Құстардың қалыптан тыс көші-қоны: себептері мен салдары
Reverse migration (birds)
Құстардың кері миграциясы: Сибірден Батыс Еуропаға қате бағытталған құстардың себептері, генетикалық қателер мен салдары. Орнитология, миграция, құстар.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Кері көші-қон, сондай-ақ кері бұрмалау деп аталады, бұл құстың көктем немесе күз айларында өз түріне тән бағытқа қарама-қарсы бағытта көшіп кету құбылысы. Байкал көлінің шығысынан келген құстардың Батыс Еуропаға жетпеуіне себебі, олардың көшіп-қону жолдары тым солтүстік-оңтүстік бағытта болғандығы анықталды. Осы жоғалған жас құстардың көпшілігі қолайсыз қыстау орындарында қырылады, бірақ кейбіреулері тірі қалғандығы және келесі қыстарда қайта бағдарланғандығы немесе тіпті сол аймаққа оралғандығы туралы мәліметтер бар. Көші-қон көбінесе туылмас бұрын генетикалық түрде бағдарламаланғандықтан, көші-қон бағдарламасын өзгертетін сирек кездесетін өзгерістер мен кемшіліктер болуы мүмкін. Бұл өзгерістер кері көші-қонның кейбір, бірақ барлық жағдайларын түсіндіре алмайды. Егер тірі қалса, көшіп-қону жолын өзгерткен құстар осы басқа көшіп-қону жолын ұстанатын басқа құстармен шағылысуы мүмкін. Олардың ұрпақтары мен кейінгі ұрпақтары енді жаңа, генетикалық бағдарламаланған көшіп-қону жолын ұстанған болар. Генетикалық өзгерістерге түрлі факторлар себеп болуы мүмкін, соның ішінде фотопериод (күннің ұзақтығы) немесе құстар бағдарлану үшін пайдаланатын геомагниттік өрістер сияқты қоршаған ортаның сигналдарын сезінуге жауапты гендердегі мутациялар. Тіршілік ортасының өзгеруі, тамақ көздері немесе климаттық жағдайлар сияқты басқа факторлар да көші-қон үлгілерінің өзгеруіне әсер етуі мүмкін. Осы генетикалық және қоршаған ортаның әсерлері сирек кездесетін, бірақ қызықты құбылысқа алып келуі мүмкін.
Reverse migration, also called reverse misorientation, is a phenomenon whereby a bird migrates in the opposite direction to that typical of its species during the spring or autumn. that birds from east of Lake Baikal in Siberia (circled) could not occur in western Europe because their migration routes were too north–south. Most of these lost young birds perish in unsuitable wintering grounds, but there is some evidence that a few survive, and either re orient in successive winters, or even return to the same area. As migration is most often genetically programmed before birth, there can be rare variations and defects that change the migration programming. These variations will account for some but not all reverse migration cases. Birds that have changed their migration path, if they survive, may breed with others who also follow this different migration route. Their offspring and subsequent generations may now follow the new, genetically programmed migration route. Genetic variations may be triggered by a range of factors, including mutations in the genes responsible for the sensing of environmental cues such as photoperiod (day length) or geomagnetic fields, which birds use for navigation. Other factors, such as changes in habitat availability, food sources, or climate conditions, may also contribute to changes in migration patterns. These genetic and environmental influences can lead to the rare but intriguing phenomenon.
Трекерлік радар
Бір құсты қолмен басқарылатын радар арқылы қадағалауға болады, бұл нысананың орналасуын және траекториясын анықтап, ол қайда жететінін болжауға мүмкіндік береді. Құс қанат қағып жатқанда, эхо жазылып, ұшу үлгісін және оның өзгеруін түсіну үшін белгілі үлгілермен салыстырылады. Радар көбінесе түнгі көші-қон кезінде жеке құстарды бақылау үшін қолданылды. Алайда, Джеймс Гилрой мен Александр Листің "Британ құстары" журналындағы мақаласында, бағдардың бұзылуы көбінесе қарсы бағытта болғанымен, кездейсоқ бағытта да болатыны айтылады. Мұндай кездейсоқ бағыттар генетикалық вариациялардың немесе аномалиялардың салдары болуы мүмкін. Осы ерекше бағытта көшіп баратын құстарға "жалған бұрылыс көшіп-қонушылар" деп атау берілген. Кейбір түрлер жалған бұрылыс көші-қонға көбірек бейім: мысалы, сары төсті кескілеуік, сары қабақты сораңшыға қарағанда, жалған бұрылысқа аз бейім деп есептеледі. Бұл әдетте оңтүстікке қарай көшетін құстарда солтүстікке қарай бағдарламаланғаннан гөрі көрінеді. Тек түнгі уақытта жеке көшетін түрлерді зерттеу арқылы, олар топтық көші-қон мүмкіндігін жойды, онда құстар бір-бірінің мінез-құлқына ықпал етуі мүмкін.
A single bird can be tracked using a manually operated tracking radar to understand the target's position and trajectory and to predict where it will arrive. As the bird flaps its wings, the echo can be recorded and compared to patterns to understand flight patterns and changes in flight patterns. Tracking radar was primarily used to monitor specific individuals during nocturnal migration. However, an article in British Birds by James Gilroy and Alexander Lees notes that while misorientation primarily occurs in the approximately opposite direction, it can also occur in random directions. These random directions could be partly the result of genetic variations or abnormalities. Birds that adopt and continue to migrate in this atypical direction have been called pseudo vagrancy migrators. Some species are more prone to pseudo vagrancy migration: yellow breasted bunting, for example, is considered to be less prone to pseudo vagrancy than, say, yellow browed warbler. rather than to the north in birds that normally migrate south. By only examining species that migrate solitarily during the night, they eliminated the possibly of group migration, where birds could be influenced by the behaviour of others.
Үлкен су аумақтары үстінен ұшып өтуді болдырмау үшін кері көшіру
Кері көші-қон кейде Висконсин штатының Дор округінде кездеседі. Солтүстікке қарай ұшып бара жатқан кең қанатты бүркіттер Дор түбегінің ұшы мен одан әрі орналасқан аралдарға жеткенде, судың ұзын аралығы оларды алаңдатуы мүмкін. Garden Peninsula аралына көшудің орнына, олар кері қайтып, түбек бойымен төмен ұшып кетеді.
Reverse migration is occasionally observed in Door County, Wisconsin. When broad winged hawks traveling north reach the tip of the Door Peninsula and the islands beyond, the long stretches of water sometimes unnerve them. Instead of crossing over to the Garden Peninsula, they turn around and fly back down the peninsula.