Пат Метені: Американдық джаз гитаршысы және композиторы

Кіріспе

Американдық джаз гитарисі және композиторы (1954 жылы туған)

Патрик Брюс Метень (/m//ə/'/θ//iː//n//i/ məTHEEnee; 1954 жылдың 12 тамызында туған) – американдық джаз гитарисі және композиторы. Ол 1977-2010 жылдар аралығында Pat Metheny Group тобының жетекшісі болды және түрлі кішігірім топтарда, дуэттерде, жеке орындауларда, сондай-ақ басқа да жобаларда жұмысын жалғастыруда. Оның стилі прогрессивті және заманауи джаз, латын джазы және джаз-фьюжн элементтерін біріктіреді. Оның үш алтын альбомы мен 20 Грэмми сыйлығы бар, сонымен қатар ол 10 түрлі номинацияда Грэмми сыйлығын жеңіп алған жалғыз адам.

Алғашқы жылдар және білім

Метени Миссури штатының Ли Саммит қаласында дүниеге келген. Оның әкесі Дейв трубада ойнаған, анасы Лоис ән айтқан, ал анасының әкесі Дельмар кәсіби трубашы болған. Метенің алғашқы аспабы – труба, оны ағасы Майк үйреткен. Пэттің ағасы, әкесі және әкесінің әкесі үйде үштік ойнайтын. Оның ата-анасы Гленн Миллер мен свинг музыкасының жанкүйерлері еді. Олар Пэтті Кларк Терри мен Док Северинсеннің концерттеріне алып баратын, бірақ гитараға онша құрмет көрсетпейтін. 1964 жылы теледидардан Beatles тобының өнер көрсеткенін көргеннен кейін Пэттің гитараға деген қызығушылығы күшейді. 12 жасқа толған күні ата-анасы оған гитара сатып алуға рұқсат берді, ол Gibson ES 140 3/4 болды. Пэт Метенидің өмірі Майлс Дэвистің "Four & More" альбомын тыңдағаннан кейін өзгерді. Содан кейін ол 1965 жылы шыққан Вес Монтгомеридің "Smokin' at the Half Note" альбомына ғашы болды. Ол Beatles, Майлс Дэвис және Монтгомеридің өзінің музыкасына ең үлкен әсер еткенін айтады. Канзас-Ситидегі клубта өнер көрсетіп жүргенде, Метеніге Майами университетінің деканы Билл Ли келіп, стипендия ұсынды. Колледжде бір аптадай оқығаннан кейін, Метені жас кезінде күні бойы гитара ойнаудың оны сабақтарға дайын емес қалдырғанын түсінді. Ол мұны Лиге айтты, ол оған профессор болып оқыту жұмысын ұсынды, себебі университет жақында электр гитараны оқу бағдарламасына енгізген еді.

Дебюттік альбом

1974 жылы ол пианист Пол Блей, бассист Жако Пасториус және барабаншы Брюс Дитмаспен бірге Кэрол Госстің Improvising Artists лейблінде ресми атауы «Жако» болмаған альбомда ойнады, бірақ ол жазылып жатқанын білмеді. Келесі жылы ол гитарист Мик Гудрикпен бірге Гэри Бертонның тобына қосылды. Метени өзінің тұңғыш альбомын шығарды – Bright Size Life (ECM, 1976), онда бас гитарада Жако Пасториус және барабанда Боб Мозес ойнады. Оның келесі альбомы Watercolors (ECM, 1977) пианист Лайл Мейспен бірінші рет бірлесіп жазған туындысы болды, ол оның ең көп жұмыс істеген серіктесіне айналды. Альбомда сондай-ақ Пат Метени тобының алғашқы құрамының барабаншысы болған Дэнни Готтлиб те қатысты. Метени, Мейс және Готтлибпен бірге төртінші мүше бассист Марк Иган болды, Pat Metheny Group (ECM, 1978) альбомы жарық көрген кезде.

