Жерар Давид: Түстің шебері, Солтүстік Еуропа суретшісі
Gerard David
Герард Давид (1460-1523) – фламанд суретші, жарқын түстерімен және жазбаларды безендеуімен танымал. Өмірі туралы мәлімет аз, бірақ 19 ғасырда қайта ашылды.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1460–1523 ж. шамасындағы ерте Нидерланд суретшісі
Early Netherlandish painter (c. 1460–1523)
Герард Давид ( – 13 тамыз 1523) – түстің керемет қолданысымен танымал ерте Нидерланд суретшісі және қолжазба безендетуші. Оның өмірінен тек қана сыртқы сызбалар сақталған, бірақ кейбір фактілер белгілі. Ол 1515 жылы Антверпен гильдиясының шебері болған Местер Герает ван Брюгге болған болуы мүмкін. Ол өмірінде үлкен жетістіктерге жетті және, әдетте, Антверпен мен Брюггеде екі шеберхана басқарды. Оның дәуіріндегі көптеген суретшілер сияқты, оның атағы 17 ғасырда төмендеп, 19 ғасырда қайта жаңғырды.
Gerard David ( – 13 August 1523) was an Early Netherlandish painter and manuscript illuminator known for his brilliant use of color. Only a bare outline of his life survives, although some facts are known. He may have been the Meester gheraet van brugghe who became a master of the Antwerp guild in 1515. He was very successful in his lifetime and probably ran two workshops, in Antwerp and Bruges. Like many painters of his period, his reputation diminished in the 17th century until he was rediscovered in the 19th century.
Өмір
Ол қазіргі Утрехт провинциясындағы Оудевотер қаласында дүниеге келген. Оның туған жылы шамамен 1450-1460 жылдар аралығы деп есептеледі, себебі 1509 жылғы "Бейбақты қыздар арасындағы" автопортретінде ол шамамен 50 жастай көрінеді. Ол 1470 жылдан 1480 жылға дейін Италияда болған деп саналады, онда итальяндық Ренессанс оған үлкен әсер еткен. 1494 жылы Ханс Мемлинг қайтыс болғаннан кейін Давид Брюггедегі басты суретшіге айналды. 1501 жылы ол гильдияның деканы болды, ал 1496 жылы алтыншылар гильдиясының деканының қызы Корнелия Кнупқа үйленді. Давид қаланың көрнекті азаматтарының бірі еді. Амброзиус Бенсон Давидтың шәкірті болды, бірақ 1519 жыл шамасында Бенсонның басқа суретшілерден жинаған бірнеше суреттері мен эскиздеріне байланысты араларында дау туды. Бенсонның оған үлкен қарызы болғандықтан Давид материалды қайтарудан бас тартты. Бенсон бұл мәселені сот арқылы шешіп, жеңіске жетті, нәтижесінде Давид түрмеге түсті. Ол 1523 жылдың 13 тамызында қайтыс болды және Брюггедегі Біздің Анамыз шіркеуіне жерленді.
He was born in Oudewater, now located in the province of Utrecht. His year of birth is approximated as c. 1450–1460 on the basis that he looks to be around 50 years in the 1509 self portrait found in his Virgin among the Virgins. He is believed to have spent time in Italy from 1470 to 1480, where he was influenced by the Italian Renaissance. Upon the death of Hans Memling in 1494, David became Bruges' leading painter. He became dean of the guild in 1501, and in 1496 married Cornelia Cnoop, daughter of the dean of the goldsmiths' guild. David was one of the town's leading citizens. Ambrosius Benson served his apprenticeship with David, but they came into dispute around 1519 over a number of paintings and drawings Benson had collected from other artists. Because of a large debt owed to him by Benson, David had refused to return the material. Benson pursued the matter legally and won, leading to David serving time in prison. He died on 13 August 1523 and was buried in the Church of Our Lady at Bruges.
