Кіріспе
Америка революциялық соғысы кезінде Континенттік армияның науқаны – Квебекке жасалған шабуыл (1775 жылдың маусымы – 1776 жылдың қазаны) – Америка революциялық соғысы кезінде жаңа құрылған Континенттік армияның алғашқы маңызды әскери қадамы болды. Науқанның мақсаты – Квебек провинциясын (қазіргі Канаданың бір бөлігі) Ұлыбританиядан басып алу және француз тілді халықты он үш колония тарапынан революцияға қосылуға ықпалдау. Бір экспедиция Ричард Монтгомери басшылығымен Тикондерога фортынан аттанып, Сент-Джонс фортын қоршап алып, жаулап алды және Монреальді басып алғанда британдық генерал Гай Карлтонды тұтқындауға дерлік жақындады. Бенедикт Арнольд басқарған екінші экспедиция Кембриджтен (Массачусетс штаты) шығып, Мэн штатының шұрақты далалары арқылы Квебек қаласына дейін үлкен қиындықтармен сапар шекті. Екі күш сол жерде бірікті, бірақ 1775 жылдың желтоқсан айында Квебек шайқасында жеңіліске ұшырады. Монтгомери экспедициясы тамыз айының соңында Тикондерога фортынан жол тартты және қыркүйек айының ортасында Монреальдің оңтүстігіндегі басты қорғаныс бекітімі – Сент-Джонс фортын қоршауға кірісті. Форт қарашада жаулап алынғаннан кейін Карлтон Монреальді тастап, Квебек қаласына қашып кетті, ал Монтгомери Монреальді басып алып, содан кейін Квебекке әскерге шақыру мерзімі біткеннен кейін азайған әскермен аттанды. Ол Арнольдқа қосылды, ол қыркүйек айының басында Кембриджтен қиын сапарға шыққан еді. Бұл күштер желтоқсан айында Квебек қаласының алдында бірікті және жылдың соңғы күні қарлы боранда қалаға шабуыл жасады. Шайқас Континенттік армия үшін ауыр жеңіліс болды; Монтгомери қаза тапты, Арнольд жараланды, ал қаланың қорғаушылары аз шығынға ұшырады. Арнольд содан кейін қалаға тиімсіз қоршау салды, оның барысында сәтті насихат науқандары лоялисттік көзқарастарды күшейтті, ал генерал Дэвид Вустердің Монреальді қатаң басқаруы американдықтарды қолдаушылар мен қарсыластарын ашуландырды. Британдықтар 1776 жылдың мамыр айында провинцияны нығайту үшін генерал Джон Бургойн басшылығымен бірнеше мың әскер жіберді, оның ішінде гессендік жалдамалы әскерлер де болды. Генерал Карлтон содан кейін қарсы шабуылға шықты, нәтижесінде шешесіз және дезорганизацияланған Континенттік күштерді Тикондерога фортына кері шегіндірді. Арнольдтың басшылығындағы Континенттік армия британдықтардың ілгерілеуіне жеткілікті түрде кедергі келтірді, сондықтан 1776 жылы Тикондерога фортына шабуыл жасау мүмкін болмады. Науқанның аяқталуы 1777 жылы Гудзон өзені аңғарында Бургойннің науқанына жағдай жасады.
the resulting battle
The Invasion of Quebec (June 1775 – October 1776, ) was the first major military initiative by the newly formed Continental Army during the American Revolutionary War. The objective of the campaign was to seize the Province of Quebec (part of modern day Canada) from Great Britain, and persuade French speaking cat=no to join the revolution on the side of the Thirteen Colonies. One expedition left Fort Ticonderoga under Richard Montgomery, besieged and captured Fort St. Johns, and very nearly captured British General Guy Carleton when taking Montreal. The other expedition, under Benedict Arnold, left Cambridge, Massachusetts, and traveled with great difficulty through the wilderness of Maine to Quebec City. The two forces joined there, but they were defeated at the Battle of Quebec in December 1775. Montgomery's expedition set out from Fort Ticonderoga in late August, and in mid September began besieging Fort St. Johns, the main defensive point south of Montreal. After the fort was captured in November, Carleton abandoned Montreal, fleeing to Quebec City, and Montgomery took control of Montreal before heading for Quebec with an army much reduced in size by expiring enlistments. There he joined Arnold, who had left Cambridge in early September on an arduous trek through the wilderness that left his surviving troops starving and lacking in many supplies and equipment. These forces joined before Quebec City in December, and they assaulted the city in a snowstorm on the last day of the year. The battle was a disastrous defeat for the Continental Army; Montgomery was killed and Arnold wounded, while the city's defenders suffered few casualties. Arnold then conducted an ineffectual siege on the city, during which successful propaganda campaigns boosted Loyalist sentiments, and General David Wooster's blunt administration of Montreal served to annoy both supporters and detractors of the Americans. The British sent several thousand troops under General John Burgoyne, including Hessian mercenaries, to reinforce the province in May 1776. General Carleton then launched a counter offensive, ultimately driving the smallpox weakened and disorganized Continental forces back to Fort Ticonderoga. The Continental Army, under Arnold's command, hindered the British advance sufficiently that an attack could not be mounted on Fort Ticonderoga in 1776. The end of the campaign set the stage for Burgoyne's 1777 campaign in the Hudson River valley.
