Кіріспе

Австриялық саясаткер және бизнесмен (1947 жылы туған)

Виктор Клима (4 маусым 1947 жылы туған) – австриялық социал-демократ саясаткер және бизнесмен. Ол 1997 жылдан 2000 жылға дейін Австрия канцлері болды.

Ерте мансап

Төменгі Австрияның Швехат қаласында дүниеге келген Клима 1969 жылы сол кезде мемлекеттік меншікте болған OMV мұнай компаниясында жұмысқа орналасып, 1992 жылы саяси карьерасын бастағанға дейін компанияда қызмет етті. Соңғы жылдары ол компания басқармасының мүшесі болды.

Министр

Клима сол кезде көптеген австриялықтарға белгісіз болғанымен, 1992 жылы канцлер Франц Враницкий оны Көлік және мемлекеттік өнеркәсіп министрі етіп тағайындады. Клима 1996 жылға дейін бұл қызметте болды, содан кейін бір жылға Қаржы министрі болды.

Австрияның канцлері

1997 жылы Враницкийдің отставкасына байланысты Клима Социал-демократиялық партияның төрағасы болып сайланды және Австрияның канцлері ретінде ант берді. Ол өзінің партиясы (Австрияның Социал-демократиялық партиясы, SPÖ) мен Австрияның Халық партиясы (ÖVP) арасындағы үлкен коалицияны жаңартты, мұнда Вольфганг Шüssel вице-канцлер болып тағайындалды. Тони Блэр мен Герхард Шредер сияқты басқа еуропалық көшбасшылардың «Үшінші жол» стратегиясының ықпалымен Клима төрағалығымен социал-демократтар марксизмге және өздерінің саяси тамырларына адалдығын азайтып, саяси оңнан солға қарай емес, солдан ортаға қарай бет бұрды, жиі спин-докторларды пайдаланды және популизмді саяси стратегия ретінде қабылдады. Мысалы, тағы да жекешелендірулер жүргізілді және әлеуметтік мемлекет саясатына кірген бірнеше мемлекеттік қызметтер уақытша қысқартылды. Соның салдарынан партияның дәстүрлі жұмысшы табының көп бөлігі Клима мен оның партиясына наразылық білдіріп, Йорг Хайдердің оңшыл популистік Эркіндік партиясына (FPÖ) қолдауын аударды. Алайда, Враницкийдей, Клима да Хайдер партиясымен коалиция құруға ешқандай жағдайда дайын емес екенін бірнеше рет және ашық түрде мәлімдеді. 1999 жылдың қазан айында өткен сайлауда социал-демократтар ауыр жеңіліске ұшырағаннан кейін Виктор Клима партия төрағасы лауазымынан кетіп, оның орнына Альфред Гузенбауэр келді. Канцлер ретінде оның орнын 2000 жылдың ақпан айында Эркіндік партиясымен коалициялық үкімет құрған Австрия Халық партиясынан Вольфганг Шüssel басты. Клима мен оның партиясы биліктен шеттетілуіне қатты наразы болды. 1999 жылдың қазан айындағы сайлау нәтижелеріне сүйенген жаңа үкімет құру бойынша келіссөздер жүріп жатқанда, Клима «Еуроодақ басшыларынан коалициялық келіссөздерге әсер етуге көмектесуді сұрады», бұл сол кезде әлі де канцлер болып отырған тәуелсіз Австрия мемлекетінің ішкі саясатына сыртқы араласуға бұрын-соңды болмаған шақыру болды. Бұл коалициялық келіссөздердің нәтижесіне әсер етпесе де, ол Еуроодақ хартасында қандай да бір негізі жоқ Австрияға қарсы «санкцияларға» тікелей себеп болды.

Іскерлік мансап

Бірнеше аптадан кейін, досы Герхард Шредердің көмегімен Клима Аргентинада Volkswagen компаниясында жоғары басшылық лауазымға тағайындалды, ол ел терең экономикалық дағдарыста болған кезде. Клима 2006 жылдың ортасында Volkswagen компаниясының Оңтүстік Америкадағы барлық операцияларының бас директоры болды және 2011 жылға дейін келісімшарт бойынша жұмыс істеді. Климаның саясат және экономика салаларындағы тәжірибесі оған байланыс желісін құруға жағдай жасады, ол Аргентинаның бұрынғы президенті Нестор Киршнер және оның ізашары Эдуардо Духальде сияқты жоғары деңгейде оны одан әрі дамыта берді. Клима 2011 жылы зейнетке шықты және Буэнос-Айрес маңындағы мал шаруашылығымен айналысатын фермада тұрады.