Кіріспе
XVI ғасырдағы ағылшын саясаткері сэр Энтони Сент-Легер, КГ (немесе Селенгер; 1496 – 16 наурыз 1559), Кенттегі Улькомб және Лидс қамалында тұратын, Тюдор дәуірінде Ирландияның лорд-депутаты және ағылшын саясаткері болды.
Sir Anthony St Leger, KG (or Sellenger; 1496 – 16 March 1559), of Ulcombe and Leeds Castle in Kent, was an English politician and Lord Deputy of Ireland during the Tudor period.
Шығу тегі
Энтони Сент-Лежер Кенттегі Улькомбтың Ральф II Сент-Лежер мен оның әйелі Изабел (немесе Элизабет) Хауттың үлкен ұлы болды. Ол Ричард Хауттың (8 сәуір 1487 ж. қайтыс болды, Уильям Хауттың ұлы) және оның әйелі Элизабет Тирреллдің қызы, Эссекстің Молдон қаласынан шыққан Сер Роберт Дарсидің (шамамен 1420 – 2 қараша 1469 ж.) жесірі, және Эссекстің Ист Хорндон ауылындағы Heron иесі болған Сер Томас Тирреллдің (28 наурыз 1477 ж. қайтыс болды, Джон Тирреллдің ұлы) қызы. ii
Мансап
Ол шетелде және Кембридж университетінде білім алған. Ол тез арада король Генрих VIII-нің (1509–1547) құрметіне бөенді, ал 1537 жылы Ирландияның жағдайын зерттеу комиссиясының төрағасы болып тағайындалды. Осы жұмыстың барысында ол ел туралы көптеген пайдалы мәліметтер жинады. 1539 жылы ол рыцарь атанып, Кент округінің шерифі болып тағайындалды.
Ирландияның лорд-орынбасары
1540 жылдың 7 шілдесінде сэр Энтони Ирландияның лорд-депутаты болып тағайындалды және тәртіпсіздіктерді басу міндеті жүктелді. Ол ұзақ уақыттан бері Ленстер королі атағын талап етіп келген МакМорроу Кавана тайпасына қарсы шара қолданып, оларға тек ағылшын үлгісіндегі феодалдық құқықтарды қабылдау арқылы жерлерін сақтауға рұқсат берді. Осыған ұқсас саясатпен ол Лейкстегі және Оффалидегі О’Мор, О’Тул және О’Коннорлардан да бағынушылық талап етті. Батыстағы О’Брайендермен және оңтүстіктегі Десмонд графымен келісімге келгеннен кейін, ол Дублиндегі Ирландия Парламентінде Генрих VIII патша мен оның мұрагерлерін Ирландия королі етіп жариялайтын заң қабылдауға қол жеткізді. Бұрын наразылық танытқан Конн О’Нилл де мойынсұнуға мәжбүр болды. Осы саясат «Бағыну және қайта беру» деп аталды. Сент-Лежердің саясаты, Генрих VIII қалағаннан гөрі, көбінесе кеңшілдік пен келісімге негізделген. Ол О’Брайен әулетінің басшысын, мойынсұнғыш белгілер көрсеткенде, Томонд графы атағына ұсынды. О’Нилл Тирон графы атанды. Сент-Лежердің ұсынысымен король 1541 жылы алты жаңа ирландтық пэрлік атағын құрды. Сент-Лежер ағылшын-ирландтық аристократияның адалдығын «қатаң жазалаудан гөрі шағын сыйлықтар мен адал көндіру арқылы» жақсырақ қамтамасыз етуге болатынын айтты, бұл Силькен Томас көтерілісінің қатал түрде басылғандығына жасалған ишара сияқты көрінеді. Сент-Лежердің келісім саясаты тиімді болған сияқты: атап айтқанда, Барон Лаут атағын алған Планкетттер отбасы ағылшын тәжіне берілгендік танытты, сондай-ақ Барон Верхний Оссори атағын алған Фитцпатриктер де солай болды. Барнаби Фитцпатрик, 2-ші Барон Верхний Оссори Генрих VIII сарайында өсті және Генрихтің ұлы Эдуард VI-ның жақын досы болды. 1544 жылы Генрих VIII соғыстарына қатысу үшін ирландтық әскерлер жиналды. Сент-Лежердің жеке ықпалы 1544 жылы Англияға барған кезде болған алабөліктермен және бірнеше айдан кейін оралғаннан кейін тәртіптің тез қалпына келтірілуімен дәлелденді. Сент-Лежер король Эдуард VI (1547–1553) тұсында да лауазымын сақтап, О’Коннор мен О’Байрндердің көтерілісін тиімді басып тастады. 1548–1550 жылдары сэр Энтони Англияда болды, содан кейін Ирландияға оралып, аралға реформаланған дін қызметін енгізу міндетімен жүктелді. Оның келісімдік әдістері 1551 жылдың жазында оны қайта шақыруға себеп болды. Королева Марияның (1553–1558) таққа отырғаннан кейін, ол 1553 жылдың қазанында қайтадан лорд-депутат болып тағайындалды, бірақ жалған есептерді жүргізу туралы айыптау 1556 жылы үшінші рет қайта шақыруға себеп болды. Ол айыптау әлі тергеліп жатқан кезде қайтыс болды, сол кезде, 1559 жылы, Кенттен парламент депутаты болып сайланды.