Атау беру
1775 жылы американдық әскери науқанның мақсаты – британдық Квебек провинциясын бақылау, ол көбінесе «Канада» деп аталды. Мысалы, Екінші Континенттік Конгресс генерал Филипп Шкайлерге науқанға рұқсат бергенде, егер «канадтықтарға қарсы болмаса», «Сент-Джонс, Монреаль және елдің басқа кез келген бөліктерін дереу иеленуге» және «колониялардың бейбітшілігі мен қауіпсіздігін нығайтатын» «Канададағы кез келген басқа да шараларды қолдануға» қатысты нұсқаулар берілді. Тіпті осы науқанды егжей-тегжейлі қарастыратын заманауи тарих кітаптарының тақырыптарында да «Канада» деп аталады (қараңыз сілтемелер). Ұлыбритания «Квебек» деп атаған аумақ 1763 жылға дейін француз Канадасының көп бөлігін құрады, содан кейін Франция оны Париж шартында (1763) Ұлыбританияға өткізді, бұл француз және үнді соғысын ресми түрде аяқтады. (Француз басшылары 1760 жылы провинцияны британдық әскерге тапсырған еді.) Осы мақалада «Квебек» аталымы қолданылады, бірақ «Канада» деп нақты айтылған цитаталарда, осы тарихи қолданыс пен қазіргі Канада мемлекетіне қатысты қолданыс арасындағы шатасуды болдырмау үшін.
Өмірбаян
1775 жылдың көктемінде Америка Тәуелсіздік соғысы Лексингтон және Конкорд шайқасымен басталды. Одан кейін қақтығыс тоқтап, британдық армия Бостонды қоршауда отарлық милициямен қоршалды. 1775 жылдың мамыр айында британдық Тикондерога бекінісінің нашар қорғалғанын және онда ауыр қару-жарақ бар екенін білген Бенедикт Арнольд пен Итан Аллен отарлық милиция күштерін жетектеп, Тикондерога және Крон-Пойнт бекіністерін басып алды, сондай-ақ Сент-Джонс бекінісіне шабуыл жасады, олардың барлығы сол кезде нашар қорғалған болатын. Маусым айында Тикондерога мен Крон-Пойнт бекіністерін Бенджамин Хинман басқаратын 1000 Коннектикут милициясы гарнизонмен қамтыды.
Конгресс өкілеттігі
1774 жылы өткен Бірінші Континенттік конгресс 1775 жылдың мамыр айында өтетін екінші конгресс отырысына француз канадалықтарды қатысуға шақырды, бұл туралы 1774 жылдың 26 қазанында жазылған хатта көрсетілген. Екінші Континенттік конгресс 1775 жылдың мамыр айында осындай екінші хат жіберді, бірақ екеуіне де мағыналы жауап келмеді. Тикондероганы басып алғаннан кейін Арнольд пен Аллен британдықтардың отарларды әскери жолмен бөлу әрекеттеріне қарсы Тикондероганы қорғаудың қажеттігін атап өтті, сондай-ақ Квебектің нашар қорғалғандығын байқады. Олар жеке-жеке Квебекке қарсы экспедициялар ұсынды, 1200-1500 адамдық күш провинциядан британдық әскерді ығыстыруға жеткілікті болады деп санайтын. Конгресс бастапқыда форттарды тастап кетуге бұйрық берді, бұл Нью-Йорк пен Коннектикутты негізінен қорғаныс мақсатында әскерлер мен материалдармен қамтамасыз етуге итермеледі. Жаңа Англия мен Нью-Йорктегі халықтың наразылығы Конгресске өз ұстанымын өзгертуді талап етті. Квебек губернаторы Гай Карлтон Форт-Сент-Джонсты нығайтып жатқаны және Нью-Йорк штатының солтүстігіндегі ирокездерді қақтығысқа тартуға тырысқаны белгілі болғанда, Конгресс белсендірек әрекет ету қажет деп шешті. 1775 жылдың 27 маусымында Конгресс генерал Филипп Шкайлерге тергеу жүргізуге және қажет деп тапса, шабуылға көшуге уәкілеттік берді. Командалыққа ие болмаған Бенедикт Арнольд Бостонға барып, генерал Джордж Вашингтонды өзінің басшылығымен Квебек қаласына қолдау күштерін жіберуге көндірді.
Қорғау дайындықтары
Форт-Сент-Джонсқа жасалған шабуылдан кейін генерал Карлтон оңтүстіктен басып кіру қаупін жақсы сезінді және Бостондағы генерал Томас Гейджтен дереу көмек күтпестен күштерді жіберуді сұрады. Ол Монреаль мен Квебек қалаларын қорғауға көмектесу үшін жергілікті жасақтарды құруға кірісті, бірақ бұл әрекет шектеулі нәтиже берді. Тикондероганы басып алуға және Форт-Сент-Джонсқа жасалған шабуылға жауап ретінде ол Монреальдің оңтүстігіндегі Ришелье өзеніндегі сол фортты ұстап тұру үшін 700 әскер жіберді, Шамплейн көлінде пайдалану үшін кемелер құрылысын тапсырды және қорғанысқа көмектесу үшін шамамен жүз могавктерді жалдады. Ол Монреальдің қорғанысын жеке басқарып, тек 150 қатарлы әскерге сүйенді, себебі ол негізгі қорғаныс үшін Форт-Сент-Джонсқа сенді.