Стиль
Дэвидтің сақталған туындыларының көп бөлігі діни сахналардан тұрады. Олар атмосфералық, уақыттан тыс, көңілді де арманға берілген тыныштықпен ерекшеленеді, бұл жұмсақ, жылы және нәзік түстерді пайдалану арқылы, жарық пен көлеңкені шеберлікпен қолдану арқылы қол жеткізіледі. Ол дәстүрлі тақырыптарды жаңаша бейнелеуде және сол кездегі солтүстік Еуропа сурет өнерінде жаңа пайда болған пейзаж жанрына деген көзқарасында жаңашыл болды. Алғашқы туындыларында Дэвид Харлем суретшілері Дирк Бутс, Альберт ван Оудевотер сияқтыларын үлгі еткен, ал қазіргі кезде оның бір туындысы Руан мұражайында сақтаулы. Дэвидтің туындыларының небары бірі Брюггеде қалды: «Камбиздің сотталуы», «Сисамның терісін сызу» және Гронингемұражайындағы «Христос шомылуы», сондай-ақ біздің әйел шіркеуіндегі «Трансфигурация». Қалғандары әлемге тарап кетті, бұл оның есімінің ұмытылуына себеп болуы мүмкін; сондай-ақ, кейбір адамдар оның туындыларының сұлулығы мен тереңдігіне қарамастан, өнер тарихына ешқандай жаңалық қоса алмағанына сенді. Венада император Максимилианның портреті де сақталған. Оның бірнеше суреттері де қол жеткізілді, ал олардан алынған мотивтер оның өлімінен кейін ондаған жылдар бойы басқа суретшілер мен миниатюра шеберлерінің туындыларында пайда болды. Испаниядағы қоғамдық коллекцияларда сақталған Дэвидтің туындылары бәсең танымал болғанымен, жоғары сапалы. Мадридтегі Прадо мұражайында Антверпендегі Корольдік бейнелеу өнері мұражайындағыға ұқсас «Мысырға қашқанда демалыс» атты картина бар. Прадода суретшінің тағы екі туындысы сақтаулы, олардың біреуі авторлығы нақты емес. Испания астанасының тағы бір мұражайы – Тиссен-Борнемиссада 1475 жылғы «Крусификс» (Ораза тұру) картинасы бар.
David's surviving work mainly consists of religious scenes. They are characterised by an atmospheric, timeless, and almost dream like serenity, achieved through soft, warm and subtle colourisation, and masterful handling of light and shadow. He is innovative in his recasting of traditional themes and in his approach to landscape, which was then only an emerging genre in northern European painting. In his early work David followed Haarlem artists such as Dirk Bouts, Albert van Oudewater, and which is now in the Rouen museum. Only a few of his works have remained in Bruges: The Judgment of Cambyses, The Flaying of Sisamnes and the Baptism of Christ in the Groeningemuseum, and the Transfiguration in the Church of Our Lady. The rest were scattered around the world, and to this may be due the oblivion into which his very name had fallen; this, and the fact that, some believed that for all the beauty and the soulfulness of his work, he had nothing innovative to add to the history of art. and a portrait of the Emperor Maximilian in Vienna. Several of his drawings also survive, and elements from these appear in the works of other painters and illuminators for several decades after his death. Less known but also of high quality are the works of David found in Spanish public collections. The Prado Museum in Madrid owns a table "Rest on the flight into Egypt" resembling the one in the Royal Museum of Fine Arts in Antwerp. The Prado also holds another two Works by the painter, one of them only attributed. Another one of the Spanish capital's Museums, The Thyssen Bornemisza holds a "Crucifixión" from 1475.
Мұра
Дэвид қайтыс болған кезде Брюгге мен оның суретшілерінің даңқы азайды: Антверпен өнерде ғана емес, саяси және коммерциялық маңыздылығында да жетекші орынға шықты. Дэвидтің Брюггедегі шәкірттерінің арасында тек Адриан Исенбрандт қана қалды.
At the time of David's death, the glory of Bruges and its painters was on the wane: Antwerp had become the leader in art as well as in political and commercial importance. Of David's pupils in Bruges, only Adriaen Isenbrandt,