Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Шотландия Конституциялық Конвенциясы (ШКК) – шотландиялық саяси партиялардың, шіркеулердің және басқа да азаматтық ұйымдардың бірлестігі. Ол Шотландияға өкілеттік берудің негізін жасады және 1999 жылы Шотландия Парламентінің құрылуына ықпал еткен деп саналады.
The Scottish Constitutional Convention (SCC) was an association of Scottish political parties, churches and other civic groups, that developed a framework for Scottish devolution. It is credited as having paved the way for the establishment of the Scottish Parliament in 1999.
Шотландиядағы конгресс үшін науқан
Конвенцияның тамыры 1979 жылғы референдумнан кейін құрылған Шотландия Ассамблеясы үшін науқанға (CSA) тіреледі, ол Шотландия Ассамблеясын құруға қатысты үміттерді іске асырмады. 1980 жылдың 1 наурызында Эдинбургте митингте бастау алған, барлық партиялардың қолдауымен құрылған Шотландия Ассамблеясы үшін науқанды Джек Брэнд жетекшілік етті, кейін Джим Бояк басқарды. Шілде айына қарай партия ішінде қолдауды күшейту және партия конференциясына ықпал ету мақсатымен Шотландия Ассамблеясы үшін Лейбористік науқан құрылды. CSA құрамында Шотландияның қандай да бір деңгейде өзін-өзі басқаруын қолдайтын адамдар болды. Активистер Лейбористік партия, Шотландия Ұлттық партиясы (SNP), Шотландия Либералдық партиясы, Шотландия Экологиялық партиясы, Коммунистік партия және кәсіби одақтар қозғалысынан тартылды. Олардың кейбіреулері бұрын Шотландия Еңбек партиясының (SLP) мүшелері болған. CSA профессор сэр Роберт Грив төрағалық еткен комитетті ұйымдастырды, ол Шотландияның құқық талабын жариялады. Бұл құжатта шотланд халқының өзіне ең қолайлы үкімет нысанын таңдауға құқығы бар екендігі айтылды (бұл ұзақ жылдар бойы қалыптасқан принцип, алғаш рет 1320 жылғы Арброт декларациясында ресми түрде жарияланды) және осы мәселені талқылау үшін конвенция құру ұсынылды.
The Convention has its roots in the Campaign for a Scottish Assembly (CSA), which was formed in the aftermath of the 1979 referendum that failed to establish a devolved Scottish Assembly. The all party Campaign for a Scottish Assembly, which was launched at a rally in Edinburgh on 1st March 1980, was led by Jack Brand, and later headed by Jim Boyack. By July, a Labour Campaign for a Scottish Assembly had been established to build support in the party at constituency level and exert influence at the party conference. The CSA contained individuals committed to some form of Home Rule for Scotland. Activists were drawn from the Labour Party, the Scottish National Party (SNP), the Scottish Liberal Party, the Scottish Ecology Party, the Communist Party and the trade union movement. Some were formerly members of the Scottish Labour Party (SLP). The CSA organised the committee, chaired by Professor Sir Robert Grieve, that published the Claim of Right for Scotland. The Claim held that it was the Scottish people's right to choose the form of government that best suited them (a long established principle, first formally stated in the Declaration of Arbroath, 1320 ), and which also recommended the establishment of a convention to discuss this.
Шотландияның Конституциялық Конвенциясы
Шотландияның Конституциялық Конвенциясы 1989 жылы Шотландияның көрнекті тұлғалары «Құқық туралы талапқа» қол қойғаннан кейін құрылды және CSA-ның қызметін тоқтатты. Конвенцияның алғашқы отырысы 1989 жылдың 30 наурызында Эдинбургтегі Ассамблея залында өтті. Отырысты атқару комитетінің төрағасы канон Кенион Райт ашты. Дэвид Стил мен Гарри Юинг бірлескен төрағалар болып сайланды. 7 шілдеде Инвернесте екінші отырыс өтті. Конвенция жұмысына Лейбористік партия, Либералды демократтар, Шотландияның Жасыл партиясы, Коммунистік партия, Шотландияның Кәсіподақтар Конгресі, Шотландияның Даму және Өнеркәсіп Кеңесі, Шағын Бизнес Федерациясы және саяси көзқарастардың әртүрлі бағыттарын, сондай-ақ азаматтық қоғамды ұсынатын түрлі ұйымдар қатысты. Екі ірі шіркеу – Шотландия шіркеуі мен Рим-католик шіркеуінің өкілдері, сондай-ақ кіші шіркеулер мен христиан емес бірқатар қауымдар да қатысуға шешім қабылдады. Бастапқыда Шотландия Ұлттық Партиясы (SNP) қатысты, бірақ сол кездегі партия жетекшісі Гордон Уилсон, Джим Силларспен бірге, конвенцияның Шотландияның тәуелсіздігін конституциялық опция ретінде талқылауға дайын болмауына байланысты SNP-ні қатысудан шығаруға келісті. Сол кездегі консервативтік үкімет конвенцияға қарсы болды және жергілікті биліктің конвенцияны қаржыландыру құқығын жоққа шығарды, бірақ соттар олардың мұндай құқығы бар екенін растады. Атқарушы төрағасы канон Кенион Райт басшылығымен конвенция 1995 жылдың 30 қарашасында, Сент-Эндрю күні «Децентрализация жоспары, Шотландия Парламенті, Шотландияның құқығы» атты құжатын жариялады. Бұл 1999 жылы құрылған Шотландия Парламентінің құрылымына негіз болды. 2013 жылдың желтоқсанында конвенцияға Лейборист депутаты ретінде қатысқан Джон МакАльлион оны «өздігінен тағайындалған», «элиталық» және «соңында шотланд қоғамын толыққанды ұсынбаған» деп мәлімдеді, сондай-ақ болашақ конституциялық конвенция үшін үлгі болмауы керек екенін айтты.
The Scottish Constitutional Convention was then established in 1989 after prominent Scottish individuals signed the Claim of Right, and superseded the role of the CSA. The first meeting was held in the Assembly Hall in Edinburgh on 30 March 1989. Canon Kenyon Wright, the convener of the executive committee, opened the meeting. David Steel and Harry Ewing were adopted as co chairmen. A second meeting on 7 July was held in Inverness. Various organisations participated in the Convention, such as the Labour Party, the Liberal Democrats, the Scottish Green Party, the Communist Party, the Scottish Trades Union Congress, the Scottish Council for Development and Industry, the Small Business Federation and various bodies representing other strands of political opinion as well as civic society in general. Representatives of the two largest churches – the Church of Scotland and the Roman Catholic Church – were involved, as well as smaller church groups, and some non Christian communities which decided to participate. Initially, the Scottish National Party (SNP) participated, but the then party leader Gordon Wilson, along with Jim Sillars, decided to withdraw the SNP from participation owing to the convention's unwillingness to discuss Scottish independence as a constitutional option. The Conservative government of the day was very hostile to the convention, and challenged the local authorities' right to finance the convention, although the courts found that they were in fact entitled to do so. Under its executive chairman, Canon Kenyon Wright, the convention published its blueprint for devolution, Scotland's Parliament, Scotland's Right, on 30 November 1995, St Andrew's Day. This provided the basis for the structure of the existent Scottish Parliament, established in 1999. In December 2013, John McAllion, who participated in the convention as a Labour MP, claimed that it was "self appointed", "elitist", and "ultimately unrepresentative" of Scottish society, and should not be a model for a future constitutional convention.