Пат Метини тобы

Pat Metheny Group (ECM, 1978) тобының шығуымен, топ Метеніден басқа, барабанда Дэнни Готтлиб, бас-гитарада Марк Иган және пианинода, автогарпта және синтезаторда Лайл Мейстен тұратын квартет болды. Эганнан басқасы Метенінің Watercolors (ECM, 1977) альбомында орындаған, ол топтың алғашқы альбомынан бір жыл бұрын жазылған. Offramp альбомында бас-гитарист Стив Родби (Эганның орнына) және бразилиялық қонақ әртісі Нана Васкончелос, перкуссия мен сөзсіз вокалмен алғаш рет пайда болды. First Circle альбомына аргентиналық әнші және көп аспапты орындайтын Педро Азнар қосылды; барабаншы ретінде Пол Вертико Готтлибтің орнын басты. Родби мен Вертико сол кезде Саймон мен Бард тобының мүшелері болды және Метеніге қосылғанға дейін Чикагодағы Саймон Бард тобында ойнаған. First Circle Метенінің ECM лейблымен соңғы альбомы болды; ол лейбл үшін маңызды орындаушы болды, бірақ лейблдің негізін қалаушы Манфред Айхермен келіспеушіліктерден кейін кетіп қалды. Still Life (Talking) (Geffen, 1987) тобының жаңа мүшелері – трубашы Марк Ледфорд, вокалист Дэвид Бламирс және перкуссионист Армандо Марсал болды. Азнар Letter from Home (Geffen, 1989) альбомында вокал мен гитарада ойнады. Осы кезеңде Чикагодағы Steppenwolf Theater Company Метені мен Мейстің Лил Кесслердің "Жетімдер" пьесасының қойылымы үшін музыкасын пайдаланды, содан бері бұл пьесаның барлық қойылымдары үшін арнайы қосымша музыка ретінде қолданылып келеді. Содан кейін Метені жеке және топтық жобаларға қайта оралды, ал келесі топтық альбомы, The Road to You (Geffen, 1993) атты концерттік альбомы шығуға төрт жыл кетті, онда екі Geffen студиялық альбомынан тректер мен жаңа композициялар енді. Топ өз жұмысына жаңа аспаптар мен технологияларды енгізді, әсіресе Мейстің синтезаторларды қолдануы. Метені мен Мейс келесі үш Pat Metheny Group альбомын триптих деп атайды: We Live Here (Geffen, 1995), Quartet (Geffen, 1996) және Imaginary Day (Warner Bros., 1997). Алдыңғы он жылдағы альбомдарда басым болған латын стилінен бас тартып, бұл альбомдарда бір тректе реттелген синтетикалық барабандар, акустикалық аспаптардағы еркін импровизация, симфониялық элементтер, блюз және соната схемалары бар. Speaking of Now (Warner Bros., 2002) альбомымен топқа жаңа мүшелер қосылды: Мексика қаласынан барабаншы Антонио Санчес, Вьетнамнан трубашы Куонг Ву және Камеруннан бассист, вокалист, гитарист және перкуссионист Ричард Бона. The Way Up (Nonesuch, 2005) альбомы бір 68 минуттық шығармадан тұрады, ол үш ноталық ядроға негізделген төрт бөлімге бөлінген: B, A, F және осыдан туындаған B, A, F. The Way Up альбомында Швейцариядан келген гармоникашы Грегоир Маре жаңа топ мүшесі ретінде таныстырылды, ал Бона қонақ музыкант ретінде қатысты.

When Pat Metheny Group (ECM, 1978) was released, the group was a quartet comprising, besides Metheny, Danny Gottlieb on drums, Mark Egan on bass, and Lyle Mays on piano, autoharp, and synthesizer. All but Egan had played on Metheny's album Watercolors (ECM, 1977), recorded a year before the first group album. Offramp marked the first appearance of bassist Steve Rodby (replacing Egan) and a Brazilian guest artist, Nana Vasconcelos, on percussion and wordless vocals. On First Circle, Argentinian singer and multi instrumentalist Pedro Aznar joined the group; as drummer, Paul Wertico replaced Gottlieb. Both Rodby and Wertico were members of the Simon and Bard Group at the time and had played in Simon Bard in Chicago before joining Metheny. First Circle was Metheny's last album with ECM; he had been a key artist for the label but left following disagreements with the label's founder, Manfred Eicher. Still Life (Talking) (Geffen, 1987) featured new group members trumpeter Mark Ledford, vocalist David Blamires, and percussionist Armando Marçal. Aznar returned for vocals and guitar on Letter from Home (Geffen, 1989). During this period the Steppenwolf Theater Company of Chicago featured compositions by Metheny and Mays for their production of Lyle Kessler's play Orphans, where it has remained special optional music for all productions of the play around the world since. Metheny then again delved into solo and band projects, and four years went by before the release of the next group record, a live album titled The Road to You (Geffen, 1993), which featured tracks from the two Geffen studio albums among new tunes. The group integrated new instrumentation and technologies into its work, notably Mays' use of synthesizers. Metheny and Mays themselves refer to the next three Pat Metheny Group releases as a triptych: We Live Here (Geffen, 1995), Quartet (Geffen, 1996), and Imaginary Day (Warner Bros., 1997). Moving away from the Latin style which had dominated the releases of the previous ten years, these albums included experiments with sequenced synthetic drums on one track, free form improvisation on acoustic instruments, and symphonic signatures, blues, and sonata schemes. With Speaking of Now (Warner Bros., 2002), new group members were added: drummer Antonio Sánchez from Mexico City, trumpeter Cuong Vu from Vietnam, and bassist, vocalist, guitarist, and percussionist Richard Bona from Cameroon. The Way Up (Nonesuch, 2005) consists of a single 68 minute long piece—split into four sections—based on a pair of three note kernels: the opening B, A, F and the derived B, A, F. On The Way Up, harmonica player Grégoire Maret from Switzerland was introduced as a new group member, while Bona contributed as a guest musician.

