Кіріспе
2000 жылғы Vagrant Story (ベイグラントストーリー) – Square компаниясы PlayStation ойын консолі үшін жасаған және жариялаған әрекеттік-рольдік ойын. Ойын 2000 жылы шықты және Square Enix компаниясы оны PlayStation Network арқылы PlayStation 3, PlayStation Portable және PlayStation Vita консольдары үшін қайта шығарды. Vagrant Story негізінен Final Fantasy Tactics командасы жасады, ал Ясуми Мацуно продюсер, сценарийші және режиссер болды. Ойын Валендия патшалығында және Леа-Монд қираған қаласында өтеді. Оқиға Рискті бұзушы атанған элиталық агент Эшли Риоттың, секта жетекшісі мен Валендия парламентінің мүшесі, герцог Бардорба арасындағы байланысты зерттеу үшін Леа-Мондқа сапарына қатысты. Прологта Эшли герцогты өлтіргені үшін кінәлі деп танылады, ал ойын оқиғаның өлтіруге дейін бір апта бұрын болған жайларын ашады. Vagrant Story консольдік әрекеттік-рольдік ойын ретінде ерекше, себебі онда дүкендер жоқ және ойыншының басқа кейіпкерлермен өзара әрекеттесуі болмайды; керісінше, ойын қару жасау мен модификациялауға, сондай-ақ жұмбақтарды шешу мен стратегия элементтеріне баса назар аударады. Ойын ойыншылар мен сыншылардан жоғары баға алды, ал кейбіреулер оны жасалған ең ұлы ойындардың бірі деп атады.
Vagrant Story (ベイグラントストーリー) is an action role playing game developed and published by Square for the PlayStation video game console. The game was released in 2000 and has been re released by Square Enix through the PlayStation Network for the PlayStation 3, PlayStation Portable and PlayStation Vita consoles. Vagrant Story was primarily developed by the team responsible for Final Fantasy Tactics, with Yasumi Matsuno serving as producer, writer and director. The game takes place in the kingdom of Valendia and the ruined city of Leá Monde. The story centers on Ashley Riot, an elite agent known as a Riskbreaker, who must travel to Leá Monde to investigate the link between a cult leader and a senior Valendian Parliament member, Duke Bardorba. In the prologue, Ashley is blamed for murdering the duke, and the game discloses the events that happen one week before the murder. Vagrant Story is unique as a console action adventure role playing game in that it features no shops and no player interaction with other characters; instead, the game focuses on weapon creation and modification, as well as elements of puzzle solving and strategy. The game received critical acclaim from gaming magazines and websites, with some calling it one of the greatest games ever made.
Ойын процесі
Vagrant Story – бұл ойыншы Эшли Райотты үшінші тұлғадан басқаратын жеке экшн-рольдік ойын, ол Leá Monde және оның астындағы катакомбаларды зерттейді. Ойыншы START батырмасын немесе ойын контроллеріндегі оң жақ аналогтық таяқты қолдана отырып, 360° көрініс үшін бірінші тұлғаның көзқарасына ауыса алады. Кейіпкерлер мен спрайттар бір-біріне пропорционалды, ал ойыншы үш өлшемді картада Эшлиді басқарады. Навигация нақты уақытта жүзеге асырылады, ал ойыншы кіретін