Кіріспе
Джеймс Турбердің ойдан шығарған кейіпкері Уолтер Джексон Митти – Джеймс Турбердің "Уолтер Миттидің құпия өмірі" атты алғашқы әңгімесіндегі кейіпкер, ол алғаш рет 1939 жылдың 18 наурызында "The New Yorker" журналында және 1942 жылы "My World—and Welcome to It" кітабында жарық көрді. Турбер бұл кейіпкерді, арманшыл адамды, өзінің бейнесімен байланыстырды. 1947 жылы Дэнни Кей басты рөлде ойнаған фильмге түсірілді, ал 2013 жылы Бен Стиллер режиссерлік етіп, сонымен қатар басты рөлді сомдады.
Walter Jackson Mitty is a fictional character in James Thurber's first short story "The Secret Life of Walter Mitty," first published in The New Yorker on March 18, 1939, and in book form in My World—and Welcome to It in 1942. Thurber loosely based the character, a daydreamer, on himself. It was made into a film in 1947 starring Danny Kaye, with a remake in 2013 directed by, and starring Ben Stiller.
Қасиеттері мен сюжеті
Митти - қарапайым, инабатты мінезді, жарқын қиялы бар адам. Онға жуық абзацта ол өзін соғыс кезіндегі ұшқыш, шұғыл жәрдем бөлімінің хирургы және өміріне қарамастан тәуекелге баратын кісі өлтіруші ретінде көзге елестетеді. Әңгімеде күлкілі тұстар болғанымен, мәтіннің түбінде жатқан қараңғырақ және маңызды хабар Митти кейіпкерінің трагикалық түсінігіне жетелейді. Тіпті оның батырлық арманында да Митти жеңіске жетпейді, бірнеше қиялы соңғысы – Миттидің оқ ату отрядының алдында қаһармандықпен қаза табуын көрсетпейінше тоқтап қалады. Миттінің қиялын үзуші, шындыққа қатысты қысқа эпизодтарда оқырман жақсы ниетті, бірақ сезімтал емес бейтаныстармен танысады, олар бей-жайша Миттінің қалған абыройын кетіреді.
Танымал мәдениет
Кейіпкердің есімі жиі қолданылып, әсерсіз арманшыл адамды білдіреді және бірнеше сөздікте кездеседі. The American Heritage Dictionary сөздігінде Уолтер Митти – "жеке жетістіктері туралы фантазияларға берілетін, көбінесе нәтижесіз адам" деп түсіндіріледі. Тюрбердің ең танымал, сәтсіз еркек кейіпкері осы кейіпкер "арманшыл, бақытсыз Тюрбер адамының архетипі" саналады. Актер Эррол Флинн туралы айтқанда, Warner Brothers студиясының басшысы Джек Л. Уорнер өзінің "My First Hundred Years in Hollywood" атты автобиографиясында: "Әлемдегі Уолтер Митттер үшін ол [Флинн] – бір керемет, тартымды, жабайы жануар сияқты барлық батырлардың жиынтығы еді" деп жазды. Ian Dury Sex & Drugs & Rock & Roll әнінде Уолтер Миттидің киімдерін сұр киімге қарағанда жақсы балама деп айтады. Сондықтан бұл кейіпкер конвенцияға бағынбаудың үлгісі ретінде қарастырылады. 1963 жылғы 2 желтоқсандағы Newsweek журналында (кейін кішкентай кітап ретінде жарық көрген) Washington Post редакторы Бен Брэдли өзінің досы Джон Ф. Кеннедиді еске алып, оның "Уолтер Миттиге ұқсас қиялы, оның күлкісінен де кең" деп сипаттады, Кеннеди гольф алаңында жақсы ойнағанда Арнольд Палмердің күші немесе Джулиус Боростың шеберлігін бейнелегенін айтты. Бұл кейіпкер Марк Линдсейдің 1970 жылғы "Күміс құс" әнінің алғашқы жолдарында еске алынады: "Күміс құсқа отырып, 19-шы қақпадан ұшып шық/Уолтер Митти ойларыңды қанағаттандыр, арманды сынап көр". 1992 жылы Генри Киссинджердің өмірбаяндамасын жазған Уолтер Айзексон 1973 жылғы 6 қазанда, 1973 жылғы араб-израиль соғысы кезінде Киссинджердің президент Ричард Никсонның бас кеңесшісі генерал Александр Хейгті Никсонды Флоридада ұстап тұруға шақырғанын, кез келген "гистериялық" қимылдардан сақтау және "Уолтер Миттиге ұқсас бейімділіктерді" бақылауда ұстау үшін шақырғанын жазды. 