Кіріспе

Араластырмаларды бөлу процесі, шарапты декантациялау

Декантациялау – бірін-бірі араластырмайтын сұйықтықтарды немесе сұйық пен қатты қоспаны, мысалы, суспензияны бөлу процесі. Контейнердің үстіңгі жағындағы қабат – екі сұйықтықтың азырақ тығыздығы бар немесе тұнба немесе шөгінді түскен сұйық – құйылып алынады, ал тығыз сұйық немесе қатты зат қалдырылады. Әдетте, бұл процесс жоғарғы қабаттың бәрін алып тастауға мүмкіндік бермейді, яғни бөліну толыққанды болмайды немесе екі бөлінген компоненттің кем дегенде біреуі екіншісімен араласып қалады.

Қоспалы сұйықтықтарды бөлу

Декантациялауды әр түрлі тығыздықтағы араласпайтын сұйықтықтарды бөлу үшін қолдануға болады. Мысалы, бір ыдыста су мен майдың қоспасы болса, біраз уақыттан кейін екі сұйықтық арасында анық қабат пайда болады, онда май қабаты су қабатының үстінде қалады. Бұл бөлуді ыдыстан майды құйып, суды қалдыру арқылы жасауға болады. Әдетте, бұл әдіс толыққанды бөлуді қамтамасыз етпейді, себебі төменгі қабаттың бір бөлігін құймастан жоғарғы қабатты толығымен құю қиын. Сұйық қабаттарды бөлу үшін сепараторлық воронка да қолданылуы мүмкін. Зертхана жағдайында қатты заттар мен сұйықтықтардың қоспаларын декантациялау сынақ түтіктерінде жүргізіледі. Өнімділікті арттыру үшін сынақ түтіктерін 45° бұрышпен орналастырып, шөгінділердің түбіне тұнуына жағдай жасау керек. Табиғи тұндыру процесі уақытты көп алатындықтан және қиындық тудырғандықтан, декантациялау кезінде центрифуга да қолданылуы мүмкін. Бұл шарапты сергітеді және құнарландырады. Қаймақ сүттің үстіне жылдам жиналады, бұл сүт пен қаймақты бөлуге мүмкіндік береді. Бұл ірімшік өнеркәсібінде қолданылады. Майдың мөлшері декантациялау арқылы анықталады. Лас судан таза судың үлгісін алу үшін лас су басқа ыдысқа құйылады, бұл суды лайдан бөледі. Декантациялау нанотехнологияда да қолданылады. Жоғары сапалы күміс наносымдар (AgNW) ерітінділерін синтездеу және жоғары өнімді электродтарды жасау процесінде декантациялау қолданылады, бұл тазарту процесін едәуір жеңілдетеді. Органикалық сұйықтықтан суды сіңіру үшін кептіргіш қолданғаннан кейін, органикалық сұйықтықты кептіргіштен декантациялауға болады. Сірке қышқылының өндірісінде шикізаттан майлар мен биомолекулалық антиоксиданттарды алу үшін декантациялау қажет. Кен өндіру кезінде сынап су объектілеріне түсіп, суды қолдануға жарамсыз және уытты етеді. Сынапты декантациялау арқылы алып тастауға болады.