Кіріспе

Филиппиннің әкімшілік аймағы
Жоғарғыдан сағат жүрісімен: Давао қаласының әуе көрінісі, Апо тауы, Пуджада шығанағы, Аливагваг қорғалған ландшафты, Тагум.

| сурет туы =
| туының мөлшері = 120x80px
| сурет мөр =
| мөрдің мөлшері = 100x80px
| сурет карта =
| карта суреттемесі = Филиппин картасындағы орны

| лақап аты = Филиппиннің какао астанасы
| ұран =
| ән = Pinanggang Yuta (Құрметті жер)
| координаталар =
| бөлімше түрі = Ел
| бөлімше атауы = Филиппин
| бөлімше түрі1 = Арал тобы
| бөлімше атауы1 = Минданао

| орталық түрі = Өңірлік орталық және ең ірі қала
| орталық = Давао қаласы

| басшы лауазымы =
| басшы аты =
| жалпы ауданы км2 = 20,357.42
| аудан ескертпелері =
| халық саны (даты) =
| жалпы халық саны =
| халық саны ескертпелері =
| халық тығыздығы км2 = автоматты
| халық демонимі = Даваоено

| уақыт белдесі = PST
| UTC офсеті = +8
| ISO коды = PH 11

| бос атау сек1 = Провинциялар
| бос ақпараты сек1 =
| бос1 атау сек1 = Қалалар
| бос1 ақпараты сек1 =
| бос2 атау сек1 = Ауылдық муниципалитеттер
| бос2 ақпараты сек1 = 43
| бос3 атау сек1 = Барангайлар
| бос3 ақпараты сек1 = 1162
| бос4 атау сек1 = Конгресс округтері
| бос4 ақпараты сек1 = 11
| бос атау сек2 = Тілдер
| бос ақпараты сек2 = Себуано тілі, Себуано , Мандая тілі, Мандая , Калаган тілі, Калаган , Гианган тілі, Гианган , Дибабавон тілі, Дибабавон , Тагабава тілі, Тагабава , Мансака тілі, Мансака , Сангиресе тілі, Сангиресе , Обо тілі, Обо , Сарангани тілі, Сарангани , Тагалог тілі, Тагалог , Филиппин тілі, Филиппин , Ағылшын тілі
| бос1 атау сек2 = ЖІӨ (2023)
| бос1 ақпараты сек2 = ₱1.26 триллион $22.56 миллиард
| бос2 атау сек2 = Өсу қарқыны
| бос2 ақпараты сек2 = (6.7%) Минданаоның оңтүстік-шығыс бөлігінде орналасқан және бес провинцияны қамтиды: Давао де Оро, Давао дель Норте, Давао дель Сур, Давао Ориентал және Давао Оксидентал. Аймақ Давао шығанағын қамтиды, ал өңірлік орталығы – Давао қаласы. Давао – багобо тайпасының «от» деген мағынаны білдіретін «даба даба» сөзінің испан тіліне бейімделген айтылуы.

Этимология

Көптеген тарихшылар Давао атауының аймақта ең алғаш қоныстанған үш тайпаның Давао өзеніне берген үш түрлі атының қосылысынан пайда болғанын айтады. Манобо тайпасы, жергілікті халық, Давао өзенін Давохохо деп атаған. Багобо тайпасы өзенді Давохаха деп атаған, бұл сөз "от" деген мағынаны білдіреді, ал Гуанган тайпасы өзенді Духвоу деп атаған.

Тарих

Бұл аймақтың тарихы түрлі тайпалар осы жерді мекендеген заманға дейін жетеді. Манобо, мандайя, калаган, мансака және багобо тайпалары осы аумақты мекендеген деп саналады. Осы тайпалар кейін Минданао атанған шағын елді мекендер мен қауымдастықтарды құрды.

Магуинданао дәуірі

Давао аймағы бір кезде Магуинданао сұлтандығының құрамына кірген және Магуинданаондар оны "Пинагурасан" деп атаған. Аймақтың алғашқы қоныс салушылары Магуинданаондар мен Сулу сұлтандығының Таусугтары болды. Дату Баго – Давао шығанағындағы испан империясының аймақты жаулап алуына қарсы тұрған Датулардың бірі.

