа ие. Егер Малайзиялық рельс сүрешігі де қосылса, онда Eupetidae Bonaparte, 1850 атауы басымдыққа ие болады. Тағы бір зерттеуде құсбақалар мен әшекей сүрешіктердің бір-бірімен туыс екені анықталды, бірақ олардың Psophodes немесе Ifrita-мен тығыз байланысы жоқ екені көрсетілмеді.

Сипаттама

Қызылқұйрықтар мен үшбұрық мүңкілердің ұзындығы 19–31 см. Олар көбінесе зәйтүн жасыл немесе қоңыр түсті болып келеді және олардың басында шошасы болады.

Таралуы және мекендейтін ортасы

Желқұм құстары мен үш мүңкілі құстар Австралияда таралған, олар тропикалық ормандардан шөлейт бұталарына дейін әртүрлі орталарда кездеседі.

Мінез-құлық

Олар құрлықта тіршілік ететін, нашар ұшатын және қорқығанда тығылып отыруға немесе жүгіруге бейім құстар. Шөлде бөденелер де кейбір тұқымдарды жейді. Олар бұталардың арасында немесе жерде тостаған пішіндес ұя салады. Екі-үш жұмыртқа туады.