Кіріспе

Жүкті аналар босанған медициналық мекеме. Бала тудыру орталығы – босанған аналарға медбике-акушерлер, акушерлер және/немесе дәрігерлер акушер-гинекологтар қызмет көрсететін медициналық мекеме. Босануға дайындалған аналарға дулалар мен қолдау көрсетушілер де көмектесе алады. Акушерлер босану барысын, ана мен баланың денсаулығын қадағалайды. Дулалар акушерлерге көмектесіп, босануды жеңілдетуге мүмкіндік береді. Егер қосымша медициналық көмек қажет болса, ана ауруханаға жіберіледі. Мұндай жағдай эпидуралды анестезия қажет болғанда, нәрестенің мекониймен ластануы, босанудың ұзаққа созылуы немесе нәрестеге қарқынды күтім қажет болғанда туындауы мүмкін. Кейбір ауруханаларда дәстүрлі жоғары технологиялық босандыру бөлімшелерімен қатар бала тудыру орталықтары да бар. Бала тудыру орталығы ауруханадағы босандыру бөлімшесінен гөрі үй атмосферасына жақын, сондықтан босану кезінде анаға көбірек мүмкіндіктер беріледі: тамақ пен сусын ішуге, музыка тыңдауға, ал қалаған жағдайда отбасы мүшелері мен достарының қатысуына рұқсат етіледі. Басқа да ерекшеліктерге, мысалы, ана мен әкеге бірдей ыңғайлы үлкен төсектер, суда босануға арналған ванналар немесе душтар кіруі мүмкін, бұл босану ауыртпалығын азайтуға көмектеседі. Бұл орталықтарда сондай-ақ, ауырсынды жеңілдету үшін опиоидты инъекциялар (петидин) және энтонокс газы қолданылады. Интерьер босанудың табиғи процесі екенін көрсетуге арналған. Бала тудыру орталығында әйелдер босану кезінде еркін қимылдай алады, мысалы, қиналып тұруға, серуендеуге немесе босануға көмектесетін басқа да позалар қабылдауға болады. Белсенді босануға қолдау көрсетіледі. Бала туғаннан кейін ана мен бала орталықта қысқа уақыт қалады, кейде туғаннан кейін алты сағат өткен соң үйге қайтуға рұқсат беріледі.

Дәстүрлі және баламалы өнімдерді салыстыру

2012 жылғы Кокрейн шолуы дәстүрлі ауруханадағы босануды, конвенциялық ауруханалық босану бөлімдерінде немесе жақын жердегі үй сияқты жағдайлармен салыстырды. Дәстүрлі ауруханалық палаталармен салыстырғанда, үй сияқты жағдайларда спонтанды вагинальды босану, алтыдан сегіз аптаға дейін бала эмизуді жалғастыру және күтімге қанағаттылықтың арту тенденциясы байқалды. Шолу сондай-ақ, альтернативті босану орталығында босану ана мен балаға қауіпсіздікті арттырмай, босану кезінде медициналық араласу ықтималдығын азайтатынын көрсетті.

Аккредитация

Америкалық бала тудыру орталықтары қауымдастығы (ААБК) – еліміздегі бала тудыру орталықтарын қолдап, дамытумен айналысатын ұлттық ұйым. Еліміздің көптеген бала тудыру орталықтары, ауруханалар сияқты, Бала тудыру орталықтарын аккредиттеу жөніндегі комиссия (CABC) арқылы аккредиттеуді таңдайды. 1985 жылдан бері CABC осы аккредиттеу қызметін, сондай-ақ босану орталықтарына және аналық орталықтарға білім беру және қолдау көрсетуде. Кейбір босану орталықтары мемлекеттік лицензия алу немесе белгілі бір сақтандыру жоспарларымен ынтымақтастық орнату үшін аккредиттеуден өтуге міндетті. Көптеген босану орталықтары өздерінің қауіпсіздікке және сапаны үздіксіз жақсартуға деген бейілділігін көрсету үшін өз еріктерімен аккредиттеуден өтеді. Аккредиттеу индикаторлар деп аталатын өлшемдер жиынтығына негізделген, оларға сәйкес CABC аккредиттеу мамандары босану орталықтарында тексеру жүргізеді. Осы индикаторларды сақтау ана мен баланың қауіпсіздігін қамтамасыз етеді және ауруханалық күтімнен ерекшеленетін босану орталығының күтім моделінің тұтастығын сақтайды. Мысалы, ауруханалардағы босану кезінде ұрықтың үздіксіз бақылануы қалыпты жағдай болса, босану орталықтарында әйелдің еркін қимылдау мүмкіндігін сақтау үшін қолмен ұсталатын электрондық құралдармен аралық бақылау жүргізіледі. CABC индикаторлары босану орталығында басқарылмаған төтенше жағдай туғанда ауруханаға қалай ауысу керектігін көрсететін жазбаша жоспардың болуын талап етеді. Босану орталықтарының аккредиттеуге арналған өтініштерін CABC сенімгерлер кеңесінің комиссарлары қарастырады. Комиссарлар құрамында сертификатталған медбике-акушерлер, сертификатталған кәсіби акушерлер, акушерлік және неонатология саласындағы дәрігерлер, медбикелер және босану орталықтарының қызметін пайдаланушылар бар. Комиссарлар тоқсан сайын жиналып, босану орталықтарының білім беру және даму мәселелеріне қатысты мәселелерді талқылайды және CABC аккредиттелген босану орталықтары үшін білім беру мақсатында ай сайынғы ақпараттық бюллетень жариялайды. CABC саясатты қолдау ұйымдарымен бірлесіп босану орталықтарын және акушерлік көмек көрсету моделін дамытуға және насихаттауға жұмыс істейді. CABC AABC-мен тығыз байланыста болғанымен, екі ұйым да бөлек және ұлттық стандарттар мен босану орталықтарын аккредиттеу саласында әртүрлі рөлдер атқарады. CABC – босану орталықтарына арналған жалғыз аккредиттеуші орган, оның тексерушілері босану орталықтарында тексеру жүргізу үшін арнайы даярланған, ал тексеру комиссиялары босану орталықтарының философиясымен, клиникалық күтімімен және жұмыс істеу ерекшеліктерімен жақсы таныс. Ал AABC – қалыптасқан және даму сатысындағы босану орталықтары, сондай-ақ босану орталықтарының күтім моделін қолдайтын және AABC-нің босану орталықтарына арналған ұлттық стандарттарын іске асыратын жеке тұлғалар, агенттіктер мен мекемелердің мүшелік және сауда ұйымы. Соңғы жылдары ауруханадан тыс босану, әсіресе босану орталықтарында босанудың қауіпсіз екендігін, тіпті кейде ауруханадағы босанудан да қауіпсіз екендігін дәлелдейтін көптеген зерттеулер жүргізілді, бұл технологияны тиімді пайдалануға, лицензияланған мамандардың қызметіне және денсаулық сақтау жүйесімен байланысқа байланысты.