Еуропалық байланыстар

Давао шығанағы аймағы – елде еуропалықтармен алғашқы байланысқа түскен өңір, мұндай байланыстар 16 ғасырдың басында-ақ орын алған. Испандықтар бұл аймақты кейін отарлағанмен, одан бұрын португалдықтар оны көріп, зерттеген. 1512 жылы Франсиско Серрано қазіргі Давао-Ориентал провинциясының Сан-Агустин мүйісіндегі қалың суларда және кораллы рифтерде кемесімен апатқа ұшырады. 1538 жылы португалдық кеме капитаны Франсиско де Кастроны қатты жел Минданаоның оңтүстік-шығыс жағалауына айдап салды. Ол ондағы бірнеше басшыларды дінге шомылдырды. 1546 жылдың қаңтар айында иезуит миссионері Франциск Ксавьер Малаккадан шығып, сол кездегі Дәмдеуіш аралдары деп аталған Молукка аралдарына барды, онда португалдықтардың бірнеше бекіністері болған. Бір жарым жыл бойы ол Амбойна, Тернате, Баранура және басқа кіші аралдардың тұрғындарына Евангелиені уағыздады. Кейбір деректер бойынша, осы экспедиция барысында ол Минданао аралына да қонған, бұл туралы 17 ғасырдың жазушылары мен 1623 жылы жарық көрген қанонизация туралы бұйрықта айтылған. Сондай-ақ, ол Минданаода Евангелиені уағыздаған адам деп есептеледі.

Испанияның әкімшілік қызметі

Ғасырлар бойы тайпалар салыстырмалы бейбітшілікте өмір сүрді, 1847 жылы испандықтар, олардың ішінде кәсіпкер Дон Хосе Оянгурен болды, бұл аймаққа келгенге дейін. Сол кезде Калаган Моро басшысы Дату Баго қазіргі Давао қаласының аумағын басқарды. Дон Оянгурен Дату Баго билеген жерді бағындыруға тырысты; бірақ алғашқыда сәтсіз болды, ақырында Моро басшысы халқын Апо тауының жанындағы жерлерге көшірді. Осылайша 1848 жылы испандықтар Нуэва Вергара деп атаған Давао қаласы құрылды. Дон Оянгурен аймақты дамытуға ұмтылды. Испандықтар аймақтың портын бақылауға алғаннан кейін, Давао халқының өсуі 1890 жылы христиан миссионерлері келгенге дейін өте баяу болды. Лусон, Висаяс және Минданаоның басқа жағалау аймақтарынан айырмашылығы, Даваодағы испан билігі тек 50 жылға созылды, 1898 жылы Филиппин Испаниядан тәуелсіздік алғанда олар оны тастап кетті, бұл Испания бақылауындағы ең қысқа мерзімді аймақтардың біріне айналды.

Америка әкімшіліктері

1898 жылы испан-американ соғысынан кейін аймақтағы испан үкімшілігі аяқталды. Американдықтар аймаққа қонды да, олар кейіннен аймақтың коммуникация және көлік жүйелерін дамытты. Осы кезеңде аймақта жеке шаруашылықтардың саны артты. Аймаққа жапондықтардың қоныс аударуы екі жапон кәсіпкері – Киосабуро Ота мен Йошизо Фурукаваның аймақта абака және кокос плантацияларын салуға қолайлы ауыл шаруашылығы жерлерін іздеуімен басталды. 1900 жылы Давао порты ашылды, ол оңтүстікте құрылған алғашқы филиппин халықаралық порты болды. 1903 жылдан 1914 жылға дейін аймақ Минданаодағы бұрынғы Моро провинциясының бір бөлігі болды. 1914 жылдан кейін провинция Ланаодан басқа бүкіл Минданао аралын қамтитын «Минданао және Сулу департаменті» деп аталатын американдық колониялық агенттікпен алмастырылды. Бұл агенттік 1914 жылдан 1920 жылға дейін қызмет етті.

Жапондықтардың соғыс уақытындағы оккупациясы

1942 жылы Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде, Филиппиннің жапондықтар тарапынан басылып алынуы басталғанда, аймақ филиппин аймақтарының арасында бірінші болып жапондық оккупацияға түсті. Даваодағы жапон иммигранттары жапон басқыншыларын құттап, соғыс кезінде «бесінші колонна» рөлінде әрекет етті. Бұл жапондықтарды моро мұсылмандары жек көріп, қытайлар ұнатпады. Моролар «жапондық бесінші колонналықтармен де, басқыншылармен де күресуге толыққанды қабілетті» деп есептелді. Моролар Минданао аралындағы Даваоға жапондық басқыншылар келгенде олармен шайқасуға тиіс болды. Моролардың оларды қатты қорқытуынан жапондықтар түнде кемелеріне қайтып, ұйықтады, тіпті моролар жапондықтардан аз болса да. Одақтастардың азат ету науқанындағы ең ұзақ шайқас – Давао шайқасы 1945 жылы өтті. Соғыстан кейін, аймақ 1946 жылғы 4 шілдеде Филиппиннің тәуелсіздігі жарияланғанға дейін шамамен бір жылға жуық уақытқа американдықтардың басқаруына қайта өтті. Аймақта тұратын көптеген жапондықтар филиппин халқының құрамына сіңіп кетті.

