Кіріспе

Америкалық өнер қозғалысы

Хадсон өзені мектебі – 19 ғасырдың ортасындағы американдық өнер қозғалысы, романтизмнің эстетикалық ықпалында болған пейзаж суретшілерінің тобымен бейнеленген. Бастапқыда, суреттер көбінесе Хадсон өзені аңғары мен оның төңірегіндегі аймақтарды, соның ішінде Кэтскилл, Адирондак және Уайт тауларын бейнелейтін. Екінші буын суретшілерінің туындылары Жаңа Англия, Маритимдер, Американың батысы және Оңтүстік Американың басқа да аймақтарын қамтуға дейін кеңейді.

Шолу

1825 және 1870 жылдар аралығында ландшафт суретшілерінің мектебі гүлденді, оны көбінесе «туған», «америкалық» немесе «Нью-Йорк» мектебі деп атады. Нью-Йорк қаласы оның орталығы болды, көптеген мүшелерінің Гринвич Виллаждағы Оныншы көшедегі студия ғимаратында студиялары болды. Гудзон өзені мектебі деген терминнің авторы Нью-Йорк Трибюн газетінің өнер сыншысы Кларенс Кук немесе ландшафт суретшісі Гомер Додж Мартин болған деп есептеледі. Бұл атау 1879 жылы жарияланды, алғашқыда 1870 жылдары оны сыни тұрғысынан қолданды, себебі стиль, американдық меценаттар мен коллекционерлер арасында кең таралған plein air Barbizon мектебінен кейін сәннен шықты. Олар сонымен қатар американдық ландшафты адам мен табиғаттың тыныш өмір сүретін пасторальдық орта ретінде бейнелейді. Гудзон өзені мектебінің ландшафттары табиғаттың реалистік, егжей-тегжейлі және кейде идеализацияланған бейнесімен сипатталады, көбінесе тыныш шаруашылық және Хадсон аңғарынан жылдам жоғалып бара жатқан жабайы табиғатты қатар көрсетеді, осы аймақ қаталдығы мен көркемдігі үшін бағалана бастады. Жалпы алғанда, Гудзон өзені мектебінің суретшілері Америка ландшафтының түріндегі табиғаттың Құдайдың көрінісі екеніне сенді, олардың діни сенімдерінің тереңдігі әртүрлі болды. Олар Клод Лоррен, Джон Констебл және Дж. М. В. Тернер сияқты еуропалық шеберлерден шабыт алды. Бірнеше суретші Дюссельдорф сурет мектебінің мүшелері болды және оларды неміс Пауль Вебер оқытты.

Құрылтайшысы

Томас Коул әдетте мектептің негізін қалаушы ретінде танылады. Ол 1825 жылдың күзінде Гудзонға пароходпен жол тартты, бірінші Вест-Пойнтта, содан кейін Кэтскиллдің портына тоқтады. Ол Нью-Йорктің шығыс Катскилл тауларына батысқа қарай жоғалап, аймақтың алғашқы пейзаждарын суретке түсірді. Оның туындылары туралы алғашқы сын 1825 жылғы 22 қарашада «Нью-Йорк Евнинг Пост» газетінде жарияланды. Коул Англиядан келген еді және американ пейзажындағы жарқын күзгі түстер оған шабыт берді. Гудзон мектебінің маңызды элементтері – ұлтшылдық, табиғат және меншік тақырыптары. Бұл қозғалыстың ізбасарлары да сол дәуірдің экономикалық және технологиялық дамуына күдікпен қарады.

Екінші буын

Хадсон өзені мектебінің екінші буыны 1848 жылы Коулдың ерте қайтыс болуынан кейін қалыптасты; оның құрамына Коулдың үздік шәкірті Фредерик Эдвин Черч, Джон Фредерик Кенсетт және Санфорд Робинсон Гиффорд кірді. Осы екінші буын суретшілерінің туындылары көбінесе люминизмнің үлгілері ретінде сипатталады. Кенсет, Гиффорд және Черч Нью-Йорктегі Метрополитен өнер мұражайының негізін қалаушылардың арасында болды. Екінші буынның ең жақсы туындыларының көп бөлігі 1855-1875 жылдар аралығында жасылды. Фредерик Эдвин Черч және Альберт Биерштадт сияқты суретшілер сол кезде әйгілі болды. Олардың екеуі де Дюссельдорф сурет мектебінің ықпалында болды, ал Биерштадт бірнеше жыл осы қалада оқыды. Мыңдаған адамдар Ниагара және Айсбергтер сияқты картиналарды көру үшін 25 центтен төлейтін. Бұл пейзаждардың эпикалық өлшемі бұрынғы американдық суреттерде кездеспеген, және американдықтарға өз елдеріндегі кең, жабайы және тамаша далалар туралы еске салды. Бұл Американың батысындағы қоныстану, ұлттық парктерін сақтау және жасыл қалалық парктерін құру дәуірі болды.

Әйел суретшілер

Хадсон өзені мектебімен бірнеше әйел байланысты болды. Сюзи М. Барстоу - Кэтскилл және Уайт-Маунтинс тауларының таулық көріністерін суреттеген белсенді альпинист. Элиза Пратт Грейторекс - Ирландияда туған суретші, Ұлттық дизайн академиясына сайланған екінші әйел. Джули Харт Биерс қыздарымен Нью-Йорк қаласындағы сурет студиясына көшуге дейін Хадсон аңғары аймағында эскиздік сапарларды ұйымдастырды. Харриет Кэни Пил Рембрандт Пилден оқыды, ал Мэри Блад Меллен Фитц Генри Лэйннің шәкірті және серігі болды.

Мұра

Гудзон өзені мектебінің өнері танымалдылығының қысқа қайта жандану кезеңдерін бастан өткерді. Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін мектепке қызығушылық артты, бұл ұлттық сезімдермен байланысты болуы мүмкін. 1960 жылдарға дейін қызығушылық төмендеді, бірақ Гудзон аймағының дамуы осы бағытқа деген қызығушылықты қайта жақсартты. Гудзон өзені мектебіне арналған тарихи үй-музейлер мен басқа да орындарға Нью-Йорк штатының Хадсон қаласындағы Олана мемлекеттік тарихи орны, Кэтскилл қаласындағы Томас Коул ұлттық тарихи орны, Ньюингтон Кропси қорының тарихи үй-музейі, өнер галереясы және зерттеу кітапханасы (Нью-Йорк штатының Хадсон қаласындағы Гастингс), сондай-ақ Нью-Йорк штатының Скенителс ауылындағы Джон Д. Барроу өнер галереясы жатады.

Қоғамдық коллекциялар

Хадсон өзені мектебінің суретшілерінің ең ірі суреттер жинағының бірі Коннектикут штатының Хартфорд қаласындағы Уадсворт Атенеумында сақталған. Атенеум жинағындағы ең танымал туындылардың арасында Томас Коулдың 13 пейзажы және Хартфорд қаласында туған Фредерик Эдвин Черчтің 11 суреті бар. Олар музейдің негізін қалаушы Дэниел Уодсворттың жақын достары болған.