Қосалқы жобалар

Топтан тыс уақытта Метень өзінің музыкалық тұлғасының әртүрлі жақтарын көрсетті. Ол "Orchestrion" (Nonesuch, 2010) альбомын күрделі, арнайы механикалық аспаптармен жасады, бұл оған бір адамдық оркестр ретінде шығармалар жазуға және орындауға мүмкіндік берді. Ал оның "Secret Story" (Geffen, 1992) альбомы кино саундтректерінде жиі кездесетін оркестрлік аранжировкаларды пайдаланды, мысалы, өзінің "The Falcon and the Snowman" (EMI, 1985) және "A Map of the World" (Warner Bros., 1999) фильмдеріне жазылған музыкасы сияқты. Оның акустикалық гитарамен орындалған сололық альбомдарына "New Chautauqua" (ECM, 1979), "One Quiet Night" (Warner Bros., 2003) және "What's It All About" (Nonesuch, 2011) жатады. Ол "Zero Tolerance for Silence" (Geffen, 1994) альбомында авангардтың шегін зерттеді. Бұл да соло гитарамен жазылған альбом, бірақ электр гитарасы қолданылған. Метени бұрын "80/81" (ECM, 1980), Орнет Коулманмен бірлескен "Song X" (Geffen, 1986) және Дерек Бейлимен бірге "The Sign of Four" (Knitting Factory Works, 1997) альбомдарында авангардты зерттеген болатын. 1997 жылы Метени бас-гитарист Марк Джонсонмен бірге Джонсонның "The Sound of Summer Running" (Verve, 1998) альбомын жазды. Келесі жылы ол Джим Холлмен (Telarc, 1999) гитаралық дуэт жазды, оның жұмысы Метенің өнеріне зор ықпал етті. Ол Польшалық джаз және фольклор әншісі Анна Мария Йопекпен "Upojenie" (Warner Poland, 2002) және Брюс Хорнсбимен "Hot House" (RCA, 2005) альбомдарында бірлесіп жұмыс істеді. Ол ағасы, джаз трубашысы Майк Метенидің альбомдарына қатысты, олардың ішінде "Day In – Night Out" (1986) және "Close Enough for Love" (2001) бар. Оның серіктестерінің тізімі ұзақ, олардың ішінде Лайл Мейс, Билл Фриселл, Билли Хиггинс, Брэд Мельдау, Чарли Хаден, Чик Кория, Дейв Холланд, Дьюи Редман, Эберхард Вебер, Херби Хэнкок, Джек ДеДжоннет, Джако Пасториус, Джим Холл, Джон Скофилд, Джони Митчелл, Дэвид Боуи, Джошуа Редман, Марк Джонсон, Майкл Брекер, Мик Гудрик, Рой Хейнс, Стив Суоллоу және Тони Уильямс кіреді.

Бірлік лентасы

2012 жылы ол Antonio Sánchez (допшы), Ben Williams (бас гитарашы) және Chris Potter (саксофоншы) есімді музыканттармен бірге Unity Band тобын құрды. Бұл ансамбль жылдың соңғы жартысында Еуропа мен АҚШ-та гастрольдік сапармен болды. 2013 жылы Unity Band жобасын дамыту мақсатында Metheny итальяндық көп құралды музыкант Джулио Кармассиді қосып, Pat Metheny Unity Group тобын құрғанын жариялады.