Давао провинциясы

1946 жылы Филиппин тәуелсіздігіне дейін бүкіл аймақ Давао провинциясы деп аталатын бір провинция болды, оның астанасы Давао қаласы еді. Сол кезде бұл провинция Филиппиннің ең ірі провинцияларының бірі болып, 1920 жылдан 1967 жылдың мамырына дейін, үш провинцияға – Давао-дель-Норте, Давао-дель-Сур және Давао-Ориенталға – бөлінгенше сақталды. Бөлінгеннен кейін Давао қаласы ресми түрде аймақтық орталық деп жарияланды.

Оңтүстік Минданао және Давао аймағы

XI аймақ, сол кезде Оңтүстік Минданао деп аталатын, бастапқыда 6 провинцияны (Компостела алқабы, Давао-дель-Норте, Давао-дель-Сур, Давао-Ориентал, Оңтүстік Котабато және Сарагани) және Давао, Дигос, Панабо, Тагум, Самал, Генерал-Сантос және Коронадал қалаларын қамтыды. 1995 жылғы 23 ақпанда Суригао-дель-Сур жаңа құрылған Карага аймағына көшірілді. 2001 жылғы қыркүйекте №36 жарлық қабылданды, ол Минданаодағы аймақтарды қайта ұйымдастырды. XI аймақ, сол кезде Оңтүстік Минданао деп аталатын, Давао аймағы деп қайта аталды, ал Оңтүстік Котабато және Сарагани провинциялары, сондай-ақ Генерал-Сантос және Коронадал қалалары Соксксарген аймағына көшірілді. 2022 жылғы 12 қазанда Өңірлік бейбітшілік және қоғамдық тәртіп кеңесі ондаған жылдар бойы коммунистік көтерілістің бекінісі болғаннан кейін аймақтың барлық бөлігін "көтерілістен азат" деп жариялады, аймақта қалған Жаңа Халық Армиясының шашыраңқы топтарын ескере отырып.

Облыстар

Давао аймағы 5 провинцияға, 1 жоғары урбанизацияланған қалаға, 5 құрамдас қалаға, 43 муниципалитетке және 1162 барангайға бөлінеді.

Провинция Астанасы Халық саны Тығыздығы Қалалар Муни. (Муниципалитеттер) Барангай (Барагайлар) км² км² /км² Давао де Оро Набунтуран 0 11 237 Давао дель Норте Тагум 3 8 223 Давао дель Сур Дигос қаласы 1 9 232 Давао Окcиденталь Малита 0 5 105 Давао Ориентал Мати 1 10 183 Давао қаласы † — — 182 Барлығы 4 893 318 20 433,38 6 43 1162

Давао қаласы – жоғары урбанизацияланған қала; көрсетілген сандар Давао дель Сурдан есептелмеген.

Губернаторлар және вице-губернаторлар

Облыс Суреті Губернатор Саяси партия Офисі Губернатордың орынбасарыДавао де Оро Дороти Гонсага Джейви Тирон УйДавао де Норте Эдвин Джубахиб Де Карло Лим УйДавао де Сур Ювонне Рона Кагас Риафе Кагас ФернандесДавао Окcидентал Фрэнклин Баутиста Лорна Баутиста БандиганДавао Ориентал Коразон Нуньез Маланьяон Ниньо Сотеро Уй кіші.

Дін

Өңір халқының көп бөлігі христиан, олардың көпшілігі католиктер (73,29%); алайда, мұсылмандар (3,55%), буддистер (0,03%) және синтоистер де осы өңірде тұрады.

Экономика

Өңір экономикасы негізінен ауыл шаруашылығына бағытталған, бірақ қазір агроөнеркәсіптік бизнес, сауда және туризм орталығына айналуда. Оның бәсекелестік артықшылығы агроөнеркәсіп саласында, өйткені папайя, манго, банан, ананас, таза аспаржа, гүлдер және балық өнімдері сияқты өнімдері халықаралық деңгейде экспортталады. Аймақ Минданаоның басқа аймақтарына, Бруней Даруссаламға, сондай-ақ Малайзия мен Индонезияның бір бөлігіне дейін нарықтарға маңызды байланыс болуы мүмкін. Аймақта, әсіресе Давао қаласында дамып келе жатқан колл-орталық секторы бар. 1996 жылы өнеркәсіптің 8,1% өсу көрсеткіші көрсеткендей, индустрияландыруға қарай бірте-бірте ауысу байқалады. Басқа экономикалық салалар: кен өндіру, балық шаруашылығы, орман шаруашылығы және ауыл шаруашылығы. Аймақтың Минданаодағы негізгі коммерциялық және өнеркәсіптік орталық ретінде дамуына байланысты, оның көптеген жұмыскерлері шағын бизнес ашу және Давао, Тагум және Дигос сияқты дамып келе жатқан қалалық аймақтардағы коммерциялық салаларда жұмыс істеу сияқты қалалық қызметтерге бейімделген. Жеке және шетелдік инвесторлар мен кәсіпкерлер аймақта ірі бизнес орталықтарын ашып, оның коммерциялық өсу қарқынын күшейтуде. Аймақ сонымен қатар аутсорсинг сияқты онлайн бизнеске де қадам басып жатыр.

