Кіріспе
Британдық мансапты дипломат және консервативті саясаткер Дуглас Ричард Хард, Вествуэлл бароны Хард (8 наурыз 1930 жылы туған) – британдық консервативтік партияның саясаткері, 1979 жылдан 1995 жылға дейін Маргарет Тэтчер мен Джон Мейджор үкіметтерінде қызмет еткен. Карьералық дипломат және премьер-министр Эдвард Хиттің саяси хатшысы болған Хард алғаш рет 1974 жылдың ақпан айында Оксфордширдің орталық сайлау округінен (1983 жылдан бастап Уитни) парламентке депутат ретінде сайланды. Оның алғашқы үкіметтік лауазымы 1979-1983 жылдары Еуропа министрі болды (бұл лауазымды алғашқы рет атқарушы) және ол 1984 жылдан бастап бірнеше кабинеттік қызметтерді атқарды, оның ішінде Солтүстік Ирландияның мемлекеттік хатшысы (1984–85), ішкі істер министрі (1985–89) және сыртқы істер министрі (1989–95). 1990 жылы консервативтік партия төрағалығына кандидат болды және 1995 жылы үкіметтік қайта құру кезінде белсенді саясаттан зейнетке шықты. 1997 жылы Хард Лордтар палатасына көтерілді және консервативтік партияның ең тәжірибелі және беделді мемлекет қайраткерлерінің бірі саналады. Ол Тори реформалық тобының демеушісі. 2016 жылы Лордтар палатасынан зейнеткерлікке шықты.
Douglas Richard Hurd, Baron Hurd of Westwell, (born 8 March 1930) is a British Conservative Party politician who served in the governments of Margaret Thatcher and John Major from 1979 to 1995. A career diplomat and political secretary to Prime Minister Edward Heath, Hurd first entered Parliament in February 1974 as MP for the Mid Oxfordshire constituency (Witney from 1983). His first government post was as Minister for Europe from 1979 to 1983 (being that office's inaugural holder) and he served in several Cabinet roles from 1984 onwards, including Secretary of State for Northern Ireland (1984–85), Home Secretary (1985–89) and Foreign Secretary (1989–95). He stood unsuccessfully for the Conservative Party leadership in 1990, and retired from frontline politics during a Cabinet reshuffle in 1995. In 1997, Hurd was elevated to the House of Lords and is one of the Conservative Party's most senior elder statesmen. He is a patron of the Tory Reform Group. He retired from the Lords in 2016.
Ерте өмір
Хард 1930 жылы Уилтширдегі Марлборо қалашығында дүниеге келді. Оның әкесі Энтони Хёрд (кейін лорд Хёрд), әкесінің әкесі сэр Перси Хёрд та Парламент мүшесі болған. Дуглас Твифорд мектебінде және Итон колледжінде оқыды, онда ол Король стипендиясын алып, 1947 жылы Ньюкасл стипендиясын жеңіп алды. Ол сондай-ақ мектеп капитаны (бастығы) болды. Мектептен кейін Хёрд Ұлттық қызметке шақырылды, ол оған аса ұнаған жоқ, Берлин блокадасы кезінде үшінші дүниежүзілік соғыс болу ықтималдығы төмен емес еді. Ол 1948 жылдың шілдесінде әртүрлі әлеуметтік топтардан келген жас жігіттермен бірге Корольдік артиллерия полкінің қатарында міндетті әскери қызметін бастады. Кейін ол сол кездегі жеке мектептердегі қатал жағдайлардан кейін өмірлік деңгейге көңілі толғанын, бірақ казармадағы ұсақ-түйек алдаулар мен мерзімді қызметтің көп бөлігін құраған уақытты бекер өткізу оны кейінірек сайлаушылардың Ұлттық қызметті қайта жаңарту туралы талаптарына күдікпен қарауға итерді. Ол офицерлік дайындықтан өтті, Монс офицерлік кадеттік мектебінде оқыды (1948 жылдың қарашасынан бастап) және 1949 жылдың наурыз айының басында 5-ші полк, Корольдік атты артиллерияның (сол кездегі атауы) екінші лейтенанты болып тағайындалды. 1949 жылдың қыркүйегінде армиядан босатылып, Кембридж университетінде оқуға түсті. 1952 жылға дейін әр жазда бірнеше апта резервтік офицерлік курстарында оқыды. Хёрд 1949 жылдың күзінде Кембридждегі Тринити колледжіне қабылданды. 1950 жылдың жазындағы алдын ала емтихандарда екінші санаттағы жоғары нәтиже (II:1) көрсетті. 1951 жылдың наурыз айында британдық барлау қызметіне жұмысқа алу туралы ұсыныс алды. Ол іріктеу комиссиясының отырысына қатысты, бірақ кейін жазғандай, өмірін құпия ұстауға мәжбүр болатын мансапты қаламағандықтан процестен бас тартты. Ол кезде офицерлік курста оқып жүрген Хёрдтың ағасы Джулиан 1951 жылдың маусымында өз-өзіне қол жұмсады. Үшінші курста Хёрд Кембридж университетінің консервативтік қауымдастығының төрағасы (1951 жылдың күзгі семестрінде) және Кембридж студенттік қоғамының президенті (1952 жылдың жазғы семестрінде) болды. Оның зерттеу тақырыбы – Екінші Француз Республикасы. 1952 жылы тарих мамандығы бойынша бірінші дәрежелі диплом (BA) алды. 1952 жылы Хёрд дипломатиялық қызметке қабылданды. Ол 1966 жылы Консервативтік партия мүшесі ретінде саясатқа қатысу үшін қызметтен кеткенге дейін Қытайға, АҚШ-қа және Италияға жіберілді.
