Кіріспе

Неміс-американдық пейзаж суретшісі (1830–1902)

Альберт Биерштадт (7 қаңтар 1830 – 18 ақпан 1902) – американдық батыстың әсем әрі кең пейзаждарымен әйгілі неміс-американдық суретші. Ол Батысқа қарай кеңейу саяхаттарының бірнешеуіне қатысып, көрген жерлерін суретке түсірді. Бұл аймақтарды бейнелеген алғашқы суретші ол емес, бірақ 19 ғасырдың соңына дейін осы аймақтарды ең жақсы суреттеген суретші болды. Биерштадт Пруссияда дүниеге келді, бірақ оның отбасы ол бір жасқа толғанда АҚШ-қа көшіп келді. Ол бірнеше жыл Дюссельдорфта сурет өнерін оқыды. Биерштадт Нью-Йорктегі Гудзон мектебінің екінші буынының мүшесі болды – бұл Гудзон өзенінің жағасында сурет салуды бастаған, бір-бірімен ойдас суретшілердің ресми емес тобы. Олардың стилі мұқият бейнеленген, романтикалық және жарқыраған жарықпен суреттелген туындыларға негізделген, осы стиль кейде люминизм деп аталады. Биерштадт батыс ландшафтын түсіндіруде маңызды рөл атқарды, сонымен қатар ол Роки-Маунтин мектебімен де байланыстырылады.

Ерте өмір және білім

Биерстадт 1830 жылдың 7 қаңтарында Рейн провинциясының Солинген қаласында дүниеге келді. Ол Кристина М. (Тиллманс) және Генри Биерштадттың ұлы болды, оның әкесі шебер-ағаш өңдеуші еді. Оның үлкен ағалары – танымал стереосуреттер фотографтары Эдвард Биерштадт пен Чарльз Биерштадт. Алберт отбасы 1831 жылы Нью-Бедфордқа (Массачусетс штаты) көшіп келгенде бір жасар болатын. Ол жастық шағында қарындашпен тапқыр суреттер салып, өнерге деген талғамын дамытты. 1851 жылы Биерштадт майлы бояумен сурет салуға кірісті.

Мансап

1858 жылы Биерштадт Ұлттық дизайн академиясында Швейцария пейзажының үлкен суретін көрмеге қойды, бұл оған жағымды сын-пікірлер мен академияның құрметті мүшесі атағын әкелді. Ол Нью-Йорктегі Оныншы көшедегі студия ғимаратындағы студиясына оралды, онда көптеген болашақ картиналарының эскиздерімен жұмыс істеді. 1860 жылы ол Ұлттық дизайн академиясының мүшесі болып сайланды және Австрия, Бавария, Бельгия және Германияда медальдар алды. *Дереккөздің сенімділігі күмәнді: Германия 1871 жылға дейін мемлекет ретінде құрылмаған.* 1863 жылы Биерштадт тағы бір рет Батысқа сапар шекті, бұл жолы кейіннен оның әйелі болған жазушы Фитц Хью Ладлоумен бірге. Олар Йосемити аңғарында жеті апта өткізді. 1860 жылдары Биерштадт осы саяхаттан алған эскиздерін көрмеге қойылған үлкен суреттер үшін негіз ретінде пайдаланды және өмірі бойы Американың Батысына сапарларын жалғастырды. Ландер және Ладлоумен бірге жасаған сапарларынан кейін салған орасан зор картиналары оны Американың батыс пейзажының ең көрнекті суретшісі ретінде бекітті. Бұл сурет оның інісі Эдвард Биерштадт түсірген стереоскопиялық фотосурет негізінде жасалған, ол Вирджиниядағы Лэнгли тавернасында фотостудияны басқарды. 1861 жылғы желтоқсанда сурет Бруклиндегі Музыка академиясындағы Бруклин өнер қауымдастығында көрсетілген кезде жағымды пікірлер алды. Куратор Элеонор Джонс Харви суреттің фотосуреттерден жасалғандығын айта келе, "бұл, негізінен, оқиғаларға куә болған және бірінші қолынан соғыс зорлық-зомбылығы мен қатыгездігіне тап болмаған бақылаушының суреті" деп атап өтті. Суреттің құны 2020 жылы шамамен 400 000 долларға бағаланды. 1867 жылы Биерштадт Еуропаға оралып, Лондонға келді, онда королева Викториямен жеке қабылдау кезінде екі пейзаж суретін көрсетті. Содан кейін ол келесі екі жыл бойы Еуропаны аралап, жаңа туындыларын жасады, сонымен қатар өнеріне сұранысты сақтау үшін әлеуметтік және іскерлік байланыстарды дамытты. Оның көрмелері еуропалық көрермендерге әсер етті және Еуропадан АҚШ-қа эмиграцияның арту кезеңінде Америка Батысын үміт сыйлайтын жер ретінде бекітті. Биерштадттың таңдаған тақырыптарының сұлулығымен қатар, ол кәсіпкерлік шеберлік танытты. Оның жеке туындыларының көрмелері жарнамамен, билет сатумен және бір сыншы айтқандай, "жарнаманың және асыра сөйлеудің үлкен машинасымен" сүйемелденді. Халық арасында үлкен сәттілікке қол жеткізгеніне қарамастан, Биерштадт кейбір замандастарынан тақырыптарды таңдаудағы романтизм мен жарықтың қолданылуы үшін сын естіді, олар мұны шамадан тыс деп есептеді. Кейбір сыншылар Біерштадттың америкалықтарды бейнелеген суреттеріне қарсы болды, олардың пікірінше, америкалықтарды қосу "жеке ұлылықтың әсерін" "бұрмалайды". Бірақ 1902 жылғы 18 ақпанда қайтыс болған кезде, эпикалық пейзаж суреттеріне деген қызығушылық ұзақ бұрын төмендеген еді. Биерштадт Массачусетс штатындағы Нью-Бедфордтағы Ауылдық зиратта жерленді.

Екінші жағынан, оның туындылары табиғаттың көбінесе қияли бейнесі ретінде және тіпті орындалуында "жансыз" деп сынға ұшырады.

Мұра мен құрмет

Биерстадттың тау пейзаждарына деген қызығушылығының арқасында, Колорадодағы Биерстадт тауы мен Биерстадт көлі оның құрметіне аталған. Биерстадт, 1863 жылы Биерстадт тауынан 2,4 шақырымдай қашықтықта орналасқан Көк Аспан тауының шыңына барган алғашқы еуропалық болды деп саналады. Биерстадт оны Монте-Розаға (Зерматтың үстіндегі тау) және болашақ әйелі Розали Лудлоуға құрмет көрсетіп, Розалия деп атады, бірақ 1895 жылы Колорадо губернаторы Джон Эванстың құрметіне Розалия атауы Эвансқа, ал 2023 жылы қайтадан Көк Аспанға өзгертілді. 1998 жылы АҚШ Пошта қызметі "Америка өнерінің төрт ғасыры" деген атпен 20 ескерткіш маркадан тұратын жиынтық шығарды, олардың бірінде Альберт Биерстадттың "Бизондардың соңғысы" суреті бейнеленген. 2008 жылы USPS "Америкалық қазыналар" сериясы бойынша Биерстадттың 1864 жылғы "Йосемити аңғары" картинасын көрсететін ескерткіш марка шығарды. Тағы бір пейзаж суретшісі Уильям Блис Бейкер, Биерстадттың шәкірті болған.