аймақтар ойын картасы мәзірінде сақталады. Жауынгерлік режимде ойыншы шабуыл батырмасын басқанда Эшлидің айналасында шар тәрізді тор пайда болады. Бұл сферадағы дене мүшелерін нысанаға алуға болады. Жарыс жүйесі ойыншыны әртүрлі шабуылдарды – Тізбектік қабілеттерді тізбектеп, үлкен комболарды жасауға және жауларға зиян келтіруге мәжбүр етеді. Бұл үшін пернелерді уақытылы және бірінен соң бірі басу қажет, бұл жағдайды жарыс ойынына ұқсатады. Vagrant Story-дегі қолөнер жүйесі ойыншыға арнайы «шеберхана» аймақтарында қару-жарақ жасауға және бейімдеуге мүмкіндік береді, сондай-ақ әртүрлі қашықтықтарды, күшті және статистикалық көрсеткіштерді енгізуге болады. Қарулар үш негізгі зиян түріне жатады: соққы, тесу және кесу. Жабдықтардың материалы мен жау кластарына және элементтерге жақындығы оларға әсер етеді. Square компаниясының бірнеше ойыны сияқты, New Game Plus опциясы ойыншыға ойынды бірінші рет аяқтағаннан кейін қолжетімді болады. Vagrant Story-де «Жаңа ойын+» таңдалымын таңдасаңыз, ойыншы әдепкі параметрлердің орнына ойын соңындағы қаруларын, заттарын және статистикасын қолдана отырып, оқиғаны қайтадан бастай алады. Leá Monde алғашқы жылдары гүлденген қала болған, бірақ 25 жыл бұрын болған жер сілкінісі қаланы қиратқан және жерді тұрақсыз қылған. Үлкен собор мен Кильтия ғибадатханасы қаланың орталығында орналасқан. Бұл аймақ батыс және шығыс аудандармен қоршалған, екеуі де жақсы күйде, сондай-ақ қала қабырғалары сияқты үлкен бекіністермен. Жер астында тасталып кеткен шахта және әктас карьері, «Астын қаланың» көлеңкелі лабиринттері және қараңғы Iron Maiden түрмесі бар. Эшли – Рискбрейкер, мемлекеттік қауіпсіздікті және заңдылықты сақтауға жауапты ВКП-ның әскери бөлімшесі. Калло онымен бірге болса да, Эшли оны жауынгерлік тәжірибесінің жетіспеуіне байланысты жауынгерлік серіктес ретінде қабылдамайды. Калло Сиднейдің құрбандығына айналады және Мюлленкамптың іс-әрекетінің шындығын ашады. Тағы бір Рискбрейкер, Розенкранц, Эшлидің Leá Monde-дегі шайқастарында пайда болып, оған ВКП-ның, Сиднейдің және Кардиналдың жоспарлары туралы, содан кейін Эшлидің өткені туралы түсінік береді. Бұл Эшлиге күдік туғызады, өйткені Рискбрейкерлер әрқашан жеке жұмыс істейді. Кардинал Батистумның тікелей бұйрығымен «Қызыл жүздер» – Кардиналдың Крест рыцарларының құрамына кіретін топ, олардың міндеті еретиктерді іздеу және культтарды басу. Олардың басшысы Ромео Гилденстерн – дінге берілген, өз сенімдеріне адал және сондықтан қараңғылық күштеріне қарсы иммунитеті бар адам. Кардиналдың бұйрығымен ол Сиднейді өзінің командасындағы шағын армиясымен және капитандықтарымен – Саманта, Дюэн, Гриссом, Тигер және Нисамен қуалайды. Мюлленкамп – Leá Monde қаласында орналасқан культ. Қала тұрғындары жер сілкінісі кезінде қаза тапқан кезде апатқа ұшырады. Қараңғылықпен бақыланатын мәйіттерге толы қала – бұл культтің бекінісі. Сидней мен оның серіктесі Хардин Қызыл жүздердің қуғынынан аман қалады, бірақ Хардин кейде Сиднейдің ниетіне күмән келтіреді.
