Кіріспе

Норвегиялық ақын және мұғалім Олав Аукруст (21 қаңтар 1883 – 3 қараша 1929) – норвегиялық ақын және мұғалім. Ол ненорскті әдеби тіл ретінде таратуға үлкен үлес қосты және ең көп танымал туындысы – "Химмельварден" (1916) поэмасы.

Өмірбаян

Аукруст Норвегияның Оппланд аймағындағы Лом приходында дүниеге келген. Ол Гудбрандсдалдың дәстүрлі аймағында өскен. Оның ата-анасы Олав Олавссон Аукруст (1851–1931) және Мари Палсдаттер Андворд (1864–1936) Бовердален аңғарындағы Нордгард Аукруст шаруашылығында шаруа болған. Оның ағасы Ларс Олсен Аукруст (1886–1965) мұғалім және жергілікті қызметкер болды. Оның немерелері Одд Аукруст (1915–2008) экономист, ал Кьелл Аукруст (1920–2002) жазушы, ақын және суретші болған. Аукруст Сельдегі Ромундгард халық колледжінің студенті болды, оны дін қызметкері және педагог Кристофер Брюн (1839–1920) басқарды. 1915–1917 жылдары ол Довредегі халық жоғары мектебінде мұғалім болып жұмыс істеді, онда болашақ романист Ингеборг Мёллер (1878–1964) да мұғалім болды. Кейіннен ол Гаусдалда сабақ берді. 1911 жылы ол Гудрун Блекастадқа (1887–1984) үйленді, ол Хаугеан кәсіпкері Ивар Блекастадтың (1850–1936) қызы болды. Ол суретші Халлвард Блекастадтың (1883–1966) әпкесі және әдебиет тарихшысы Милада Блекастадтың (1917–2003) қарындасы болды. Нюнорск тілін қолдаушы дін қызметкері және жазушы Ивар Мортенссон Эгнунд (1857–1934) оған зор әсер етті. Аукруст жаңартылған ұлттық романтикалық стильде өлеңдер жазды және ерекше ұқсас форма қолданды. Оның ауылдық диалектті қолдануы нюнорск тілінің әдеби тіл ретінде дамуына үлкен үлес қосты. Олав Аукруст 1921 жылдың желтоқсанында әйелі Гудрун Аукрустпен бірге Италиядан үйлеріне қайтып келе жатқанда Гетеанум арқылы сапар шеккеннен кейін Антропософиялық қоғамға қосылды. Ол туберкулезден зардап шекті, бұл оның соңғы жылына айналды және 46 жасында ерте қайтыс болуына әкелді.

Мұра

Nordgard Aukrust енді көпшілікке ашық. Шаруашылықта үлкен бақ бар және туристік маусымда ауыл шаруашылығы өнімдері сатылады. Суретші Дьре Ваа 1952 жылы Лом қаласында орнатылған Олав Аукруст ескерткішін (бронза, 1952) жасаған.

Қатысты оқу

Даунс, Брайан В. (1966) Қазіргі норвегия әдебиеті 1860–1918 (Кембридж университеті баспасы)