Кіріспе

Фатима — Португалияның Орталық аймағындағы Орем муниципалитеті мен Сантарем ауданындағы қала. Оның ауданы 71,29 км² және 2021 жылғы мәлімет бойынша 13 212 тұрғыны бар. Сол аттас азаматтық приход бірнеше ауылдар мен елді мекендерді қамтиды, олардың ішінде Фатима қаласы ең ірісі болып табылады. Азаматтық приход 1917 жылғы Фатима анамыздың көрінулерімен тығыз байланысты, оларға Cova da Iria жерінде үш жергілікті шопан бала куә болған деп есептеледі. Католик шіркеуі кейіннен бұл оқиғаларды «сенуге лайық» деп мойындады. 1919 жылы көріну орындында шағын шіркеу салынды және Мәриямның мүсіні орнатылды. Шіркеу мен мүсін содан бері Фатима анамыздың қасиетті орталығына, екі кіші базиликаны қамтитын ғибадатхана кешеніне енгізілді. Қасиетті орынның ішінде және айналасында ондаған жылдар бойына қажыларды қонаққа шақыруға арналған, соның ішінде қонақ үй мен медициналық орталық сияқты қосымша нысандар салынды. Қала діни туристер үшін маңызды халықаралық бағытқа айналды, жыл сайын 6-8 миллионға жуық қажыны қабылдайды.

Атау шығу тегі

Қала мен приходтың атауы араб тіліндегі Фатима (فاطمة Fāṭimah) есімінің берілісі. Дәстүрлі әңгіме бойынша, Фатима – рыцарь Гонсало Гермигес және оның серіктері ұрлап әкелген мори ханшайымы болған. Гермигес оны Серра-де-Айре төбелеріндегі, жақында құрылған Португалия Корольдігіндегі шағын ауылға алып барды. Фатима өзін ұрлаған адамға ғашық болып, онымен үйлену үшін христиан дініне өтуге шешім қабылдады. Ол крещениеден өтіп, "Орейана" деген христиан есімін алды. Дегенмен, жер атауы ханшайымның христиандық есімінен гөрі оның бастапқы араб есімін еске түсіреді.

Марианның көрінісі мен "күннің кереметі"

Қауым 1568 жылы құрылған, ол Орем коллегиясына (Colegiada de Ourém) қосылды. Ғасырлар бойы ауыл тұрғындарының көпшілігі қой шаруашылығымен айналысып, күн көрісін табуға бағытталған егіншілікпен шұғылданды. Кейінірек, 20 ғасырдың басында, үш жергілікті бала – Лусия дос Сантос және оның туыстары Франсиско мен Хасинта Марто Фатималық Анамыз деп белгілі бір әйелдің көрінісін көргендіктерін айтты, Католик шіркеуі оны Құдайдың анасы Мария деп санайды. 1917 жылдың 13 мамырында Кова-да-Ирияда отбасының қойларын бағып жүргенде, балалар алғаш рет "ақ киім киген әйелдің" көрінісін және оның жарқын жарықпен сәулеленгенін көргендерін мәлімдеді. Үш қойшы бала Фатимаға жақын орналасқан Альюстрель деген шағын ауылда дүниеге келді. Шіркеу кейіннен үлкен базилика мен қасиетті орынның ішіне енгізілді, оған сондай-ақ қонақ үй және басқа да құрылыстар кіреді.

Кейінгі дамуы

Қасиетті орынның салынуы және қажылардың үнемі келуі жергілікті дамуға серпін берді. Кешенге үлкен ғибадатхана, базилика және қасиетті орыннан өзге, қонақ үй және басқа да құрылыстар кіреді. Фатима қаласы 1997 жылдың 12 шілдесінде қала мәртебесіне көтерілді. ХХІ ғасырдың басында, приходтың көптеген тұрғындары (атап айтқанда, бизнес саласының өкілдері) Фатиманы тәуелсіз муниципалитет деп жариялауға ұмтылды. Жобаға инженер және приход кеңесінің (Junta de Freguesia) бұрынғы төрағасы Жулиу Силва жетекшілік етті, бірақ 2003 жылдың шілде айында Португалия президенті Хорхе Сампайо оған вето қойды.

Мәдениет

Кова-да-Ириядағы Фатима анамыздың қасиетті орны барлық келушілердің басты назарына толы. Жыл сайын кем дегенде бес миллион католик қажысы Мариан қасиетті орнына баратын елдік жолдарды толтырады. 13 мамыр және 13 қазан күндері, Фатимадағы көріністердің ең маңызды күндері, келушілердің саны жүздеген мыңға жетеді.

Спорт

Фатиманың басты спорт клубы – Фатима спорт орталығы, қазір португал футболының екінші лигасы – ЛигаПро-да ойнайды.