1997 жылы Джон Кракауэрдің "Жұқа ауа" кітабында, 1996 жылғы Эверест апаты туралы жеке тәжірибесінде Кракауэр былай дейді: "Эверестке арман күйінде көтерілген Уолтер Митттер өлім аймағында (8000 метрден жоғары) жағдай нашарлағанда, ерте не кеш, бәрібір нашарлайтынын есте сақтауы керек, ал әлемдегі ең мықты нұсқаушылардың өзі клиенттің өмірін сақтап қалуға шамасы келмейді, тіпті 1996 жылғы оқиғалар көрсеткендей, өз өмірін сақтап қалуға да шамасы келмейді". 1999 жылғы Джон Гленннің автобиографиясында: "Mercury" астронавты және АҚШ сенаторы Джон Гленн былай дейді: "Кез келген адам Уолтер Митти сияқты өзін Индианаполис 500-де жеңіске жеткізе алады, өйткені бәрі көлік жүргізеді; сізге тек өзіңізді жылдамдатып, сол жаққа бұрылуды ғана елестету керек еді. Бірақ ғарыш жаңа болғандықтан, ешкім оған шынайы түрде қатыса алмады". 2007 жылы Ford автокөлік компаниясы Aston Martin British GT автокөлік брендін Америка мен Таяу Шығыстан келген бизнесмендер тобына сату алдында, "Уолтер Митти" сияқты, арманы болған бірақ тәжірибесі жоқ өтінім берушілерді тізімнен шығаруға тура келгенін мәлімдеді. Prodrive негізін қалаушы және әлем ралли чемпионатының иесі Дэвид Ричардс басшылық етті. Өзін орденмен марапатталған соғыс батыры деп жалған көрсеткен Алан Макилрейт баспасөз тарапынан "Сэр Уолтер Митти" деп аталды. 2009 жылғы 20 сәуірде "The Guardian" газеті ағып шыққан Британ Ұлттық партиясының оқу құралында кейбір мүшелер "жалғаншы, ерекше және Уолтер Миттиге ұқсас" деп сипатталғанын хабарлады. The Guardian 2016 жылғы 23 қаңтарда ПТСР-ге байланысты әскери психиатрлардың қызметтерін пайдаланған әскерилер мен бұрынғы әскерилердің 10% -ы "Уолтер Митти" кейіпкерлері болғанын, олар өздерінің жауынгерлік тәжірибелерін ойлап тапқан немесе асыра көрсеткенін хабарлады. Терри Гиллиам өзінің "Бразилия" фильмін "Уолтер Митти Франц Кафкамен кездеседі" деп сипаттады. 2021 жылғы 20 қаңтарда National Review журналындағы "Witless Ape Rides Helicopter" бағанында Кевин Д. Уильямсон АҚШ Республикалық партиясын Дональд Трамптың президенттігінің мұрасы үшін сынға алып, "бәлкім, партияңызды генерал-сиссимус Уолтер Миттиге, оның қорқынышты интригаларына және "Хи Хоу" студиялық аудиториясына тапсыру саяси стратегия ретінде мүлдем сәтті болмады" деді.
Британдық әскери жаргон
Британдық қарулы күштерінде, қарулы күштердің қызметтегі немесе зейнеткерліктегі мүшелерін құрметсіздікпен бейнелейтін адамдар "Волтс" деп аталады, бұл "Уолтер Митти" есімінің қысқартылған түрі. Ұлыбританияда 2006 жылғы Қарулы күштер туралы заңға сәйкес, қарулы күштердің мүшесі болып көріну үшін нақты немесе көшірме әскери наградаларды тағу қылмыс болып саналады. Энди МакНабтың SAS-қа іріктеу туралы кітабында, басқа бөлімшелерден келіп, қосылуға үміттенген, бірақ жеке мақтанышпен қозғалғандарын жасыра алмаған әскерилер "Уолтер Митти" деп аталды және жасырын түрде үйлеріне қайтарылды.
Фильмдер
Персонаж алғаш рет 1947 жылғы фильмде Дэнни Кей ойнаған. Тюрбер бұл 1947 жылғы түсірілімге қарсы болды. 2013 жылы фильмнің жаңадан түсірілімінде Бен Стиллер ойнады және режиссерлік жасады. Бұл да Тюрбердің кейіпкерге қатысты көзқарасынан көп ерекшеленді.