Жағалы байламның салт аттысы
1544 жылы король Генрих VIII оны Гартер орденінің рыцары етіп тағайындады. Оның Гартерлік орнының тақтасы сақталып қалды, ол Виндзор сарайындағы Сент-Джордж шіркеуіндегі бұрынғы орнына бекітілді. Оның үстінде: SOMIENE DE MOY DIEN (көрінетіндей, бұрмаланған француз тілі, мүмкін «souviens de mon dieu», яғни «Мен Құдайымды еске аламын») деген ұран жазылған, ал төменгі жағында жартылай сауатты француз тілінде (яғни, жыныс бойынша негізгі қателермен): Du noble et vailant chevalier mesier Antonye Sentleger Deputie pour la roy en son royalme d'Ierlond et une de la estroiet chamber du roy NRE (n(ot)re?) souverain SHR frere et compaignon de la tres noble Ordre de la Jarretiere («Ирландия Корольдігінде корольдың орынбасары және корольдің (біздің?) егеменді ШР інісі және ең асыл Гартер орденінің серігі – асыл және батыл рыцарь мырза Антоний Сент-Леджер»). Геральдикада Гартермен шектелген эскюшон көрсетілген, онда төрт бөлікке бөлінген герб: 1 және 4: көк түсті, күміс жіптермен (Сент-Леджер); 2 және 3: күміс, қара жіппен байланған үш ұлу (Силехем, Рейнхем, Кенттің Донеттері). Сэр Энтонидің әкесінің әкесі Сэр Джон Сент-Леджер (1442 жылы қайтыс болған), Улькомблик Марджери Донетке (немесе Донетке), Джеймс Донеттің (1409 жылы қайтыс болған) қызы мен мұрагеріне үйленген. Оның туы: тұрған гриффин (Сент-Леджер әулетінің гербі, Виконт Донерайл: алтын түсті, өтетін гриффин (Debrett's Peerage, 1968, 365-бет)). Оның қолдаушылары: екі гриффин, қанаттары жоғары көтерілген (Сент-Леджер әулетінің қолдаушылары, Виконт Донерайл: екі алтын гриффин, көк түсті жіптермен өрілген қанаттары жоғары көтерілген (Debrett's Peerage, 1968, 365-бет)).
Du noble et vailant chevalier mesier Antonye Sentleger Deputie pour la roy en son royalme d'Ierlond et une de la estroiet chamber du roy NRE (n(ot)re?) souverain SHR frere et compaignon de la tres noble Ordre de la Jarretiere ("Of the noble and valiant knight Sir Anthony St Ledger, deputy for the king in his kingdom of Ireland and one of the privy chamber of the king (our?) sovereign SHR? brother and companion of the most noble Order of the Garter"). The heraldry shows an escutcheon circumscribed by the Garter displaying the arms quarterly 1 & 4: Azure fretty argent (St Ledger); 2 & 3: Argent, three barnacles gules tied sable (Donet of Sileham, Rainham, Kent). Sir Anthony's great grandfather Sir John St Leger (d.1442) of Ulcombe, married Margery Donet (or Donnet), daughter and heiress of James Donet (d.1409) of Sileham. His crest is shown as: A griffin statant (Crest of St Leger family, Viscount Doneraile: A griffin passant or (Debrett's Peerage, 1968, p. 365)) and his supporters: Two griffins wings elevated (supporters of St Leger family, Viscount Doneraile: Two griffins or wings elevated azure fretty argent (Debrett's Peerage, 1968, p. 365)).
Кейіпкер
Сент-Лежер даулы мінезді және көпке ұнамайтын адам болған сияқты; ол, әрине, Дублин әкімшілігінің басқа да көрнекті тұлғаларымен, әсіресе Ирландияның лорд-канцлері Джон Аланмен және Дублин архиепископы Джордж Браунмен өте жаман қарым-қатынаста болған. Сент-Лежердің шағымдарынан кейін Алан қызметтен алынды, бірақ кейіннен ол қайта орналастырылды, алайда екеуі бірге жұмыс істеуге келмейтін болды. Архиепископ Браун Сент-Лежерді мемлекетке қарсы сөздер айтқан деп айыптады, көзі Алан екенін мәлімдеді, бірақ Алан күтпеген жерден есепті растаудан бас тартқан соң, айыптама ештеңеге ұласпады. Сент-Лежер әскери қолбасшылықты Ормондтың 9-шы графы Джеймс Батлерге бергенде, Аланның жақтастары оны Ормондтың өмірін қауіпке тікелей салған деп айыптады. 1546 жылы Лондонда 16 үйішілікпен бірге Эли сарайында кешкі асқа барған Ормондтың уланудан болған сырлы өлімі, кемінде, Сент-Лежер үшін өте қолайлы жағдай туғызды, бірақ оның осыған қатысы бар екенін көрсететін нақты дәлел жоқ. Ормондтың байлығы мен қоғамдағы беделіне қарамастан, өліміне тиісті тергеу жүргізілмеді, сондықтан күдіктер сақталды.
Жер иелену
Ол 11 ғасырдан бері Сент-Лежер отбасының резиденциясы болған Улькомбтен әкесінен мүлік мұраға алғаннан кейін, 1552 жылы Кенттегі Лидс қамалына иелік құқығы берілді, оның атасы Ральф I Сент-Лежер (1470 ж. қайтыс болған) бұл қамалдың констеблі болған.