Кіріспе

Шарль де Маргетель де Сент-Дени, Сент-Эвремонд графы (1 сәуір 1613 – 9 қыркүйек 1703) – француз әскерінің офицері, ләззатқа құмар адам, эссе жазушы және әдеби сыншы. 1661 жылдан бастап, Пиреней бейбіт шарты (1659) кезінде француз саясатын сынағандығы үшін, ол негізінен Англияда эмиграцияда өмір сүрді. Ол Вестминстер аббаттығындағы Ақындар бұрышына жерленген. Ол достары үшін жазған және туындыларын жариялауды жоспарламаған, алайда оның кейбір шығармалары тірілігінде таратылған. Оның туындыларының толық жинағы алғаш рет 1705 жылы, оның қайтысынан кейін Лондонда жарық көрді.

Өмір

Ол Нормандиядағы отбасылық орталығы Кутанс қаласының жанында Сен-Дени-ле-Гуаста дүниеге келді. Ол иезуиттердің Колледж де Клермонтта (қазіргі Луи-ле-Гранд лицейі), Парижде оқыды; содан кейін Кан қаласында студент болды. Бір кезде ол Париждегі Аркур колледжінде (қазіргі Сен-Луи лицейі) заңды оқыды. Бірақ көп ұзамай ол қаруға түсіп, 1629 жылы маршал Басомпьермен бірге Италияға барды. Ол Отыз жылдық соғыстың көп бөлігінде қызмет етті, 1637 жылғы Ландерси қамалында көзге түсті, сол кезде капитан атанды. Әскери жорықтары кезінде Монтеньнің еңбектерін, испан және итальян тілдерін зерттеді. 1639 жылы Парижде Гассендимен танысып, оның шәкірті болды. Ол Рокрой, Нердлинген және Лерида шайқастарында қатысты. Бір кезде ол Кондеге жақын болды, бірақ сатирикалық айтқан сөзімен оны ренжітіп, 1648 жылы ханзаданың күзетшілеріндегі лауазымынан айырылды. Фронда кезінде Сент-Эвремонд адал роялист болды. Сент-Эвремонд туралы өтте қатал портрет қалдырған Кандаль герцогы, оған Гуйендегі әскерге басшылық етуді тапсырды. Ол осы лауазымда үш жыл ішінде 50 000 ливрден астам ақша жинады деген қаңқа соғылады. 1661 жылы Фуке құлағанда зардап шеккен көптеген адамдардың бірі болды. Пириней келісімі туралы маршал Крекке жазған хаты, Фуке қағаздары тәркіленген кезде Колбердің агенттері тапқан деген аңыз бар, оның жазалануына себеп болуы қиын. Ол Вестминстер аббаттығында жерленген, оның ескерткіші Ақындар бұрышында, Приордың ескерткішіне жақын орналасқан.

Әдеби шығармашылық

Сент Эвремонт өз өмірінде ешқашан өзінің еңбектерін басып шығаруға рұқсат бермеген, бірақ Барбин 1668 жылы рұқсатсыз жинағын жариялаған. Алайда, ол Пьер де Майзеоға өлімінен кейін өзінің еңбектерін жариялауға уәкілеттік берді, және олар Лондонда жарияланды (2 том, 1705), содан бері көп рет қайта басылды. Оның ирониядағы шедевр туындысы – «Conversation du maréchal d'Hocquincourt avec le père Canaye» (соңғысы иезуит және Сент Эвремонттың мектептегі ұстазы) – көбінесе «Lettres provinciales» туындысымен бірге жіктеледі. Silvestre және Maizeaux қолжазбаларынан редакцияланған «Œuvres meslées» Якоб Тонсон баспасында (Лондон, 1705, 2 том; 2-ші басылым, 3 том, 1709) жарық көрді, ал кіріспесі Майзеоға тиесілі. Оның Нинон де л'Энклоспен, оның жақын досы болған, хат алмасуы 1752 жылы жарияланды; 1643 жылы жазылған «La Comédie des académistes» 1650 жылы басылды. Оның еңбектерінің қазіргі заманғы басылымдары Гиппо (Париж, 1852), К. Жиро (Париж, 1865) және М. де Лескурдің алды сөзімен таңдаулы шығармалар (1881) болып табылады. Оның пьесаларының бірі – «Политик болар еді» («Politic Would be») – Бен Джонсонның «Волпоне» пьесасындағы кейіпкер үлгісінде жазылған.

Жарияланымдар

"Лес-Опера", Роберт Финч пен Эжен Жолиат басып шығарған, Женева, Дроз, 1979. Прозалық шығармалар, Рене Терноа редакциясымен, Париж, Дидье, 1962. "Академиктер комедиясы", Луи д'Эспинай Этелан, Паоло Карил және т.б. бас редакциясымен, Париж, Низет, 1976. "Барлық нәрсе туралы әңгімелер", Дэвид Бенсусан редакциясымен, Париж, Дежонкьер, 1998. Философиялық жазбалар, Жан Пьер Джексон редакциясымен, Париж, Alive, 1996. "Рим халқының әртүрлі кезеңдердегі әртүрлі дарындары туралы ойлар", Неаполь, Jovene, 1982. "Сұхбаттасулар және басқа да философиялық жазбалар", Париж, Aveline, 1926. "Хабарламалар", Рене Терноа кіріспесімен, Париж, Дидье, 1967. "Maximes et œuvres diverses", Париж, Қазіргі заман әлемі басылымы, 1900–1965. "Эпикур ойлары", Эпикур моралі туралы эсседен бұрын, Париж, Payot, 1900.

Онлайн

http://frenchphilosophes.kz сайтында жарияланды. Эпикур туралы әңгіме. Париж: Клод Барбин, 1684 жыл. С. Эврмонт мырзаның әртүрлі шығармалары. Париж: Клод Барбин, 1693 жыл. Әртүрлі шығармалар, 1-том. Париж: Клод Барбин, 1670 жыл. Әртүрлі шығармалар, II том. Париж: Клод Барбин, 1671 жыл. Әртүрлі шығармалар, III том. Белгісіз. Әртүрлі шығармалар, IV том. Париж: Клод Барбин, 1681 жыл. Әртүрлі шығармалар, V том. Париж, Клод Барбин, 1678 жыл. Әртүрлі шығармалар, VI том. Париж: Клод Барбин, [1683]. Әртүрлі шығармалар, VII том. Париж: Клод Барбин, 1684 жыл. Әртүрлі шығармалар, VIII том. Париж: Клод Барбин, 1684 жыл. Әртүрлі шығармалар, IX том. Париж: Клод Барбин, 1684 жыл. Әртүрлі шығармалар, X том. Париж: Клод Барбин, 1684 жыл. Әртүрлі шығармалар, XI том. Париж: Клод Барбин, 1684 жыл. Академиктер: комедия. Париж: "Шаравей бауырлары", 1879 жыл.