Парламент мүшесі
Хёрд консервативті премьер-министр Эдвард Хиттің жеке хатшысы (саяси тағайындама, оның жалақысын Консервативтік партия төледі) болды және алғаш рет 1974 жылғы ақпанда Оксфордширдің орталық сайлау округінен Парламентке сайланды. Сайлаудан кейін, 1974 жылғы ақпан айындағы тарату құрметтерінде Британ империясы орденінің командирі атанды, бұл туралы 1974 жылғы 2 сәуірде жарияланды. 1983 жылғы жалпы сайлауда бұл округ Витнимен алмастырылды және ол 1997 жылы Парламентте 23 жыл қызмет еткеннен кейін Төменгі палатадан зейнеткерлікке шыққанға дейін сол округтің депутаты болды. Оның тікелей ізбасары Шон Вудворд болды, ол 1999 жылы Лейборист партиясына өтті, ал 2001 жылы қауіпсіз Лейборист округіне көшті, содан кейін Солтүстік Ирландия хатшысы болып қызмет етті – бұл лауазымды Хёрд бұрын атқарған. 2001 жылдан 2016 жылға дейін Хёрдтің бұрынғы сайлау округін Консервативтік партияның бұрынғы жетекшісі және бұрынғы британ премьер-министрі Дэвид Кэмерон өкілдік етті.
Үкіметте: 1979-1990 жылдар
Хёрд 1979 жылғы жалпы сайлауда консерваторлардың жеңісінен кейін Сыртқы істер және Ұлттар достастығы кеңсесінің мемлекеттік министрі болып тағайындалды және парламенттің толық мерзімі бойында осы лауазымда қалды. 1983 жылғы сайлаудан кейін Тэтчер Хёрдты Ішкі істер министрлігіне көшірді, бірақ бір жылдан сәл кейін ол кабинеттік деңгейге көтеріліп, Джим Приордан кейін Солтүстік Ирландияның мемлекеттік хатшысы болды.
1990 жылғы басшы сайлауда кандидатура
Хардтың кабинеттік мансабы Маргарет Тэтчердің премьер-министрлік қызметінің даулы соңғы айларында одан әрі дамыды. 1989 жылдың 26 қазанында Хард Сыртқы істер министрлігіне тағайындалды, Джон Мейджордың орнын басып, ол министрлікте жылдам өрлеуге қол жеткізіп, Найджел Лоусонның отставкасынан кейін Қаржы министрі болды. 1990 жылдың қараша айының ортасында ол Маргарет Тэтчердің Консервативтік партия төрағалығына кандидаттығын, қарсыласы Майкл Хесселтинге қарсы қолдады, бірақ 22 қарашада ол екінші турдан бас тартқаннан кейін Хард орталық-оң қанаттың умеренный кандидат ретінде сайысқа түсуге шешім қабылдады, бұл шешімге оның табысты «құқық пен тәртіп» министрі ретіндегі беделі себеп болды. Оған бұрынғы премьер-министр және Консервативтік партияның жетекшісі Эдвард Хит қолдау көрсетті. Ол, көбірек харизматикалық Хесселтин мен ақырғы жеңімпаз Джон Мейджордан қалып қойды, олар Хардпен бірдей орталық-оң саяси ұстанымды бөліссе де, жастық және саяси серпіліс артықшылықтарына ие болды. Хардтың Этон колледжінде білім алғаны да оған кемшілік әкелуі мүмкін еді. Бірнеше жыл өткен соң Хард өзінің жеңілдікке ие болуы сайлауда оған қарсы қолданылғанын айтып, сұхбатында: «Мен Тори партиясының төрағалығына кандидат екенімді айтуым керек еді, емес, қандай да бір марксистік ұйымға емес» деді. Ол 372 дауыстың 56-сын алып үшінші орынға табан тіреп, Хесселтинмен бірге жеңіліске ұшырады, бұл Майорға, ол абсолютті көпшілікке үш дауыс жетпей қалған еді, қарсылықсыз оралып, 1990 жылдың 27 қарашасында премьер-министрлік лауазымын иеленуге мүмкіндік берді. Хард жеңіліске лайықты түрде қабылдады және Майордың бірінші кабинеті құрылғаннан кейін Сыртқы істер министрі лауазымына қайта тағайындалды.
