Кіріспе

1=Кемінде үш кезектесіп CC және C=C байланыстары бар органикалық қосылыстар – химиялық қосылыстар класы. Органикалық химияда полиендер – полиқанықпаған, кемінде үш кезектесіп екі (|C\dC|) және бір (|C\sC|) көміртекті-көміртекті байланыстардан тұратын органикалық қосылыстар. Бұл көміртекті-көміртекті екі байланыстар конъюгация деп аталатын процесте өзара әрекеттеседі, нәтижесінде ерекше оптикалық қасиеттер пайда болады. Полиендерге жақын диендер де бар, онда тек екі кезектесіп екі және бір байланыстар болады. Адамдарға қолданылатын микозға қарсы препараттар ретінде келесі полиендер қолданылады: амфотерицин B, нистатин, кандицидин, пимарицин, метилпартицин және трихомицин.

Оптикалық қасиеттері

Кейбір полиендер жарқын түсті болып келеді, бұл көмірсутектерге тән емес сирек кездесетін қасиет. Әдетте алкендер спектрдің ультракүлгін сәулелену аймағында сіңіріледі, бірақ көптеген жалғасқан қос байланыстары бар полиендердің сіңіру энергиясы төмендеп, спектрдің көрінетін аймағына өтуі мүмкін, нәтижесінде түсті қосылыстар пайда болады (өйткені олар хромофорды қамтиды). Сондықтан көптеген табиғи бояғыштарда сызықтық полиендер кездеседі.

Химиялық және электрлік қасиеттері

Полиендер қарапайым алкендерге қарағанда көбінесе реактивтірек болады. Мысалы, триглицеридтерді қамтитын полиендер атмосфералық оттегіге реакцияға түседі. Жартылай тотыққан немесе тотығуын төмендеткен полиацетилен жоғары электр өткізгіштігін көрсетеді. Көптеген өткізгіш полимерлер полиендер болып табылады, және олардың көпшілігі конъюгацияланған құрылымға ие. Поли(аза)ацетилендер пиридин алдынан түзілген заттардан бақыланатын атмосфера қажеттілігінсіз, пиридин және поли(4-винил)пиридин қоспасын ультракүлгін сәулелендіру арқылы оңай дайындалады. Вайцман институты мен Экс-Марсель университетінің соңғы зерттеулері 30 сағат ішінде УФ дозасын арттыру арқылы иондық және электрондық өткізгіштік арасындағы айқын өтуге көрсетті.

Пайда болуы

Бірнеше май қышқылдары полиендер болып табылады. Тағы бір маңызды полиендер класы – полиенді микотиктер.