Үндістанның қолдауы туралы келіссөздер
Гай Джонсон, Нью-Йорктегі Мохок аңғарында тұратын лоялист және британдық үнді агенті, Нью-Йорктегі ирокездермен жақсы қарым-қатынаста болды және Нью-Йоркте патриоттық көзқарас қалыптасқаннан кейін өзінің және отбасының қауіпсіздігі үшін алаңдады. Ол енді тәждің ісін қауіпсіз түрде жүргізе алмайтынына көз жеткізген соң, Нью-Йорктегі меншігін 200-ге жуық лоялист және мохок жақтастарымен бірге тастап кетті. Ол алдымен Форт-Онтариоға барды, онда 17 маусымда жергілікті тайпа басшыларынан (көбінесе ирокездер мен гурондықтардан) аймақтағы жабдықтау және байланыс желілерін ашық ұстауға көмектесу және "жауды мазалауда" британдықтарды қолдау туралы уәде алды. Одан кейін Монреальға барып, генерал Карлтонмен және 1500-нен астам жергілікті халықпен кездесуде ұқсас келісімдер жасасты және "қызметке дайын болу үшін" соғыс белдеулерін тапсырды. Континенттік Конгресс Алты Ұлтты соғыстан шетте ұстауға тырысты. 1775 жылдың шілдесінде Онейдаларға ықпалды миссионер Самуэль Киркланд Конгресстен: "Сіздер үйде қалыңыз, екі тараптың біріне де қосылмаңыз, соғыс балтасын тереңге көміңіз" деген мәлімдеме жеткізді. Онейдалар мен Тускароралар формальды түрде бейтарап болғанмен, көптеген жеке Онейдалар көтерілісшілерге симпатия танытты. Жиналған басшылар бейтарап болуға келісті, сонда бір мохок басшысы: "Бұл отбасылық мәселе" деді және олар "сіздердің арадағы дауды шешулеріңізді тыныш күйінде қараймыз" деді. Дегенмен, олар американдықтардан келісім алды, соның ішінде ақ нәсілді қоныс аударушылардың жерлеріне енуі сияқты ағымдағы наразылықтарды шешуге уәде берді.
Монтгомери экспедициясы
Басқыншылықтың негізгі күшін генерал Шкайлер басқарды, ол Шамплен көлі арқылы Монреальге, содан кейін Квебек қаласына шабуыл жасау жолымен көтерілуі керек еді. Экспедицияға Нью-Йорк, Коннектикут және Нью-Гэмпширден күштер, сондай-ақ Сет Уорнер басқаратын Грин-Маунтин Бойз кіретін болды, ал жабдықтауды Нью-Йорк қамтамасыз ететін еді. Алайда, Шкайлердің тым сақтығы кесірінен тамыздың ортасына қарай отаршылар генерал Карлтонның Монреаль маңындағы қорғаныс бекіністерін нығайтып жатқаны және бірқатар жергілікті тайпалардың британдықтарға қосылғаны туралы ақпарат алды.
Сент-Джонсқа жақындау
25 тамызда, Скайлер жергілікті халықтар конференциясында болғанда, Монтгомери Форт-Сент-Джонста салынып жатқан кемелердің аяқталуға жақын екендігі туралы хабар алды. Монтгомери Скайлердің болмауынан пайдаланып (және әскерді қозғалысқа жіберуге рұқсат беретін бұйрықтардың жоқтығында), Тикондерогада жиналған 1200 әскерді Ришелье өзеніндегі Оль-о-Нойк аралына алдыңғы позицияға бастап, 4 қыркүйекте жетті. Скайлер, денсаулығы нашарлағандықтан, жол үстінде әскерге қосылды. Ол америкалықтарға көмектесу үшін жергілікті жасақтарды Монреальдің оңтүстігінде жинауға дайын болған Джеймс Ливингстонға хат жіберді. Келесі күні әскерлер өзен бойымен Сент-Джонс фортына барып, ондағы қорғаныс жүйесін көрді және екі тараптың да жарақат алған қысқаша шайқас болғаннан кейін, Оль-о-Нойк аралына қайтты. Британдық тараптан, көбінесе жергілікті халық қатысқан шайқасқа форттан қолдау көрсетілмеді, бұл үндістерді қақтығыстан бас тартуға мәжбүр етті. Британдықтарға қосымша көмек көрсетуге тырысқан Oneida тайпасы, Каухнавагадан Сент-Джонсқа бет алған Мохаук соғыс отрядын уақтылы тоқтатты. Онидалар отрядты өздерінің ауылына қайтаруға көндірді, онда Гай Джонсон, Дэниел Клаус және Джозеф Брант мохауктердің қолдауын алуға келген еді. Джонсон мен Клауспен тікелей кездесуден бас тартып, Онидалар Брант пен мохауктерге Албани келісімінің шарттарын түсіндірді. Брант пен британдық агенттер қолдау көрсету туралы уәде бермей кетті. (Британдықтарға көрсетілген тағы бір ресми наразылық ретінде, Гай Джонсон Ирокездерге шілдеде тапсырған соғыс белбеуі 1775 жылдың желтоқсанында американдық үнді комиссарларына берілді.) Осы алғашқы шайқастан кейін генерал Скайлердің денсаулығы нашарлағандықтан, ол Монтгомериге басшылықты тапсырды. Скайлер бірнеше күннен кейін Тикондерога фортына кетті. Тағы бір сәтсіз әрекеттен кейін, Коннектикут, Нью-Гэмпшир және Нью-Йорк штаттарынан келген тағы 800-1000 сарбаз бен Green Mountain Boys тобы келген соң, Монтгомери 17 қыркүйекте Форт-Сент-Джонсты қоршауға алып, Монреальмен байланысын үзіп, фортқа арналған жабдықты басып алды. Этан Аллен келесі аптада Лонг-Пойнт шайқасында тұтқындалды, ол жергілікті жасақтарды жинау туралы нұсқауларды бұзып, Монреальды шағын күштермен басып алуға тырысқанда. Бұл оқиға британдықтарға жасалған қолдаудың қысқа мерзімді өсуіне әкелді, бірақ әсері салыстырмалы түрде аз болды, ал келесі күндері көптеген сарбаздар қайтадан дезертирлік жасады. 30 қазанда генерал Карлтонның қоршауды бұзуға жасаған тырысы сәтсіз аяқталды, ал 3 қарашада форт ақыры капитуляциялады.
