Кіріспе

Принц Антуан Бибеску (Prințul Anton Bibescu; 19 шілде 1878 – 2 қыркүйек 1951) – румын аристократы, адвокат, дипломат және жазушы.

Өмірбаян

Ол Валахия герцогы мен оның әйелі, Румынияның бұрынғы премьер-министрі Манолаше Косташе Эпуреанудың қызы Елена Эпуреанудың соңғы тірі қалған ұлы Александр Бибесконың ұлы ретінде дүниеге келді. Париждегі Курсель көшесі, 69-шы үйінде өскен Антуан, Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін де Крайовадағы Бибесконың иеліктеріне қадағалау жасауды жалғастырды. Жастығында оның анасы, ханшайым Хелен Бибесконың Париждегі танымал салоны оған Шарль Гуно, Клод Дебюсси, Камиль Сен-Санс, Пьер Боннар, Эдуард Вуйяр, Аристид Майол, Анатоль Франс және Марсель Пруст сияқты көптеген белгілі тұлғалармен танысуға мүмкіндік берді. Оның әкесі де, анасы да өнер мен музыкаға тапсырыс берді (әсіресе Эдгар Дега мен Джордж Энеску) және Антуан бұл отбасылық дәстүрді жалғастырды, әсіресе Вуйярмен достығы арқылы. Марсель Пруст өмір бойына досы болды және олар Марсельдің Лекрам, ал Бибесколардың Оксибиб деп аталатын құпия тілінде сөйлесті. Антуан Прустың «Du Côté de Chez Swann» (онда Бибеско Роберт де Сен-Луптың прототипі болған делінеді) Андре Жид пен «Nouvelle Revue Française» басылымында жариялануына күш салды, бірақ бұл әрекеті сәтсіз аяқталды. Пруст өмірінің соңында, Бибеско, керемет әңгімеші болғандықтан, усақ-түйекке көңіл бөлмейтін жазушы үшін сыртқы құлақ болды. Кейін ол Антуан Бибескоға Марсель Прусттің хаттарын жариялады. Бибеско, өнімді жазушы болмаса да, француз тілінде бірнеше пьесаның авторы болды және кем дегенде бір американдық жетістікке қол жеткізді. 1930 жылы оның «Ladies All» пьесасы Бродвейдегі Мороско театрында 140 қойылымға ие болды. Сонымен қатар, ол Ноэль Ковардың «Weekend» және Джон Галсвортидің «Le Domaine» шығармаларын француз тіліне аударды.

Дипломатиялық мансап

Бұрын Париж мен Петроградтағы Румыния елшіліктерінде кеңесші қызметін атқарған Антуан 1914 жылы Лондондағы Румыния елшілігінің бірінші хатшысы болды, ал 1918 жылы Х.Х. Асквиттің (бұрынғы либерал премьер-министр) жанына кірді. Ол осы кезде жазушы Энид Багнольдпен қарым-қатынаста болған, бірақ оған деген сезімі жиырма бір жасар Элизабет Асквитке (өз кезінде ол 40 жаста болған) деген құмармен ауысты. Марго Асквит, оның анасы, оның қызына тыныштық сыйлайтынын ойлады. "Қандай дастарқанды кісі! Менің отбасымда осындай әдепті адам жоқ, білесің, тектілігі де жоқ", - деп жазды ол. Той 1919 жылдың 29 сәуірінде Вестминстердегі Сент-Маргарет шіркеуінде өтті. Бұл жылдың ең танымал әлеуметтік оқиғасы болды, оған патшайым Александрадан бастап Джордж Бернард Шоуға дейін барлық кісілер қатысты. Олардың жалғыз баласы Присцилла 1920 жылы Лондонда дүниеге келді, ал 2004 жылы Парижде қайтыс болды. Айта кетейік, Антуанның үйленгеніне қарамастан, оның әйелдерге құмарлығы басылмады. Ребекка Уэст (оның 1927 жылы қысқа ғана қарым-қатынасы болған) оны "жатақханадағы спортшы" деп атады. Лондондағы француз елшілігіндегі кеште отырып, бөлмеге қарағанда, Уэст бұл жердегі барлық әйелдердің бір кездері оның сүйіктісі болғанын түсінді. Антуан дипломатиялық қызметін Вашингтонда (1920-1926) Румыния елшілігінің министрі ретінде жалғастырды (қазіргі Румыния елшілігінің ғимараты оның қызмет кезінде алғаш рет осы мақсатта пайдаланылды) және Мадридте (1927-1931). 1936 жылы Румыния премьер-министрі Георге Тэтареску Николае Титулескуді Сыртқы істер министрі лауазымынан алып тастап, Румынияның барлық дипломаттарын елге шақыртқаннан кейін, принц Бибеско Ұлыбритания мен Францияға Румынияның фашизмге құламайтынын сендірудің қиын міндетін алды. Екінші дүниежүзілік соғыс жылдарын ол Румынияда өткізді, онда оның әйелі қайтыс болды (1945 жылы), ал соғыстан кейін коммунистер оның мүлкін тәркілеген соң ол елінен кетіп, ешқашан қайтып оралмады. Багнольд өзінің автобиографиясында соғыстан кейін оның үшін ағылшын арнасы арқылы жасырын түрде күміс әкелгенін айтады. Ол 1951 жылы қайтыс болып, Парижде жерленді. "Оның жүрегінде үш қабір болған", - деп жазды Энид Багнольд Times газетіндегі некрологында, "Менің ойымша, ол анасының, інісі Эммануэльдің және әйелінің қабірлерін ешқашан толығымен жаба алмады".