Амиш орталықтары

Әдетте, дәстүрге үлкен құрметпен қараған амиштер балаларын үйде немесе босану орталықтарында тудырады. Көптеген амиш әйелдері ауруханаға тек өздеріне немесе баласына белгілі бір медициналық тәуекел болған жағдайда ғана барады, бірақ кейбір амиш әйелдері босану кезінде көңіл тыныштығы үшін ауруханаға баруды таңдайды. Амиштердің медициналық мәселелері, соның ішінде олардың босану тәжірибесі туралы екі кітап жазылған: Грейс Кайзердің "Др. Фрау: Амиштер арасындағы әйел дәрігер" және Элтон Леманның "Үйге шақырулар мен автостоптар: доктор Элтон Леманның амиштер арасындағы мансабынан әңгімелер". Леман амиштер үшін жеке босану орталығын құрудағы еңбегімен танымал. 1984 жылы Огайо штатының алғашқы мұндай орталығы – Маунт-Итон күтім орталығы құрылды. Кайзер өзінің кітабында амиштер арасындағы босанудың жеке сипатын айтады. Ол амиш әйелдерінің босанулары туралы күйеулерінен және акушер немесе босануға қатысатын дәрігерден басқа ешкімге жасыру әдетіне, сондай-ақ әйелдердің акушер немесе босануға қатысатын дәрігерді шақырудан бұрын белсенді босану күтіп отыруына назар салады. Соңғы әдет салдарынан, кейбір әкелер акушер немесе босануға қатысатын дәрігер келмей тұрып, өздері балаларын тудыруы мүмкін. Үйде босануды таңдаған амиш әйелдері көбінесе физикалық мүмкіндіктері шектенгенше шаруашылық жұмыстарын жалғастырады. Егер олар босану орталығында туса, олар үйде туғандай бостандыққа ие: тамақтану, ішу, отбасы мүшелерімен араласу және т.б.

Австралия

Ұлттық аналық іс-қимыл жоспарына жауап ретінде 2002 жылы штаттар мен аумақтардың үкіметтері әйелдерге көбірек босандыру орталықтарын ұсыну қажеттігіне жауап беруге кірісті. Көптеген босандыру орталықтары ауруханаларға қарасты болғанымен, кейбіреулері ауруханалық көмектен алыс, дербес орталықтар ретінде ашылуда. Егер олар ауруханаға 90 минуттық қашықтықта болса, "қауіпсіз" деп есептеледі. Қазіргі таңда босандыру орталықтарының көпшілігін акушерлер ғана басқарады, ал акушерлік көмек тек қиындықтар туғанда ғана пайдаланылады. Австралиядағы кейбір босандыру орталықтары "төмен тәуекел" моделінен "барлық тәуекел" моделіне өтуде, онда медициналық проблемалары бар әйелдер де босандыру орталығына қабылданады, бірақ қажет болған жағдайда оларға қосымша күтім көрсетіледі.

Канада

Бала туу орталықтары күмәнді болып қалуда. Ауруханалар осы мүмкіндікті ұсынады, сондай-ақ ол арнайы клиникаларда да қолжетімді.

Нидерланды

Нидерландыда үйде немесе ауруханадағы босандыру бөлімдерінен өзге босандыру орындарының саны артты. Мұндай мекемелерде босандыру көбінесе үйдей жағдайға ұқсас ортада акушердің қадағалауымен жүзеге асырылады. Көптеген аудандық акушерлер топтық тәжірибеде жұмыс істейді және жүкті әйелдерді тек босану кезіндегі асқыну жағдайларында ғана аурухананың акушерлік бөлімдеріне жолдайды. Акушерлік академияда төрт жылдық білім алу аттестаттау үшін қажет.