Сыртқы істер министрі
Хёрд кеңінен британдық сыртқы істер министрі ретінде мемлекет қайраткері саналды, оның қызметі ерекше оқиғаларға толы болды. Хёрдтің сыртқы істер министрі лауазымындағы ерекшелігі – Югославия соғыстарына британдық реакция болды. Босния соғысы кезінде Хёрд босниялықтарға әскери көмек беруге қарсы және АҚШ президенті Билл Клинтонның ұстанымына қарсы, қару-жарақ эмбаргосын сақтауды қолдады, сондай-ақ мұндай қадам тек "өлімге толы алаң" құрып, қақтығысты орынсыз ұзартады деп есептеді. Ол еуропалық саясаткерлердің арасында осы мәселеде жетекші дауыс болды. Хёрд босниялық босқындарды Ұлыбританияға қабылдауға рұқсат беруге қарсы болды, себебі бұл Босния және Герцеговина Республикасына бейбіт келісімге келу үшін қысымды азайтады деп сақты. Хёрд өзінің және британдық үкіметтің сол кездегі саясатын "реалистік" деп сипаттады. Саясаттан шеттескеннен кейін көп ұзамай, Хёрд британдық NatWest банкінің тапсырмасымен Сербия мен Черногорияға барып, Слободан Милошевичпен кездесті (қараңыз төмен), бұл оның сербтік бағытты ұстанатыны туралы болжамдарға орын берді. Хёрдтің соғысқа қатысты саясатына сын айтылды. Босния үкіметі тіпті оны Гаага соғыс трибуналы алдында босниялық геноцидке қатысқандық үшін айыптауға әрекеттенді, бірақ бұл әрекет нәтижесіз аяқталды. 2010 жылы Хёрд журналиске Босния саясаты үшін алаңдағанын, бірақ араласу соғысты ертерек аяқтамайтыніне күмәнданатынын айтты. Хёрд Тайланд шекарасына жақын Малайзиядағы Пергау өзеніндегі гидроэлектр стансасын қаржыландыруға қатысты дауға тартылды. Құрылыс жұмыстары 1991 жылы британдық сыртқы көмек бюджетінен қаржыландырылды. Сонымен қатар, Малайзия үкіметі шамамен 1 миллиард фунт стерлингке британдық қару сатып алды. Көмектің қару саудасымен байланысты болуы 1994 жылдың наурыз айынан бастап Ұлыбритания үкіметінің тергеуіне түрткі болды. 1994 жылдың қарашасында Дүниежүзілік даму қозғалысы сотқа шағымданғаннан кейін Жоғары сот британдық Сыртқы істер министрі Дуглас Хёрдтің әрекетін заңсыз деп тапты. Ол бөгеттің құрылысына 234 миллион фунт стерлинг бөлгені заңға қайшы болды, себебі заң бойынша ол тек экономикалық тұрғыдан тиімді жобаларды ғана қаржыландыруға құқылы болған. 1997 жылы Ұлыбританияның көмек бюджетін басқару құзыреті Сыртқы істер министрінен алынып, бұрын Шетелдегі даму басқармасы Сыртқы істер және одақтастық кеңсесінің бағынысында болған еді. Жаңа департамент – Халықаралық даму департаменті (DfID) өзінің мемлекеттік хатшысына ие болды, ол Министрлер кабинетінің мүшесі болды. 1995 жылы министрліктегі қайта құру кезінде, келесі сайлауға дайындалып жатқан консерваторлардың командасын құру мақсатында, Хёрд 11 жылдық қызметтен кейін саясаттан шеттеді және оның орнына Малкольм Рифкинд тағайындалды. Бұл оған Лордтар палатасының мүшесі ретінде парламентте отыруға мүмкіндік берді. Ол 2016 жылдың 9 маусымында Лордтар палатасынан зейнеткерлікке шықты. 