Әсерлер

Жас гитарист болған кезде Метини Уэс Монтгомери сияқты ойнауға тырысты, бірақ 14 немесе 15 жасында оған еліктеуді сыйсыздық деп ойлады. 2 дискілік Монтгомери жинағы "Impressions: The Verve Jazz Sides" жазбаларында Метенінің сөзі келтірілген: "Smokin' at the Half Note – жасалған ең ұлы джаз-гитаралық альбом. Сондай-ақ, маған қалай ойнау керектігін үйреткен пластинка". 1968 жылғы Орнетт Коулманның "New York Is Now!" альбомы Метиниге өз жолын табуға шабыттанды. Ол Коулманның шығармаларын бірнеше альбомға жазды, бастапқыда дебюттік альбомы "Bright Size Life" (1976) альбомында "Round Trip" және "Broadway Blues" пьесаларының аралас нұсқасы болды. Ол Чарли Хейден, Дьюи Редман және Билли Хиггинс сияқты Коулманның серіктестерімен көп жұмыс істеді, сондай-ақ Коулманмен бірге "Song X" (1986) альбомын жазды және онымен гастрольдік сапарға шықты. Метини бразилиялық әнші және перкуссияшы Нана Васкончелоспен бірге ECM лейблында үш альбом шығарды. Ол 1980-жылдардың соңынан 1990-жылдардың басына дейін Бразилияда тұрды және Милтон Насименто және Тониньо Орта сияқты бірнеше жергілікті музыканттармен бірге өнер көрсетті. Ол Антонио Карлос Жобиммен бірге Карнеги залындағы "Джаз шеберлеріне салтанат: Verve 50 жылдығы" концертінде ойнады. Ол сонымен қатар бірнеше поп-музыка орындаушыларының, әсіресе әнші-авторлардың жанкүйері, олардың ішінде Джеймс Тейлор (оның құрметіне "Offramp" альбомындағы "James" әнін атады); Брюс Хорнсби, Cheap Trick және Джони Митчелл, ол оның "Shadows and Light" (Asylum/Elektra, 1980) концерттік турының кезінде онымен бірге өнер көрсетті. Метини Buckethead-тің музыкасын да жақсы көреді. Ол сонымен қатар әлемнің түкпір-түкпірінен әнші-авторлардың жазбаларын жасауға көмектесті, олармен жұмыс істеді, демеушілік етті немесе көмектесті, мысалы Педро Азнар (Аргентина), Акико Яно (Жапония), Дэвид Боуи (Ұлыбритания), Силье Нергаард (Норвегия), Ноа (Израиль) және Анна Мария Йопек (Польша). Метинидің "The Way Up" (2005) және "Orchestrion" (2010) альбомдарының екеуі американдық минималистік композитор Стив Райхтың ықпалын көрсетеді және импульс бойынша құрылған ұқсас ритмикалық фигураларды қолданады. Метини Райхтың "Different Trains" (Nonesuch, 1987) альбомында Райхтың "Electric Counterpoint" шығармасын жазды.

As a young guitarist, Metheny tried to sound like Wes Montgomery, but when he was 14 or 15, he decided it was disrespectful to imitate him. In the liner notes on the 2 disc Montgomery compilation Impressions: The Verve Jazz Sides, Metheny is quoted as saying, "Smokin' at the Half Note is the absolute greatest jazz guitar album ever made. It is also the record that taught me how to play." Ornette Coleman's 1968 album New York Is Now! inspired Metheny to find his own direction. He has recorded Coleman's compositions on a number of albums, starting with a medley of "Round Trip" and "Broadway Blues" on his debut album, Bright Size Life (1976). He worked extensively with Coleman's collaborators, such as Charlie Haden, Dewey Redman, and Billy Higgins, and he recorded the album Song X (1986) with Coleman and toured with him. Metheny made three albums on ECM with Brazilian vocalist and percussionist Naná Vasconcelos. He lived in Brazil from the late 1980s to the early 1990s and performed with several local musicians, such as Milton Nascimento and Toninho Horta. He played with Antônio Carlos Jobim as a tribute, in a live performance in Carnegie Hall Salutes The Jazz Masters: Verve 50th Anniversary. He is also a fan of several pop music artists, especially singer/songwriters including James Taylor (after whom he named the song "James" on Offramp); Bruce Hornsby, Cheap Trick, and Joni Mitchell, with whom he performed on her Shadows and Light (Asylum/Elektra, 1980) live tour. Metheny is also fond of Buckethead's music. He also worked with, sponsored or helped to make recordings of singer/songwriters from all over the world, such as Pedro Aznar (Argentina), Akiko Yano (Japan), David Bowie (UK), Silje Nergaard (Norway), Noa (Israel), and Anna Maria Jopek (Poland). Two of Metheny's albums, The Way Up (2005) and Orchestrion (2010), show the influence of American minimalist composer Steve Reich and use similar rhythmic figures structured around pulse. Metheny recorded Reich's composition Electric Counterpoint on Reich's album Different Trains (Nonesuch, 1987).