Әңгіме
"Жолшыл оқиғасының" сюжеті "Фантомдық ауыру" деп аталады. Грейлендтен бастап, Эшли мен Калло ВКП-дан герцог Бардорбаның сарайына, герцогтің Мюлленкамппен байланысын және кардиналдың Сидней Лосстаротқа деген қызығушылығын тергеп шығу үшін жіберіледі. Эшли сарайға сұғып кіріп, Сиднеймен кездеседі және оның күшіне тікелей куә болады. Сидней өзінің серігі Хардинмен және герцогтің ұлы Джошуамен бірге қашып кетеді, Эшлиге оның қайда екенін білдіретін белгі қалдырады. Бұл оқиға "Грейленд оқиғасы" деп аталды. Эшли мен Калло Леа-Мондқа жетеді, ал жалғыз Эшли жер асты шарап қоймалары арқылы қалаға кіреді. Жолда ол Гримуарлар деп аталатын сиқырлы күшке ие заттар және қаланың өлместер мен мифологиялық жаратылыстарды жарату қабілеті туралы біледі. Ол Гильденстернмен және оның сүйіктісі Самантамен кездеседі, сондай-ақ толық емес өлім деп аталатын жағдайды және кардиналдың Сиднейді іздеудегі нақты ниетін – мәңгілік өмірді біледі. Қызыл жүзділер Эшлимен кездесіп, оның бар екенін Гильденстернге жариялайды. Қашып құтылу үшін Эшли Розенкранцпен кездеседі, ол оған қосылуға ниеттенсе де, Эшли бас тартады. Розенкранц оған ВКП пен Парламенттердің Леа-Мондтың қараңғы күштерін білгенін және адамның ішкі жасырын күштерін Қараңғылықтың көмегімен оятуға болатынын айтады. Сиднеймен кездесу кезінде Эшлиге оның өткенінің көріністері көрсетіледі, онда оның әйелі Тиа мен ұлы Марко қарақшылардың қолынан қаза табады. Розенкранцпен қайта кездескенде, Эшлиге олар оның отбасы емес, керісінше, олардың миссиясы кезінде қателесіп өлтірген адамдар екені айтылады. Эшлидің олардың өліміне деген кінәсі ВКП-мен Эшлиді адал Риск-Брейкерге айналдыру үшін пайдаланылды. Эшли өзінің жасырын шайқас дағдыларын еске түсіреді және "көру қабілеті" сезімін басынан өткізеді, ол оны Қызыл жүзділердің ілгерілеуін көруге және Ұлы соборға жетелеуге мүмкіндік береді. Сидней бұрын Каллоны тұтқынға алған және оны өзімен бірге алып келген. Калло Хардиннің Сиднейдің жоспарларына күмәнданатынын біледі. Ол телепатияның бір түрі – "жүрек көру" қабілетін дамыта бастайды, олар Леа-Мондтың тереңіне қашуды жалғастырады. Оның қабілеттерінің арқасында ол Сиднейдің ниеттерін, Хардиннің Мюлленкампқа қосылу себебін және Джошуамен жақын қарым-қатынасын біледі. Сидней оларды басқалардың алға жылжуын тоқтату үшін қалдырды, Гильденстерн мен Самантаны қорлап, Эшлиді оны қууға итермеледі, өйткені ол Эшлиге өз күштерін сыйға бергісі келеді. Эшли Қараңғылық күштерін мұраға алуға мүдделі емес еді, себебі Калло тұтқынға алынғанын көрген соң, оның жалғыз ниеті – оны құтқару. Гран Гримуарды талқылағанда, қуатты сиқыр көзі, Гильденстерн мен Саманта қала қабырғаларындағы ежелгі Кильде жазуларын табады. Розенкранц қаланың Гран Гримуар екенін және оның күші қала орталығында, Ұлы соборда жатқанын айтады. Гильденстерн Ұлы соборға бағыт алғанда, Розенкранц Эшли мен Сиднейді іздейді. Оларды тауып, Розенкранц Қараңғылыққа қарсы иммунитетіне сенімді болғандықтан, Сиднейді күштерін беруге мәжбүрлеуге тырысады. Розенкранц сондай-ақ Эшлиге қараңғылық күштеріне лайық емес екенін көрсету үшін шабуыл жасайды. Сидней тыңдаудан бас тартады және Розенкранцты жын соққан мүсінді пайдаланып өлтіреді, Эшлиді өзінің таңдалған мұрагері екенін тағы да дәлелдеуге қалдырады. Гильденстерн қала ортасындағы Ұлы соборға қарай жалғасады, ол оны Калло, Хардин және Джошуаға жеткізеді. Хардинді "Қанды күнә" деп аталатын белгілі бір "кілт" туралы сұраққа жауап беру кезінде Гильденстерн Қараңғылық күштерін иелену ниетін ашады. Сидней Хардинді және қалғандарын телепорттау үшін келеді, оны Гильденстернге қалдырады. Гильденстерн одан "кілт" алады және Самантаны қараңғылық күштеріне құрбандық ретінде өлтіреді. Эшли кейінірек келіп, Сиднейдің шынайы ниеттерін тыңдайды. Содан кейін Эшли Гильденстернмен бетпе-бет келіп, оны жеңеді. Гильденстерн жеңілгеннен кейін, "кілт" ұстап тұрған Эшли Сиднейді құлап бара жатқан қаладан алып шығады. Қаладан шыққан жаратылыстар жоғала бастайды. Калло, Хардин және Джошуа қаладан қашып кетеді, бірақ Хардин қайтыс болады, ал Калло мен Джошуаның тағдыры белгісіз болып қалады. Эпилогта Эшли ауру герцог Бардорбаны сарайында көруге барады, бірақ олар жалғыз қалғанда бөлмеде Сидней болды. Сидней герцогке Эшлиде Қараңғылықтың лайықты мұрагері табылғанын және олардың Қараңғылық күштерін мұраға алу жоспары сәтті аяқталғанын айтады. Содан кейін герцог Сиднейді өлтіреді, ал өзі көп ұзамай белгісіз себептермен қайтыс болады. Грейленд оқиғасынан бір апта өткен соң ВКП-ға келіп түскен хабарламада герцог өлтірілген деп есептелді, ал Эшли басты күдікті болып саналды, бірақ оны ешқашан таба алмады.