Монреальды басып алу басталады
Монтгомери содан кейін әскерлерін солтүстікке жетектеп, 8 қарашада Сент-Лоуренс өзеніндегі Сент-Пол аралын басып алды, келесі күні Сент-Шарль нүктесіне өтіп, оны азат етуші ретінде құрметпен қарсы алды. Монреаль 13 қарашада айтулы шайқастарсыз түсті, себебі Карлтон қаланың қорғанысқа жарамсыз екенін шешті (және Сент-Джонстың құлауы туралы жаңалықтан кейін отаршылдардың көптеп дезертирлеуіне тап болды). Ол тұтқындалудан мүшкіл құтылды, өйткені бір топ американдықтар қаланың төменгі ағысында өзеннен өтіп кеткен еді, ал жел оның флотының дереу кетуіне кедергі келтірді. Оның флоты Сорельге жақындағанда, бітім туралы хабарламасы бар қайық жақындады. Қайықтан бас тарту талабы қойылды, әйтпесе өзен бойындағы артиллериялық батареялар конвойды жоқ ететіні ескертілді. Осы батареялардың нақты болуы туралы нақты мәлімет болмағандықтан, Карлтон, егер тапсырылу қажет болса, оқ-дәрі мен қару-жарақты тастауға бұйрық бергеннен кейін, кемеден жасырын түрде қашуға шешім қабылдады. (Шындығында батареялар болған, бірақ олар айтылғандай күшті емес еді.) 19 қарашада британдық флот бас берді; Карлтон қарапайым адам кейпінде Квебек қаласына аттанды. Тұтқындалған кемелерде британдықтар тұтқынға алған адамдар бар еді, олардың ішінде Форт-Сент-Джонс маңында мүлігі бар, Массачусетс штатында туған Мозес Хазен де болды. Британдықтардың оған жасаған жамандықтары оны оларға қарсы шығарды. Француз және үнді соғысында жауынгерлік тәжірибесі бар Хазен, содан кейін соғыс бойы 2-ші канад полкін басқарды және Монтгомери әскеріне қосылды. Монреальден Квебек қаласына аттанған бұрын, Монтгомери тұрғындарға Конгрестің Квебектің құрамына қосылуын қалайтынын жариялады және Конгреске делегаттар сайлау мақсатында провинциялық конгресс өткізу үшін американдық ізбасарлармен келіссөздер жүргізді. Ол сондай-ақ генерал Шайлерге хат жолдап, дипломатиялық жұмыстармен айналысу үшін Конгресс делегациясын жіберуді сұрады. Монреальдің құлауынан кейін Монтгомери әскерінің көп бөлігі мерзімі бітіп, қайтып кетті. Содан кейін ол тұтқындалған қайықтардың бір бөлігін пайдаланып, 28 қарашада шамамен 300 сарбазбен Квебек қаласына қарай жол тартты, ал 200 сарбазды генерал Дэвид Вустердің басқаруымен Монреальде қалдырды. Жолда ол Джеймс Ливингстон құрған, шамамен 200 сарбаздық 1-ші канад полкіне қосылды.
Арнольдтың экспедициясы
Шамплен аңғары экспедициясының басшылығынан бас тартылған Бенедикт Арнольд Кембриджге (Массачусетс штаты) оралып, Квебек қаласына бағытталған қосымша шығыс әскерін жіберу туралы идеямен Джордж Вашингтонға жүгінді. Вашингтон бұл идеяны мақұлдап, Арнольдқа 1100 адамды, оның ішінде Дэниел Морганның мергендерін де берді. Арнольдтың әскері Ньюберипорттан (Массачусетс штаты) Кенебек өзенінің сағасына дейін, содан кейін өзен бойымен Форт-Уэстернге (қазіргі Аугуста, Мэн штаты) дейін теңізден жүзіп барды. Арнольдтың экспедициясы Квебек қаласының қақпаларына әскерін жеткізуде табысқа ие болды. Алайда, экспедиция қазіргі Мэн штатындағы соңғы маңызды елді мекендерден шыққаннан кейін көптеген қиындықтарға тап болды. Кенебек өзенімен жоғары қарай жылжу кезінде көптеген қиындықтар туды, ал қолданылған қайықтар жиі су өткізіп, оқ-дәрі мен азық-түлік бұзылып, жарамсыз болды. Кенебек пен Шаудиер өзендері арасындағы биік жер батпақты көлдер мен өзендердің жиынтығынан тұрды, онда нашар ауа райы кезеңдері қиындықтарды күшейтіп, әскердің төрттен бірі кері қайтуға мәжбүр болды. Шаудиерден төмен жылғанда, тәжірибесіз әскерлердің жылдам ағысқа бақылау жасай алмауынан қосымша қайықтар мен жабдықтар жойылды. Ноябрь айында Арнольд Сент-Лоуренс өзенінің бойындағы елді мекендерге жеткен кезде, оның әскері 600 аштықтан зардап шеккен адамға дейін азайды. Олар белгісіз даладан шамамен 640 шақырымнан астам жол жүрген еді. Арнольд пен оның әскері 14 қарашада Ыбырайым жазығына жеткен соң, Арнольд ақ туды көтеріп, капитуляция талабымен келіссөзші жіберді, бірақ бұл әрекет нәтижесіз болды. Оқ-дәрісі жоқ және шайқасқа толықтай дайын емес американдықтар бекіністі қаламен бетпе-бет келді. Арнольд қаладан жоспарланған шабуыл туралы естігеннен кейін, 19 қарашада Монреальді жақында басып алған Монтгомери күтіп алу үшін Пойнт-о-Трембльге шегінуге шешім қабылдады. Карлтон Монреальдегі жеңілісінен кейін өзен арқылы Квебекке қайтып келді. 2 желтоқсанда Монтгомери 500 сарбазымен Монреальден өзен бойымен төмен түсіп, британдық тұтқындықтан алынған жабдықтар мен қысқы киімдерді әкелді. Екі күш бірігіп, қалаға шабуыл жоспарлады. Үш күннен кейін Континенталдық армия тағы да Ыбырайым жазығында тұрып, Квебек қаласын қоршауға кірісті.