Пикассо

Метень канадалық Линда Манзер жасаған 42 саптық Pikasso I гитарасында ойнайды. Ол осы гитараны "Into the Dream" әнінде, сондай-ақ Quartet (1996), Imaginary Day (1997), Jim Hall & Pat Metheny (1999), Trio → Live (Warner Bros., 2000) және Speaking of Now Live, Imaginary Day Live DVD-лерінде пайдаланады. Метень басқа әртістердің альбомдарында да қонақ ретінде осы гитараны қолданып жүр. Ол Metheny/Mehldau Quartet (Nonesuch, 2007) альбомында да Pikasso гитарасын ойнады, бұл пианист Брэд Мельдаумен және оның триосының мүшелері Ларри Гренадиер мен Джефф Баллардпен жасаған екінші бірлескен жұмысы; Pikasso Метенің "The Sound of Water" шығармасында естіледі. Манзер Метень үшін көптеген акустикалық гитаралар жасады, олардың ішінде мини гитара, акустикалық ситар гитарасы және Метенің One Quiet Night (2003) альбомын жазу үшін қолданған баритон гитарасы бар.

Гитаралық синтезатор

Метени Roland GR 300 гитара синтезаторын қолданған алғашқы джаз гитаристерінің бірі болды. Ол: «Оны енді гитара деп ойлауды тоқтату керек, себебі ол енді гитара емес», – деді. Ол оны мүйізхана (торна) тарғандай тартып, аспаптың «биік труба» дыбысын ұнатады.

Электрлік алты және он екі сымдық

Метени джазда он екі таспалы гитараны ерте қабылдағандардың бірі болды. 1975 жылы Гари Бертонның "Квартетімен" (Метениді қоса алғанда бес адам) гастрольдік тур кезінде ол негізінен он екі таспалы электр гитарада ойнады, ал резидент-гитарист Мик Гудрик алты таспалы гитарада ойнады. Метеньге дейін Пат Мартино "Desperado" студиялық альбомында электрлі он екі таспалы гитараны қолданған, ал Джон Маклафлин "Махавишну" оркестрімен екі мойынды электр гитараны қолданған. Ральф Тауннер, мүмкін, джазда акустикалық он екі таспалы гитараны кеңінен қолданған алғашқы адам болды ("The Moors", Weather Report's I Sing the Body Electric, Columbia, 1972), ал Ларри Кориелл мен Филип Кэтрин 1975 жылғы Монтрё джаз фестивалінде баламалы құралымдарда акустикалық он екі таспалы гитараны кеңінен пайдаланды, кейіннен олардың 1976 жылғы "Twin House" альбомында осы материалдың бір бөлігін жариялады. Метень өзінің дебюттік альбомы "Bright Size Life" (1976) альбомында он екі таспалы гитараны қолданды, оның ішінде "Sirabhorn" әнінде де, сондай-ақ кейінгі альбомдарда ("San Lorenzo", Pat Metheny Group және Travels) баламалы құралымдарды қолданды.

Құрғақ денелі электр гитараларын пайдалану

12 жасында Метень табиғи жылтырлығы бар Gibson ES 175 гитарасын сатып алды, оны карьерасының басындағы жылдар бойы ойнады, 1995 жылы оны пайдалануды тоқтатқанға дейін. 1978 жылы Жапонияға жасаған алғашқы гастрольден кейін ол Ibanez гитараларымен байланыс орнатты, содан бері олар PM қолтаңбалық модельдерін шығарып келеді.

Жеке өмір

Метені – джаз флюгельгорншісі Майк Метенің кіші інісі. Ол әйелі Латифа (қызметтік аты Азхар) және үш баласымен Нью-Йорк қаласында тұрады. Латифа альбомдарға фотосуреттер түсіргенге үлес қосқан. Метені бір кезде Сония Брагамен қарым-қатынаста болған.