1997 жылдың желтоқсанында Хёрд British Invisibles (қазіргі Халықаралық қаржылық қызметтер Лондон немесе IFSL) төрағасы болып тағайындалды. Ол 1998 жылғы Букер сыйлығының қазылар алқасының төрағасы болды. 1999 жылдың ақпан айында Лордтар палатасын реформалау жөніндегі корольдік комиссияның мүшесі болды, ал 1999 жылдың қыркүйегінде Вестминстер аббаттығының жоғары басқарушысы болып тағайындалды, бұл Англия шіркеуіне ұзақ жылдар бойы белсенді қатысқанын көрсетеді. Кейіннен ол Кентербери архиепискобының рөлі мен функцияларын қарастырған Хёрд комиссиясын басқарды. Хёрд халықаралық істер жөніндегі FIRST кеңесінің төрағасы. Хёрд 1974 жылы Британ империясы орденінің командирі болып тағайындалды және 1996 жылғы Жаңа жылдық құрмет көрсетуде Ұлыбританияның құрметті серігі атағын алды. Ол бұрын Оксфордтың Нюфилд колледжінің қонақ профессоры және Германия-Британия форумының төрағасы болды. 2009 жылдың 17 шілдесінде Астон университетінің марапаттау салтанатында докторлық диплом алды. Хёрд 2009 жылдың қазанында құрылған Ұлыбритания парламентінің көпжақты ядролық қарусыздану және ядролық қаруды таратпау жөніндегі жоғары деңгейдегі тобының мүшесі болды.
Жеке өмір
Хард екі рет үйленген. 1960 жылы ол өзінің алғашқы әйелі Татьянаға, майор Артур Эйр MBE қызына үйленді және олардың одағынан үш ұл дүниеге келді. 1976 жылы жұбайлар ажырасып кетті, ал 1982 жылы ресми түрде ажырасты. Татьяна Хард күйеуінің мансабының олардың ажырасуына себеп болғанын айтып, былай деді: "Шындығында, саясат пен неке үйлеспейді". 1982 жылы Хард бұрынғы парламенттік хатшысы Джуди Смартқа үйленді, ол одан 19 жас кіші болды. Олардың екі баласы болды – ұл мен қыз. Джуди Хард 2008 жылдың 22 қарашасында Оксфорд ауруханасында 58 жасында лейкемиядан қайтыс болды. Хардтың үлкен ұлы Ник Хард 2005 жылдың мамыр айынан 2019 жылдың желтоқсанына дейін Руислип Нортвуд және Пиннер округінің консервативті парламент мүшесі болды. 2010 жылы ол азаматтық қоғам министрі болып тағайындалды және Лотиан маркизінің қызы Леди Клэр Керрге үйленді. Хардтың екінші ұлы Томас дипломатиялық қызметке қабылданды. Оның аты Интернетте жарияланған, күдікті МИ-6 қызметкерлерінің тізімінде, Дагластың өзінің атымен бірге болды. 2006 жылы Томас OBE орденімен марапатталды, ол үйленген және бес баласы бар. Оның әйелі Кэтрин, Сиан есімімен танымал, 2011 жылдың 21 мамырында Нью-Йорктегі 84-ші Шығыс көшесіндегі үйлерінің шатырынан құлап қайтыс болды. 1988 жылы Хард Crime Concern қайырымдылық қорын құрды. Crime Concern жастармен, олардың отбасыларымен және ересектермен жұмыс істеу арқылы қылмысты, қоғамға қарсы мінез-құлықты және қылмыстан қорқуды азайтуға тырысты, оларға оқыту және жұмысқа орналасу мүмкіндіктерін ұсынды. 2008 жылы Crime Concern жастарға көмектесетін Rainer қайырымдылық қорымен бірігіп, Catch22 атанды. Хард мандарин, француз және итальян тілдерін жетік меңгерген.