Кіріспе

Эстония салыстырмалы түрде қауіпсіз ел, және Эстонияда қылмыс құрбаны болу қаупі халықаралық стандарттармен салыстырғанда төмен. Кеңес Одағынан кейінгі басқа мемлекеттер сияқты, 1990-жылдары қылмыс деңгейі артты, бірақ 21-ші ғасырда ол біртіндеп төмендеді.

Есірткілер

Эстонияда есірткі саудасының айналымы 2008 жылғы бағалаулар бойынша бірнеше миллиард EEK-қа жетеді деп есептеледі. Солтүстік полиция префектурасының есірткі қылмыстары бөлімінің аға инспекторының пікірінше, Эстониядағы нарықтағы есірткінің барлық көлемінің тек 1% ғана тәркіленеді. 2011 жылы ЕВРОПОЛ есірткі тасымалы бөлімі Балтық елдері мен Калининградты Ресейден және Ресейге есірткі тасымалы үшін транзиттік орталық ретінде белгіледі.

Сыбайлас жемқорлық

2008 жылы Transparency International Эстонияның Сыбайлас жемқорлықты қабылдау индексін 6,6 (CI 6.2–6.9) деп өлшеді, бұл оны 180 елдің тізімінде 27-ші орынға қойды. Салыстыру үшін, көршілес Швеция 9.3 (CI 9.2–9.4) индексімен 1-ші–3-ші орында, Финляндия 9.0 (CI 8.4–9.4) индексімен 5-ші–6-шы орында, Ресей 2.1 (CI 1.9–2.5) индексімен 147-ші–150-ші орында, ал Латвия 5.0 (CI 4.8–5.2) индексімен 52-ші орында болды. Индекс жоғары болған сайын, ашықтық көбірек және сыбайлас жемқорлық аз деп қабылданады. 2014 жылы Эстонияның Сыбайлас жемқорлықты қабылдау индексі 6,9-ға жетіп, оны 26-шы орынға (ЕО аясында Франциядан жоғары, Австриядан төмен) қойды. 2022 жылы Эстония 14-ші орынды иеленді. 2008 жылы сыбайлас жемқорлыққа қатысты 326 құқық бұзушылық анықталып тіркелді, бұл 2006 жылы тіркелген 511 жағдайдан едәуір төмен, бірақ 2007 жылға қарағанда 17%-ға жоғары, ал 2003 жылға қарағанда сәл жоғары. Бұл құқық бұзушылықтар барлық қылмыстардың 0,6%-ын құрады. Халықтың сайлау жүйесіне сенімі жоғары. Дегенмен, үкімет әлі де сыбайлас жемқорлыққа қарсы күресте қиындықтарға тап болып отыр. Жергілікті билік деңгейіндегі сыбайлас жемқорлық әлі де проблема болып қала береді және сыбайлас жемқорлықтың алдын алу жөнінде халықтың білуін арттыру қажет.

Адам саудасы

Интерполдың 2002 жылғы мәліметтеріне сәйкес, Кеңес Одағы құлағаннан бері Финляндияда жұмыс істейтін ең ірі проституция тобы Эстония мен Ресейден келген әйелдерден құралған. АҚШ Мемлекеттік департаментінің 2012 жылғы "Адам саудасы жөніндегі есептемесінде" бұрынғы жылдардағы мәлімдемелер қайталанды, Эстония ересектердің адам саудасы үшін "көз, транзит және бағыт" болып табылады және Эстония сауданы жою бойынша ең төменгі стандарттарды сақтамайды. Есепте сондай-ақ, үкімет "осы бағытта елеулі күш салуда" делінген. Эстония үкіметі адам саудасын жекелеген маңызды мәселе деп қарастырады және 2012 жылы адам саудасын 15 жылға дейін бас бостандығынан айыру жазасымен қылмыстық жазалайтын заң қабылдады. Эстония үкіметі 2011 жылы 56 құрбанды анықтады: 39 әйел, 17 ер адам және бала жоқ; олардың 37-сі сексуалдық сауданың құрбандары, 19-ы еңбек саудасының құрбандары болды. Есепте сондай-ақ, Эстония үкіметінің 42 мың АҚШ долларына адам саудасына қарсы белсенді жедел желіге қаржы бөлгені, 158 мың АҚШ долларын адам саудасының құрбандарына көмек көрсетуге жұмсағаны және адам саудасына қарсы күрестегі ұйымдармен "берік және қолдаушы" қарым-қатынас орнатып отырғаны көрсетілген. Осы мақсатта үкімет құқық қорғау органдарының қызметкерлері үшін эстон және орыс тілдерінде құрбандарды анықтау жөніндегі нұсқаулық жариялады. Үкімет туризм және жұмыс жәрмеңкелерінде адам саудасына қарсы материалдарды таратты. Консулдық қызметкерлер мектептерге барып, адам саудасының қауп-қатері туралы әңгімеледі. Үкімет басқа елдермен сауданы азайту/жою жөніндегі күш-жігерін үйлестірді және саудаға қарсы шаралар қабылдады.

Қылмыстық динамика

Эстония қазіргі уақытта Еуропадағы ең қауіпсіз және тұрақты елдердің бірі, бірақ 1990-2000 жылдар аралығында ұйымдасқан қылмыс үстемдік құрды. Ол, негізінен, ресейлік мафиози топтарының бекем одағымен сипатталды, олардың түрлі қылмыстық схемалары болды: жезөкшелік, автокөлік ұрлығы, есірткі тасымалы және бұрын Финляндиядағы құрылыс келісімшарттарына жұмысшыларды "жіберу", онда қылмыстық ұйымдар жұмысшылардың жалақысының бөлігін тартып алатын. Эстония мафиясы кішкентай болғанымен, иерархиялық және жақсы ұйымдастырылған, бұл оның бүгінгі күнге дейін сақталуына мүмкіндік берді, бірақ бұрынғыдан гөрі қарапайым түрде. Сондай-ақ, сол кезеңде Эстониядағы адам өлтіру көрсеткіші едәуір жоғары болды. Мысалы, 1999 және 2001 жылдар аралығында Эстонияда жылына 100 000 адамға шаққанда орташа есеппен 9,4 адам өлтірілді. 2008 жылы Ұлыбританияда жарияланған 1991-2001 жылдар аралығындағы статистикаға сәйкес, қылмыстар саны 1991 жылдан 2001 жылға дейін 84%-ға артты. 1997-2001 жылдар аралығында есірткіге байланысты қылмыстар саны 21 бірлікке өсті.

Зергерлік тонау

2006 жылдың желтоқсан айында Эстония тұрғындарының соңғы үш жылда Финляндия, Нидерланды, Португалия, Италия, Испания, Франция, Германия, Ұлыбритания, Дания және Швецияда зергерлік бұйымдар мен сағат дүкендерін тонаудың 140 дерекке қатысты екені болжалды. Жоғалған мүліктің құны 25 миллион евроға бағаланады. 2012 жылы "Эстондықтар тобы" Париждегі бірнеше зергерлік дүкендерді тонағаны үшін Францияда сотталды.