Порттар мен әуежайлар

Облыстың негізгі порттары – Сасадағы Саса халықаралық теңіз порты және Санта-Ана пирсі, екеуі де Давао қаласында, Давао-дель-Нортедегі Панабо теңіз порты және Давао-Ориенталдағы Мати теңіз порты. Бірінші екеуі де Давао қаласының Давао портында орналасқан, арал ішіндегі және халықаралық жүк тасымалдарын жүзеге асыра алады. Сонымен қатар Давао портында орналасқан Саса халықаралық контейнерлік порты Минданаодағы ең жұқ жүмыс істейтін порт болып табылады. Давао қаласындағы халықаралық әуежай, Франсиско Бангой халықаралық әуежайы, Минданаодағы ең үлкен және ең дамыған әуежай, аралдағы ең ұзын ұшу-қону жолағына ие және Нино Акино халықаралық әуежайы мен Мактан-Себу халықаралық әуежайынан кейін елдегі үшінші ең көп трафиктік әуежай. Аралдағы халықаралық бағыттарға қызмет көрсететін жалғыз әуежай болғандықтан, ол ішкі және халықаралық рейстерді де қамтамасыз етеді, Манила, Себу, Баколод, Илоило, Замбоанга және Филиппиннің басқа да ірі қалаларына бірнеше ішкі рейстерді, ал Доха, Гонконг, Манадо, Кванчжоу және Сингапурға халықаралық рейстерді ұсынады. Оның АТК мұнарасы елдегі ең жетілгені болып табылады. Аймаққа құрлық, әуе және теңіз жолдарымен қол жеткізуге болады. Аймақта жеткілікті коммуникациялық инфрақұрылым, сенімді электрмен жабдықталу және мол су ресурстары бар. 2016 жылдың желтоқсан айында президент Дутерте Даваодағы Исла-Верде аймағында жаңа порт құру үшін қытайлық инвесторлармен келісімге келді. Бұл CCCC Dredging Group Co. Ltd компаниясы сияқты қытайлық компаниялар тобының күшімен үш жасанды аралды құруды қамтиды, бұл жобаның құны 200 миллион долларға бағаланады.

11-ші аймақ бойынша Өкілдер палатасының заң шығарушылары

Давао де Оро 1-ші Мария Кармен Замора PDP–Laban 3-ші көпшілік 2-ші Рувел Питер Гонзага PDP–Laban 1-ші көпшілік Давао қаласы 1-ші Карло Ногралес NUP 3-ші көпшілік 2-ші Милен Гарсия Альбано Либералды 3-ші көпшілік 3-ші Альберто Унгаб Националист / Hugpong 1-ші көпшілік Давао дель Норте 1-ші Панталеон Альварес PDP–Laban 1-ші көпшілік 2-ші Антонио Флоирендо, кіші PDP–Laban 1-ші көпшілік Давао дель Сур Бір мандатты округ Мерседес Кагас Националист 2-ші көпшілік Давао Оксидентал Бір мандатты округ Клод П. Баутиста Либералды 1-ші көпшілік Давао Ориентал 1-ші Коразон Малоньяон Националист 1-ші көпшілік 2-ші Жоел Май Алмарио Lakas 1-ші көпшілік

Облыс әкімдері мен қала әкімдері

Давао де Оро — Губернаторы Джейви Тайрон Л. Уй (Reporma)
Давао дель Норте — Губернаторы Эдвин И. Джубахиб (PDP–Laban)
Давао дель Сур — Губернаторы Дуглас Р. Кагас (Тәуелсіз)
Давао Оксидентал — Губернаторы Франклин П. Баутиста (Hugpong ng Pagbabago)
Давао Ориентал — Губернаторы Нельсон Л. Даянгиранг (Hugpong ng Pagbabago)
Давао қаласы — Мэрі Себастьян З. Дутерте (Hugpong ng Pagbabago)

Білім

Үкімет бастауыш (мектеп) және орта (лицей) білім беру деңгейінде тегін білім береді. Аймақтағы мемлекеттік университеттердің ішінде Филиппин Минданао университеті және Оңтүстік-Шығыс Филиппин университеті бар. Даваодағы жеке колледждер мен университеттерге Атинео де Давао университеті, Давао Ассумпция колледжі, Давао қасиетті крест колледжі, Давао қасиетті бала колледжі және Пәксіз тұжырым университеті жатады. Елдің сауаттылық деңгейі 93,9%, ал Давао қаласының сауаттылық деңгейі 98,05% құрайды.