Даму
Ясуми Мацуно, ойынның продюсері және режиссері, танымал кейіпкерлер мен дизайнды қайта пайдаланудың орнына, жаңа ойынды бастапқыдан жасауды және қызметкерлердің ынтымақтастығынан туған дизайн идеяларын қолдануды артық көрді. Vagrant Story жанрлардың қоспасы ретінде қарастырылады, себебі ол шайқаста рольдік ойын элементтерін, ал дала картасында платформа ойындарының элементтерін қамтиды. Мацуноның сөзіне сүйенсек, даму тобы Vagrant Story-ді нақты бір жанрға жатқызуға құлшынбады, оның орнына, ойынды өзінің ерекше жанрымен жасауды жөн көрді. Ойынды жасау жұмысы 1998 жылдың қаңтарында басталды және екі жылға созылды, дамудың ең қарқынды кезеңінде жұмыс күші 20 адамнан 50-ге дейін өсті. Ойынның сюжеті Ашли Риоттың Леа Монд оқиғаларынан кейін «көптеген оқиғаларға қатысқан» титулдық «саяхатшы» болудан бұрын, мемлекеттік агент ретіндегі бастауын көрсетеді. Сюжетке шабыт Голливудтың «классикалық және блокбастер» фильмдерінен, сондай-ақ еуропалық және азиялық фильмдерден алынған. Ойынның механикасы «көмек сұрамастан және стратегиялық нұсқауларды оқымайтын» серт ойыншыларға арналған. Дегенмен, Мацуно ойын сюжетінің жартысынан астамы сыйымдылық және даму уақытының шектеулеріне байланысты қиылып қалғанын мәлімдеді. Жады мәселелері ойынды дамытудың ең қиын бөлігі болды, команда ойын интерфейсін, текстуралық карталауды және карталардағы көпбұрышты торларды реттеуге мәжбүр болды, сондай-ақ Ашли ойын ортасында қосылатын, жасанды интеллект басқаратын, ойын емес кейіпкерлер сияқты ойын элементтерін алып тастады. Vagrant Story көптеген ойындар үш өлшемді графикаға көшкен кезде жасалған. Нақты уақыт полигондары бар ойындар басымдыққа ие болды және Vagrant Story осы тенденцияны қабылдады. Басты бағдарламашы Мурата, алғаш рет кең ауқымды үш өлшемді ойынды жасауға кіріскенде алаңдаушылық білдірді. Көпбұрышты модельдердің көптігінен туындаған кадр жылдамдығының өзгеруін болдырмау үшін модельдеу тобы әрбір кейіпкердің назар аударуға тиіс бір бөлігін таңдауға мәжбүр болды. Суретші Минагава әрбір модельге, тіпті ойында бірнеше секунд ғана көрінетін кейіпкерлерге де ерекше назар аударылғанын айтты. Оқиғалық роликтер мен нақты ойын арасындағы үздіксіз өтуді қамтамасыз ету үшін ойын барысында бірдей кейіпкер модельдері қолданылды. Vagrant Story-дің дыбыс эффекттері ойынның дыбыс бағдарламашысы Минору Акаоға және дыбыс редакторы және инженері Томохиро Ядзимаға тиесілі.