Кіріспе

Ағылшын суретшісі Ханс Эворт (немесе Эвутс; шамамен 1520–1574) – 16 ғасырдың ортасында Англияда қызмет еткен фламанд суретшісі. Ол, басқа жер аударылған фламандтармен бірге, Тюдор Лондонында мансап құрып, аллегориялық суреттермен қатар ақсүйектер мен дворяндардың портреттерін салған. Қазіргі таңда Евортқа шамамен 40 картина жатқызылады, олардың ішінде Мэри I және Елизавета I портреттері бар. Эворт 1570-ші жылдардың басында Елизаветаның Салтанат кеңсесі үшін (Office of the Revels) декоративтік тапсырыстарды орындады.

Мансап

Еворттың ерте өмірі мен білімі туралы ештеңе белгісіз. 1540 жылы ол «Ян Евворц» деген атпен Антверпендегі Санкт-Лука суретшілер гильдиясының бос мүшесі ретінде тіркелген. 1544 жылы «Жан мен Николас Эвутс, суретші және мата сатушы» ерескеушілік айыбымен Антверпеннен қуылды, және көптеген ғалымдар осы Янның сол адам екенін қабылдайды. 1545 жылға қарай Эворт Лондонға қоныстанды, ол 1549 жылдан бастап (әртүрліше жазылған атауларымен) жақсы танымал болды. Түпнұсқа – Эворттің тұрақты қолданған «HE» монограммасымен қол қойылған – 1932 жылы Фарнхэм лорды Ли Куртольд өнер институтына сыйға берілді. Институтқа сыйға берілген кезде картина «нашар зақымдалған» күйде болған, бірақ кейін сақталды және қалпына келтірілді. Эворттың ең маңызды демеушісі католик патшайымы Мэри I болғанына тікелей дәлел болмаса да, қазіргі таңда көптеген ғалымдар осы пікірді қабылдайды. Оның Мэри I-нің барлық белгілі портреттері Лондонның Ұлттық портрет галереясындағы (жоғарыда) портреттің түрленулері болып көрінеді, ол «HE» деп қол қойылған және сол жақ жоғалы бұрышында 1554 жыл деп көрсетілген. Алайда, Мэри I-нің қайтысынан және Елизавета I-нің таққа отыруымен саяси және діни ахуалдың өзгеруінен кейін, 1560 жылы Эворт ерескеушілік айыбымен өртеуге кесілген протестант шейіті Анна Аскеуді суреттеді. Келесі он жылдық ішінде Эворт аристократияның портреттерін салуын жалғастырды, соның ішінде Норфолк герцогы мен оның екінші әйелінің, сондай-ақ Морей графы мен графинясының жұп портреттерін жасады. «HE» монограммасының жиі кездесуіне қарамастан, Эвортқа жатқызылатын туындылар және оның модельдерін анықтау мәселесі әлі де даулы. 1727 жылы Джордж Вертуй Леди Фрэнсис Брэндон мен оның екінші күйеуі Адриан Стоукс ретінде таныған картина қазір Мэри Невилл немесе Невилл, Дакр баронессасы және оның ұлы Грегори Файннс, 10-шы Дакр бароны деп дұрыс анықталды. 1569 жылғы «Елизавета I және Үш Құдай» аллегориялық картинасы, оның сәл өзгеше «HE» монограммасымен, 1969 жылы сэр Рой Стронг сақтықпен «HE Монограммашысы» деп атады, қазір Эворттың туындысы ретінде қабылданады. Эворттың соңғы белгілі туындылары 1570-1573 жылдар аралығында жасалған. Тюдор сарайының көптеген суретшілері сияқты, Эворт та сәндік жұмыстармен айналысты; ол 1572 жылы Елизавета I француз елшісінің құрметіне өткізілген масканың декорациясын жасауға қатысты. Төлемдердің тізімі Эворттың 1573 жылға дейін Ревел кеңсесі үшін жобалар жасағанын көрсетеді, және ол 1574 жылы қайтыс болған деп есептеледі.