Квебек шайқасы мен қоршауы
Қалаға шабуыл жоспарлағанда, Трой-Ривьер маңында тұратын француз Кристоф Пелиссие Монтгомеримен кездесуге келді. Америка мүддесін саяси тұрғыдан қолдаған Пелиссие Сент-Морис темір зауытын басқарды. Монтгомери оған провинциялық конгресс өткізу туралы ойын жеткізді. Пелиссие Квебек қаласы алынған соң ғана конгресс өткізуге кеңес берді, себебі тұрғындар қауіпсіздігі жетілдірілмейінше, олай әрекет етуге еркіндік сезінбейтін еді. Екеуі Пелиссие темір зауытының қоршау үшін оқ-дәрімен қамтамасыз етуіне келісті, ол 1776 жылдың мамырына дейін, американдықтар шегінгенге дейін солай істеді (содан кейін Пелиссие де қашып, Францияға оралды). Монтгомери Арнольд пен Джеймс Ливингстонға қосылды. 31 желтоқсан күні қар боранында Квебек қаласына шабуыл жасады. Саны жағынан кем және тактикалық артықшылығы болмағандықтан, американдықтар Карлтоннан жеңіліске ұшырады. Монтгомери қаза тапты, Арнольд жараланды, көптеген адамдар, соның ішінде Дэниел Морган да тұтқынға алынды. Шайқастан кейін Арнольд Мозес Хазен мен Эдвард Антиллді, тағы бір эмигрант американдықты, Монреальдегі Вустерге жеңіліс туралы хабарлау және Филадельфиядағы Конгреске көмек сұрауға жіберді. Карлтон американдықтарды қумай, қаланың бекінісінде қалып, көктемде өзен мұзы ерігенде күтілетін күшейткіштерді күтті. Арнольд 1776 жылдың наурызына дейін қаланы қоршауға алды, содан кейін Монреальге жіберілді, ал оның орнына генерал Вустер тағайындалды. Осы айларда қоршаудағы әскер қыстың ауыр жағдайларына тап болды, сонымен қатар ішекқуыртпау лагерьде кеңінен тарала бастады. Бұл шығындар ай сайынғы күшейткіштердің келуімен толықтырылды. 14 наурызда қаладан төмен орналасқан диірменші Жан Батист Шассер Квебекке кіріп, Карлтонға өзеннің оңтүстік жағында американдықтарға қарсы әрекет етуге дайын 200 адам бар екенін хабарлады. Бұл және басқа да адамдар жұмылдырылды, бірақ Сен-Пьер шайқасында өзеннің оңтүстік жағында орналасқан американдық жергілікті милиция жасағы жеңіліске ұшырады. Конгресс Квебектегі жеңіліс туралы хабар алғанға дейін 6500-ге дейін қосымша әскерді қызметке жіберуге рұқсат берді. Қыс бойы әскерлер Монреальге және Квебек қаласының маңындағы лагерьге келді. Наурыздың соңына қарай қоршаудағы әскер саны шамамен 3000-ға жетті, бірақ олардың шамамен төрттен бірі, негізінен ішекқуыртпауға байланысты, қызметке жарамсыз болды. Кейінірек шабуылға қатысқан американдық сарбаз Джон Жозеф Генри американдық сарбаздардың науқасқа қарсы егу үшін "тырнақ астына шұңқыр жасап, ине немесе қосқышпен тесіп" егуін еске алды. Әскери шенеуніктер бұған тыйым салуға тырысқаннан кейін де бұл практика жалғасты, себебі ол шабуылдаушы күштің жауынгерлік қабілетін төмендетіп отырды. Сонымен қатар, армиядағы 500 канадалыққа қолбасшылық еткен Джеймс Ливингстон мен Мозес Хазен өздерінің сарбаздарының адалдығына және тұрақты лоялистік үгітіне байланысты халықтың ынтымақтастығына күмәнданды. Конгресс Арнольдтың қоршауға басшылық ету үшін тәжірибелі генерал сұранысын қарастырды. Олар бірінші кезекте қаңтарда Квебекке әскерді басқаруға британдық армияда тәжірибелі генерал-майор Чарльз Лиді таңдады. Бір аптадан кейін олар бұл шешімнен бас тартып, Лиді оңтүстік штаттарға жіберді. (Британдықтардың бұл әрекеті 1776 жылдың маусымында Салливан аралы шайқасында сәтсіз аяқталды.) Олар 1776 жылдың наурыз айында Бостонды қоршауға алған армияда қызмет еткен генерал-майор Джон Томасты тағайындады. Ол бірнеше қауымды қарусыздандырды және жергілікті милиция мүшелерін Корольдік комиссияларын тапсыруға мәжбүрледі. Бас тартқандар қамауға алынып, Форт-Чемблиде түрмеге жабылды. Бұл және осыған ұқсас әрекеттер, американдықтар тауарлар мен қызметтер үшін ақша емес, қағаз ақшамен төлейтініне байланысты, жергілікті халықтың американдық жобаға деген сенімін жоғалтты. 20 наурызда Вустер Квебек қаласындағы күштерге басшылық ету үшін кетіп, 2-ші Канада полкін ұйымдастырған Мозес Хазенді 19 сәуірде Арнольд келгенге дейін Монреальге басшылық етуге қалдырды. 29 сәуірде Континенттік Конгрестің үш мүшесі, американдық иезуит діни қызметкері Джон Кэрролл (кейіннен АҚШ-тағы алғашқы католик епискобы) және Филадельфиядан келген француз баспашысы Монреальге келді. Континенттік Конгресс бұл делегацияға Квебектегі жағдайды бағалау және халықтың пікірін өздерінің мүддесіне бұруға тырысу міндетін жүктеді. Бұл делегация, соның ішінде Бенджамин Фрэнклин, өз мақсатына жетпеді, себебі қарым-қатынас бұрыннан жұмсалмаған еді. Делегация халыққа жинақталған қарыздарды төлеу үшін ешқандай қолма-қол ақша әкелмеді. Католик дін қызметкерлерін өздерінің жағына тартуға жасалған әрекеттер сәтсіз аяқталды, себебі жергілікті дін қызметкерлері британдық парламент қабылдаған Квебек заңы оларға қажеттінің бәрін бергенін көрсетті. Баспагер Флёри Меспле баспасын құрғанмен, делегацияны басып тастаған оқиғаларға дейін ештеңе шығара алмады. Фрэнклин мен Кэрролл 11 мамырда Квебек қаласындағы американдық күштер үрейлі түрде шегініп жатқаны туралы хабарды естіп, Филадельфияға қайтып келді. Сэмюэл Чейз мен Чарльз Кэрролл, қалған екі делегат, Монреальдің оңтүстігі мен шығысындағы әскери жағдайды талдап, қорғаныс құруға қолайлы жер екенін анықтады. 27 мамырда олар Конгреске жағдай туралы есеп берді және оңтүстікке кетті.
