Рихард Артс (1482-1577) – голланд суретшісі, тарихи аллегориялар шебері. Антверпенде өмір сүрген, Ян Мостаерттің шәкірті, Франс Флорис досы. Суретшінің өмірі мен шығармашылығы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Ричард Артц немесе Рижкаерт Артц (1482 – 1577 жылдың мамыры) – тарихи аллегориялар салған голландтық Ренессанс суретшісі. Оның көптеген туындылары Антверпенде тұрған кезінде жасылған. Ол Харлемде Ян Мостерттің шәкірті болды. Франс Флорис оның шәкірті және досы болды.
Richard Aartsz, or Rijckaert Aertsz (1482 – May 1577) was a Dutch Renaissance painter of historical allegories. Most of his works were painted while he lived in Antwerp. He was a pupil of Jan Mostaert in Haarlem. Frans Floris became his pupil and friend.
Өмірбаян
Райкерт (немесе Рийк) Вийк-ан-Зееде (Бевервик) туған және балықшының ұлы болған. Бала кезінде аяғы күйіп, оны емдеу үшін Харлемге жіберді, бірақ қабілетсіз дәрігердің немесе тым кеш болғандықтан, жарасы одан әрі нашарлап, аяғын ампутациялауға тура келді, бұл оны қамытпен жүруге мәжбүр етті. Осы себепті ол "Rijk met de Stelt" (Қамытты бай) деген лақап атпен танылды, бұл оның қазіргі ең танымал суретші аты. Сауығу кезеңінде ол көбінесе оттың жанында отырып, ақ тас қабырғаға көмірмен сурет салды, ол мұны өте жақсы орындады, сондықтан ата-анасы одан суретші немесе сызбашы болғысы келетінін сұрады. Ол шын мәнінде "иә" деп жауап бергенде, Харлемдегі сурет шеберханасының шебері Ян Мостерттің шәкірті болды. Ол басқа суретшілерге "дене түстерін" (кейде "накедтен" – жалаңаш деген мағынасы да бар) суреттеу арқылы күн көріс табуға болатын, осы үшін күндік жалақы алды. 1577 жылдың мамыр айында қайтыс болды, ол тыныш, бақытты, бейбіт және діндар адам ретінде танымал болды, оның жақсы мінезі үшін көптеген адамдар жақсы көретін. Өзінің аты мен қамытына қатысты ол жиі "Ik ben rijk en wel gestelt" ("Мен баймын және жақсы жағдайдамын") дейтін, бұл оның аты Rijckaert-пен байланысты әзіл (rijck – бай, ал rijkaard – бай адам) және қамыт қолдану қажеттігін (gestelt – "қамытпен", ал welgesteld – "жақсы жағдайда") білдіретін сөз тіркесі еді. Қартайған шағында көзі нашарлап, не істеп жүргенін көруі қиын болды. Ол панельдерге бояуды соншалықты қалың жағар еді, ешкімге ұнамайтын, сондықтан бояуды қайтадан сызып тастау керек болып, ол оны ренжітетін, себебі ешкім оның еңбегін бағаламайды деп сезінетін. Оның портретін 1560 жылдары досы Франс Флорис салған, ол Антверпендегі Киркінің Кирк гильдиясы үшін Санкт-Луканың суретіндегі орталық тұлға ретінде бейнеленген, мүмкін ол гильдияда көңілді және танымал тұлға болғандықтан. Ол суретші Ламберт Райк Артстың әкесі болды, оны Роббесант деп атайтын.
Rykert (or Rijck) was born in Wijk aan Zee, (Beverwijk) and was the son of a fisherman. As a boy he had burned his leg, so he was sent to Haarlem for treatment, but because of an incompetent physician or because it was simply too late, the wound further deteriorated until his leg had to be amputated, which compelled him to walk with a crutch. This is why he was nicknamed Rijk met de Stelt (Rich with the Crutch), which is his now his best known artist name. During his period of recovery, he often sat near the fire, and drew on the white stone hearth wall with charcoals, which he did so well that his parents asked if he would like to be a painter or draughtsman, and when he responded seriously in the affirmative, he was apprenticed to Jan Mostaert, then a master of a painting workshop in Haarlem. He was able to make a living by painting the "flesh tones" (naeckten can also mean nudes) for other painters in return for a day wage. He died there in May 1577, famed as a quiet, happy, peaceful and pious man, much loved for his good mood. In reference to his name and crutch, he often said "Ik ben rijk en wel gestelt" ("I am rich and well off", a pun on his name Rijckaert (rijck means rich, while rijkaard means rich man), and having to use a crutch (gestelt means "with a crutch", while welgesteld means "well off"). In his old age, his vision was badly impaired, so that he was barely able to see what he was doing. When he put the paint on the panels so thickly that no one liked it, the paint often needed to be scraped off again, which upset him because he felt no one appreciated his work. His portrait was painted by his friend Frans Floris around 1560, as the central figure in a painting of St. Luke for the Antwerp Guild of St. Luke, probably because he was an upbeat and popular character in the guild. He was the father of the painter Lambert Ryck Aertsz, called Robbesant.