Кіріспе

Кимпер (кæ̃пɛʁ; бұрынғы Civitas Aquilonia немесе Corisopitum) – Францияның солтүстік-батысындағы Бретань облысының Финистер департаментіндегі коммуна және префектура.

Әкімшілік

Кимпер – Финистер департаментінің префектурасы (орталығы).

География

Қала Штир, Одет және Жет өзендерінің тоғысқан жеріне салынған. Ұлттық 165, D785, D765 және D783 тас жолдары Лориеннің солтүстік-батысында, Ренннің батысында және Парижден батыс-оңтүстік бағытында қиылысу үшін салынды.

Климат

Кимпердің мұхиттық климаты бар (Кёппен климаттық жіктелімі Cfb). Кимпердегі орташа жылдық температурасы, ал орташа жылдық жауын-шашын мөлшері – . Ең жауын-шашынды ай – желтоқсан. Температуралар орташа алғанда тамыз айында шамамен , ал ақпан айында шамамен ең жоғары және ең төменгі болады. Кимперде тіркелген ең жоғары температура 30 маусым 1976 жылы , ал ең төменгі температура 13 қаңтар 1987 жылы тіркелген.

Этимология

Квинпер атауы бретон тіліндегі "кемпер" сөзінен шыққан, ол "қосылатын жер" деген мағынаны білдіреді.

Тарих

Кимпер – Корнуаилдің ежелгі астанасы, Бретаньнің ең дәстүрлі аймағы және ерекше бритон-кельт мінезіне ие. Оның атауы бритон тіліндегі kemper сөзінен (уэльс тіліндегі cymer сөзімен туыс), «қосылу» деген мағынаны білдіреді. Қала Ле-Штир және Л’Одет өзендерінің тоғысында дамыған. Дүкендер мен тулар аймақтың кельт мұрасын тойлайды. Кимпер алғаш рет римдік дәуірде қоныстанған. 495 жылы қала епископтық орталыққа айналды. Кейіннен ол Корнуэль графтарының астанасы болды. 11-ғасырда Бретань герцогтығымен бірікті. Бретань мұрагерлік соғысы (1341–1364) кезінде қала көптеген қиратуларға ұшырады. 1364 жылы герцогтық Монфорт үйіне өтті. Қаланың атмосферасы шаруаларға тән, ішінде өзен арқылы салынған жаяу көпірлер бар. Локмария шіркеуі, романдық стильдегі құрылыс, 11-ғасырдан сақталған. Сент-Корентин соборы, готикалық стильдегі фасадымен, 13- және 16-ғасырлар аралығында салынған. Бұл Төменгі Бретаньдағы ең көне готикалық құрылыс. Оның екі мұнарасы бар; шпильдері 19-ғасырда қосылған. 15-ғасырға жататын әйнек суреттері ерекше. Собор Кимпердің алғашқы епископы Корентинге арналған. Собордың батысында, Vieux Quimper (Ескі Кимпер) жаяу жүргіншілерге арналған көшелері орналасқан, онда көптеген креперлер, жартылай ағаштан жасалған үйлер мен дүкендер бар. Эпископ сарайының жанында, қазірде Бретань департаменттік мұражайы (аймақтық тарих, археология, этнология және экономикаға арналған) орналасқан, сонымен қатар қаланың 15-ғасырға жататын қабырғаларының қираған қалдықтарын көруге болады. Жақын жерде Кимпердің көркем өнер мұражайы орналасқан. Мұражайдың 19-ғасырға жататын фасады және толығымен қайта жаңартылған интерьері бар. Онда 14-дан 21-ғасырға дейінгі картиналар жинағы бар, оның ішінде Франсуа Буше, Жан-Батист Камиль Коро, Жан-Батист Одри және Питер Пол Рубенс, сондай-ақ Эмиль Бернар, Морис Денис, Жорж Лакомб, Максим Мофра және Пол Серузье сияқты Понт-Авен мектебінің суретшілерінің туындылары бар. Қаланың ең танымал өнімі – Кимпер фаянсы, жылтырланған қыш ыдыс. Ол 1690 жылдан бері Жаң Батист Бускедің ерекше провинциялық дизайнымен осы жерде жасалып келеді. Кимперде фаянсқа арналған мұражай бар. Қала сонымен қатар мыс және қоладан жасалған бұйымдар, тағамдар, мырышталған темір бұйымдар, шұлық, былғары, қағаз және жүннен жасалған тауарлармен де танымал.

Бретон тілі

Қала әкімдігі 6 ақпанда 2008 жылы Ya d'ar brezhoneg арқылы аймақтың тарихи кельт тілі – бретон тілін оқыту және қолдануды қайта жандандыру мақсатында тілдік жоспарды іске қосты. 2008 жылы бастауыш мектеп оқушыларының 4,61%-ы екі тілді мектептерде білім алды.

Білім

Кимперде бірнеше мектеп бар. Олардың ішінде екі Диван балабақшасы, екі Диван бастауыш мектебі және бір Диван колледжі бар (барлығы бретон тілінде оқытуға маманданған). 2003–2004 оқу жылында осы жердегі Диван мектептерінде барлығы 287 оқушы білім алған.

Фестивальдар

Француздық фестивальдердің көпшілігі жаз айларында өткізілсе, Квинперде қысқы фестиваль болады: Les Hivernautes. Жазда көшелерде сыбызғышылар мен аккордеоншылармен концерттер ұйымдастырылады. Корнуайль фестивалі, мәдени фестиваль, әдетте шілде айының соңғы аптасында өтеді.