Кіріспе

Көшіруден қорғау схемасы
Сериялық көшіруді басқару жүйесі (SCMS) – цифрлық аудиотаспаның (DAT) пайда болуына жауап ретінде құрылған көшіруден қорғау схемасы. Ол DAT жазғыштарының екінші немесе сериялық көшірмелер жасауына жол бермейді. SCMS барлық көшірмелерге «көшірме» битін қояды, бұл алғашқы көшірмелерден әрі көшірме жасауға ешкімге рұқсат бермейді. Дегенмен, ол түпнұсқадан жасалған бірінші буын көшірмелердің санын шектемейді. SCMS сонымен қатар тұтынушылық CD-R, MiniDisc және Digital Compact Cassette (DCC) ойнатқыштары мен жазғыштарында қолданылды. Аталған форматтардың қолданыстан шығуына байланысты SCMS кеңінен қолданылмайды. Бірақ SCMS тұжырымы Федералды байланыс комиссиясының (FCC) бұрынғы талабы – цифрлық телесигналдарды көшіруді шектеуге бағытталған «хабар тарату белгісінде» қайта жандандырылды. SCMS белгілері MP3 спецификацияларына да енгізілген, бірақ ешбір танымал декодер немесе ойнатқыш оларды қолдамайды. АҚШ-та SCMS-ті енгізу міндетті емес еді.

Тарих

SCMS электрондық құрылғылар өндірушілері, әсіресе Sony және Philips компанияларының, DAT құрылғыларын АҚШ-та қолжетімді ету қалауы мен RIAA арасындағы келісім нәтижесінде құрылды. RIAA бұрын сот процесінің қаупімен АҚШ-та DAT құрылғыларының қолжетімділігін шектеуге тырысқан болатын. RIAA арзан цифрлық жазғыштардың кең таралғанын қаламайтын, себебі мұндай технологияның кең піраттыққа алып келетінінен қорқып еді. Бұл сотқа шағымдану қаупі DAT құрылғыларының қолжетімділігін қымбаттатып, олардың кең таралмауына себеп болды. 1987 жылы RIAA мүшесі DAT жазғыштарда көшірмелеуден қорғау жүйесін енгізуді ұсынды. Көшірмелеуден қорғау жүйесі белгілі бір жоғары жиілікті диапазонды тексеріп, егер бұл диапазоннан ешқандай дыбыс шықпаса, жазғыш бұл музыканың көшірмеленуінен қорғалғанын анықтап, жазуға рұқсат бермейтін еді. Музыкалық компаниялар осы жиілікті диапазонды сүзу арқылы барлық музыканы шығаруды жоспарлаған. Бұл жиілікті диапазоннан дыбыс шығаратын DAT құрылғысын жасау заңсыз болар еді, ал RIAA Конгреске бұл заңды қабылдау үшін лоббилеу жұмыстарын жүргізді. Аталған ұсынысқа реакция өте теріс болды. Home Recording Rights Coalition бұл ұсынысқа қарсы хат жазу кампаниясын ұйымдастырды. Музыканттар мен үй стерео журналдарындағы редакторлар бұл схеманы сынады. Заң жобасы комитеттен шыға алмады. Бұл заң қабылданбағаннан кейін де RIAA АҚШ-та қолжетімді тұтынушылық DAT жазғышын шығарған кез келген адамды соттаумен қорқытты. Ешкім мұндай жазғыш жасаған жоқ. 1992 жылы Конгресс «Үй аудио жазу туралы» заңды қабылдады. Бұл заңға сәйкес, бос цифрлық медиа (DAT таспалары мен музыкалық CD-R дискілері қоса алғанда) салық салынатын болып, жиналған қаражат RIAA-ға берілетін еді, сонымен қатар жаңа көшірмелеуден қорғау жүйесі – SCMS енгізілді. Кассеттік таспалар сияқты аналогтық медиа салықтан босатылды. SCMS цифрлық медиада міндетті болды, себебі көшірме жасағанда сапаның төмендеуі болмайды. SCMS үй музыканттарына ұнамады, олар өз музыкаларын жазу үшін DAT құрылғыларын пайдаланған, ал аббревиатура «scums» деп қорлау мағынасында қолданылды.

Айналып өту

Кейбір тұтынушы минидискі ойнатқыштарының бағдарламалық жасақтамасы мен дизайнындағы кемшіліктер SCMS-тің бұзылуына мүмкіндік береді. Кәсіби деңгейдегі, бірнеше мың АҚШ доллары тұратын минидискі жүйелерінде SCMS стандартты түрде өшірілуі мүмкін. Кәсіби CD жазғыштары, соның ішінде барлық компьютерлік дискілерде SCMS өшірілген және аудионы CD-R дерек дискілеріне жазуға болады. Еуропалық электрондық хобби журналы Elektor 1990 жылдары бір құрылыс жобасын жариялаған. Құрылғы аяқталғаннан кейін, SCMS-ті қолдайтын құрылғылар арасындағы цифрлық байланысқа қосылу үшін жасалған (мақала оптикалық TOSLINK интерфейсіне негіделген, бірақ оны S/PDIF коаксиалды байланысына бейімдеу оңай болар еді). Схема SCMS басқару битін ұстап алып, "Cp" битін "авторлық құқықтары жоқ" күйіне өзгертеді. Осыған ұқсас функционалдық көбінесе Behringer Ultramatch сияқты, коммерциялық түрде қол жетімді биттейт түрлендіргіштеріне де қосылады. SCMS-ті бұзудың тағы бір жолы бар, бірақ ол көшіруге рұқсат етілген бос дискінің мазмұн кестесін "көшіруге рұқсат етілмейтін" дискіге көшіруді талап етеді. Бұл әдіс қиынға соғады және оның кемшілігі – трек белгілері мен атаулары жоғалады.