Кедр ағаштары
Монреальдан өзен жоғары қарай шағын британдық гарнизондар орналасқан, оларға американдықтар басып алған кезде көңіл бөлмеген. Көктем жақындаған сайын, Каюга, Сенека және Миссиссауга жауынгерлерінің топтары осы гарнизондардың бірі – Освегатчиде жинала бастады, бұл жердегі командир, капитан Джордж Форстерге американдықтарға қиындық туғызуға болатын күш берді. Форстер оларды Монреальден қашып келген лоялисттің кеңесі бойынша жинаған. Британдық күштерге жабдықтау ағынын тоқтату және жергілікті халық жинала жатыр деген қауесеттерге жауап ретінде Мозес Хазен полковник Тимоти Беделді және 390 әскерін 64 шақырым жоғарыдағы Les Cèdres (Ағылшын тілінде: The Cedars) орналасқан жерге жіберді, онда олар бекініс құрылыстарын салды.
Он бес-Шенес
Баттерфилдтің тұтқындалғаны туралы хабар алғаннан кейін, Арнольд оларды босату үшін дереу күш жинауға кірісті және Монреальден өзен жоғары, Лашинде бекініп алды. Форстер тұтқындарды Лес-Седрдегі бекіністе қалдырып, күші 500-ге жуық болғанда Монреальге жақындады. 24 мамыр күні ол Арнольдтың қайда орналасқаны және Арнольд өзінен әлдеқайда көп күш күтіп отырғаны туралы хабар алды. Оның әскері саны азайып бара жатқандықтан, ол тұтқындармен келісімге келіп, оларды Форт-Сент-Джонс қоршауы кезінде түскен британдық тұтқындарға айырбастау туралы ұсыныс жасады. Квинзе-Шендегі қарулы шайқастан кейін Арнольд та 27-30 мамыр аралығында айырбастасуға келісті.
АҚШ әскерлері
Генерал Джон Томас Шамплейн көлінің мұзды жағдайына байланысты сәуірдің соңына дейін солтүстікке жылжуға мүмкіндік алмады. Әскерлердің дайындығы және аурулар туралы алаңдаулар тудырғандықтан, ол жағдай жақсаруын күтіп тұрғанда, оған қосылу үшін Вашингтоннан қосымша әскер сұрады. Монреальге келген соң, көптеген сарбаздардың тек 15 сәуірге дейін қызмет ететінін уәде еткенін және олардың көпшілігі үйлеріне қайтуға бейілді екенін білді. Бұл, Квебекке қызмет ету үшін құрылған полктарға жазылу көрсеткішінің төмен болуымен күшті. 750 сарбаздан тұратын бір полк солтүстікке бар-жоғы 75 сарбазбен аттанды. Осы кемшіліктер Конгреске Вашингтонға солтүстікке көбірек әскер жіберуді бұйырды. Сәуірдің соңында Вашингтон генералдар Уильям Томпсон мен Джон Салливан басқаратын он полкқа Нью-Йорктен солтүстікке баруға бұйрық берді. Бұл, британдық шабуылға дайындалып жатқан Вашингтонның күштерін айтарлықтай азайтты. Бұл көлік мәселесін де көрсетті: Джордж және Шамплейн көлдерінде осы әскерлердің барлығын жылжытуға жеткілікті теңізшілер болмады. Сонымен қатар, Квебекте де азық-түлік жетіспеді, ал көптеген кемелер адамдардың орнына азық-түлік тасымалдауға қажет болды. Нәтижесінде Салливанның әскері Тикондерогада тоқтатылды, ал Салливан маусымның басында ғана Сорелге жетті. Генерал Вустер сәуірдің басында Квебек қаласының сыртындағы американдық лагерьге күшейтерумен келді. Оңтүстіктен күшейтерулер шамалы көлемде келіп түсіп, сәуірдің соңында генерал Томас келді және номиналды түрде 2000-нан астам сарбазды құрайтын күштің басқаруын өз қолына алды, бірақ іс жүзінде шешек пен канадалық қыстың қиындықтарынан олардың саны айтарлықтай азайды. 2 мамырда британдық кемелер өзенмен жоғалы көтеріліп келе жатыр деген қауесет тарады. 5 мамырда Томас ауруларды Труа-Ривьерге эвакуациялауға, ал қалған күштерді мүмкіндігінше жылдам қайтаруға шешім қабылдады. Сол күні кешке ол өзеннен 40 лига төменде 15 кеме өзенге көтерілуге қолайлы жағдайды күтіп тұрғанын білді. Келесі күні таңертең кемелердің мачталары көрілгенде лагерьді эвакуациялау қарқыны жеделдеді; жел өзгерді және флоттың үш кемесі қалаға жетті.
Британ әскерлері
Лексингтон мен Конкорд жайлы жаңалық Лондонға жеткен соң, лорд Нордтың үкіметі көтеріліске қарсы күресу үшін шетелдік әскерлердің қолдауы қажет екенін түсініп, Солтүстік Америкада әскерлерін пайдалану туралы еуропалық одақтастарымен келіссөздер бастады. Екатерина Ұлына ресейлік әскерлерді беру туралы өтініштер қабылданбады, бірақ бірнеше неміс княздықтары өздерінің әскерлерін ұсынуға дайын болды. 1776 жылы Ұлыбритания жинаған 50 000 әскердің шамамен үштен бірі осы княздықтардан келді; Гессен-Кассель және Гессен-Ханаудан келген әскерлердің саны оларды гессендер деп кеңінен атауға себеп болды. Олардың 11 000-ы Квебекке қызмет етуге жіберілді. 1776 жылдың ақпанында Гессен-Ханау және Брауншвейг-Люнебург әскерлері Коркке аттанды, онда олар сәуір айының басында британдық әскерлерді тасымалдаған конвойге қосылды. Карлтон американдық лагерьдегі белсенділік қарқыны туралы хабардар болғаннан кейін, келген кемелерден әскерді жылдам түсіріп, шамамен 900 сарбазбен американдықтарды сынау үшін түске қарай жорыққа шықты. Американдықтардың жауабы негізінен үрейге ұшырау болды; егер Карлтон артықшылығын пайдаланғанда, американдықтар үшін одан да ауыр жағдай тууы мүмкін еді, демек, ұйымдасқан емес шегініс басталды. Ол көтерілісшілерді өз жағына тарту үшін кеңшілік танытып, американдықтарды мазақтау үшін кемелерді өзен бойымен жіберді. Ол сондай-ақ көптеген американдықтарды тұтқынға алды, олардың көпшілігі ауру және жаралы болған, сонымен қатар Сент-Лоуренстің оң жағында тастап кетілген әскерлер тобын ұстады. Американдықтар қашуға асығып, көптеген құнды әскери заттарды, оның ішінде зеңбіректер мен оқ-дәрілерді артында қалдырды. Монреальдегі конгресс делегациясы бұл жаңалықты естігеннен кейін Сент-Лоуренсті ұстап тұру мүмкін емес деп шешіп, Дешамбоға қарай аздаған әскерді жіберді. Томас Монреальден жауап күтіп алты күн күтті, бірақ ештеңе естімеген соң, Трой-Ривьерге қарай шегіне бастады, бірақ өзенге түскен британдық әскерлердің шабуылдарын тойтарды. Олар 15 мамырда Трой-Ривьерге жетіп, ауруларды және оларды қорғау үшін Нью-Джерси әскерлерінің тобын қалдырды. 18-і күні қалған әскерлер генерал Томпсонның басшылығымен Сорельде күшін жинады, онда 21-і күні конгресс делегаттарымен кеңес өткізілді. Сол күні Томас шешекке шалдықты және 2 маусымда қайтыс болды. Оның орнына Томпсон келді.
Трои-Ривьер
1776 жылғы 6 мамырда капитан Чарльз Дуглас басқаратын британдық кемелердің шағын эскадроны Квебекке көмек үшін, жабдықтармен және 3000 әскермен келді, бұл американдықтардың Сорельге шегінуіне себеп болды. Карлтон қайтадан өз мүмкіндігін пайдаланбады, тіпті тұтқындарды тамыз айында Нью-Йоркке жайлы жағдайда қайтарып берді.
Крон Пойнтқа шегіну
14 маусымның таңында Карлтон әскерін өзен бойымен жоғары қарай Сорелге жөнелтті. Күн батқан кезде олар американдықтардың сол күні таңертең Сорелді тастап, Ришелье өзенінің аңғарымен Шамбли және Сент-Джонсқа қарай шегінгенін білді. Квебек қаласынан шығудан өзгеше, американдықтар шамалы ретпен шегінді, бірақ Карлтон флотының келуіне байланысты кейбір бөлімдер негізгі күштен қалып қойып, Арнольдтың әскеріне қосылу үшін Монреальге қарай жолға түсуге мәжбүр болды. Карлтон генерал Бургойн мен 4000 әскерді шегініп келе жатқан американдықтардың артынан Ришелье өзенімен жоғары қарай жылжуға бұйырды, ал өзі Монреальге қарай теңізден жүзіп кетті. Монреальде Арнольд өзеннің төменгі ағысында болып жатқан оқиғалардан хабарсыз болды, ол жақында Форстермен аяқтасқан еді. 15 маусымда Сорелге қарай өзен бойымен жіберген хабаршы генерал Салливаннан жаңалық алу үшін Карлтонның флотын көріп, жағалауға қашып, ұрланған атпен Монреальге хабар жеткізді. Арнольдтың әскері 17-сі күні Сент-Джонс маңында негізгі әскермен қосылды. Американдық әскердің қалдықтары шілде айының басында Краун-Пойнтқа жетіп, "кез келген ұлттың тарихында кездеспейтін ең ерекше және бесұрыс қарсылықтар мен қиындықтардың жиынтығы" деп сипатталған науқанды аяқтады. Американдықтар үшін өкінішке орай, науқан әлі аяқталмаған, себебі британдықтар әлі де жолда болды.
Кеме жасау және саясат
Американдықтар Ришелье өзенінен және Шамплен көлінен шегінетін әр қадамында британдықтардың маңызды кемелерге қол жеткізуіне жол бермеу үшін мұқият болды, өздерімен алып кетпеген қайықтарды өртеп немесе батырып тастады. Бұл британдықтарды бірнеше ай бойы кемелер салуға мәжбүр етті. 28 қыркүйекте Карлтон Лондонға хабарлағанда: «Егер шайқас болса, флотымыз сәттілікке үмітпен теңізге шығады деп күтемін», деді. Генерал Арнольд Этан Алленмен бірге Тикондерога фортын басып алғанда, Шамплен көлін күзетіп жүрген шағын әскери-теңіз күштерін құрған еді. Британдықтар Арнольдтың флотына қарсы әскери-теңіз күштерін жинағанда, Карлтон Монреальдегі мәселелермен айналысты. Америкалықтар Квебек қаласынан шегінгенге дейін ол жергілікті патриоттардың рөлін зерттеу үшін комиссиялар құрды, оларды американдық әрекеттерге белсенді қатысқандарды, соның ішінде лоялистерді ұстағандарды қамау үшін елді мекендерге жіберді. Монреальға келгеннен кейін де осындай комиссиялар құрылды. Скенсбороу (қазіргі Уайтхолл) қаласында кеме жасаушылардың кішкентай тобы көлді қорғау үшін қажетті кемелерді жасаумен айналысты. Карлтон 7 қазан күні жолға шықты. 9 қазанға қарай британдық флот Шамплен көліне жетті. 11 қазаннан басталган Валькур аралы мен батыс жағалау арасындағы теңіз шайқасында британдықтар Арнольдтың флотына ауыр нұқсан келтіріп, оны Крон-Пойнтқа шегінуге мәжбүр етті. Крон-Пойнттың британдық шабуылға қарсы жеткілікті қорғаныс бола алмайтынын сезінген ол Тикондерогаға қайтты. Британдық әскерлер 17 қазан күні Крон-Пойнтты басып алды. Карлтонның әскерлері екі апта бойы Крон-Пойнтта тұрды, кейбір әскерлер Тикондерогаға үш шақырымға дейін жетіп, Гейтстің әскерін соғысқа шығаруға тырысты. 2 қарашада олар Крон-Пойнттен шығып, Квебекке қыстауға кетті.
Салдары
Квебекке жасалған шабуыл американдықтар үшін апатқа ұшырады, бірақ Арнольдтың Квебектен шегіну кезіндегі әрекеттері және Шамплейн көліндегі импровизацияланған әскери-теңіз күштері 1777 жылға дейін британдықтардың толыққанды қарсы шабуылын кешіктірді. Шабуылдың сәтсіздігіне көптеген факторлар себеп болды, соның ішінде американдық әскерлер арасындағы шешек ауруының жоғары деңгейі де бар еді. Карлтон, америкалықтардың Квебектен шегінуін жеткілікті агрессивтілікпен жүргізбегені үшін Бургойннан қатты сын естіді. Осы сынға және Лорд Джордж Жерменнің, британдық колониялар жөніндегі мемлекеттік хатшысының Карлтонды ұнатпауына байланысты, 1777 жылғы шабуылды басқару құқығы генерал Бургойнға берілді (сол себепті Карлтон Квебек губернаторы лауазымынан кетіп қалды). Форт Тикондерогадағы Континентальдық армияның көп бөлігі қараша айында генерал Гейтс пен Арнольдпен бірге Вашингтонның Нью-Джерсиді қорғауын күшейту үшін оңтүстікке жіберілді. (Ол Нью-Йорк қаласын жоғалтқан еді, ал желтоқсанның басында Делавэр өзенінен Пенсильванияға өтіп, британдықтарды Нью-Джерсиде еркін әрекет етуге мүмкіндік берді.) Квебек пен басқа британдық колонияларды басып алу Конгресс үшін соғыс бойындағы мақсат болып қала берді. Алайда, бұл шабуылды қолдаған Джордж Вашингтон, кез келген жаңа экспедицияларды төмен басымдық деп есептеді, өйткені олар он үш колониядағы негізгі соғыстан тым көп адам мен ресурстарды тартып алатын еді, сондықтан Квебекке экспедицияларға қатысты одан әрі әрекеттер толыққанды жүзеге асырылмады. 1776 жылғы шегінуден кейін британдық және француз тегінен шыққан бірнеше жүз адам Континентальдық армия қатарында қызмет етуді жалғастырды. Ливингстон мен Хейзен басшылығымен олар соғыстың әртүрлі майдандарында, соның ішінде Йорктаунды қоршауда қызмет етті. Квебек провинциясында жоғалтқан мүлкін қайтарып ала алмағандықтан, көптеген адамдар қажеттілікке байланысты әскерде қалды және американдық саяси және әскери билік органдарын қаржылық міндеттемелерін орындауға үнемі итермеледі. Соғыс аяқталғаннан кейін, канадалықтар Альбани мен Фишкуиллде (Нью-Йорк штаты) азық-түлікпен аман қалған әйелдер мен балаларымен қайта қосылды; кейбіреулері Канада мен Нова-Шотландиядан келген "құтылуға тырысқандар" үшін арналған Нью-Йорк штатының солтүстігіндегі жерге қоныстанды. Париж бейбіт келіссөздері кезінде Бенджамин Франклин сияқты американдық келіссөзшілер соғыс олжасының бір бөлігі ретінде Квебектің барлығын талап етуге тырысты, бірақ сәтті болмады. Ақырында, Ұлыбритания жаңа Құрама Штаттарға тек Квебектің оңтүстік-батыс бөлігін ғана берді. 1812 жылғы соғыста американдықтар Британдық Солтүстік Америкаға тағы бір шабуыл жасады және жергілікті халықтың оларды қолдайтынына үміттенді. Бұл сәтсіз шабуыл қазір Канада тарихындағы маңызды оқиға ретінде қарастырылады және тіпті қазіргі заманғы канадалық ұлттық сананың тууы деп есептеледі.