Кіріспе

Швеция пошта таңбасы

Тарих

1855 жылы Швеция алғашқы пошта маркаларын шығарды, ол Швецияның гербін бейнелейтін бес номиналдан тұратын жиынтық болатын, құны үштен 24 шведтік скиллингке дейін ауысты. Үш скиллингтік марка көк-жасыл түсте басылса, сегіз скиллингтік марка сары-желтоқсалды түсте басылған. Не дұрыс кеткені нақты белгісіз, бірақ ең мүмкін түсіндірме – сегіз скиллингтік баспа табағының стереотипі (10 × 10 тізбекке жиналған 100 стереотиптен тұратын) зақымдалған немесе сынған, және қатемен үш скиллингтік баспа табағымен алмастырылған. Қате түсті маркалардың саны белгісіз, бірақ қазірге дейін тек бір данасы ғана табылған. Бұл қате сол кезде ешкімнің назарына ілінбеді, ал 1858 жылы швед валютасы өзгертілді. Скиллингтік маркалар "öre" номиналындағы жаңа маркалармен алмастырылды. 1886 жылы жас коллекционер Георг Вильгельм Бакман Вестерос қаласының солтүстігіндегі Вестер Мунга Гард шаруашылығындағы әжесінің шатырындағы қағаздарды қарап отырғанда, үш скиллингтік маркасы бар бір маркаға тап болды, оған Стокгольм марка саудагері Генрих Лихтенштейн әрқайсысына жеті крона ұсынды. Бірнеше рет қолы ауысқаннан кейін, Зигмунд Фридль оны 1894 жылы Филипп фон Феррариге сатты, ол сол кезде әлемдегі ең ірі маркалар жинағына ие болды және 4000 флорин төледі. Уақыт өте келе, жан-жақты іздеуге қарамастан, басқа "сары" маркалар табылмай, бұл марканың тек сирек емес, сонымен қатар сақталған жалғыз дана екені анық болды. 1920 жылдары Ферраридің жинағы аукционға шығарылғанда, швед бароны Эрик Лейжонхуфвуд сары марканы сатып алды, содан кейін Клас А. Тамм оны 1926 жылы 1500 фунт стерлингке сатып алды, өзінің швед маркаларының жинағын толықтыру үшін. 1928 жылы марка заңгер Йохан Рамбергке 2000 фунтқа сатылды, ол оны тоғыз жыл сақтады. 1937 жылы Румыния королі Карол II оны Лондон аукциондық үйі H. R. Хармерден 5000 фунтқа сатып алды, ал 1950 жылы ол Рене Берлингенге белгісіз сомаға сатылды. 1970 жылдары Швед пошта мұражайы марканы жалған деп жариялап, дау тудырды, бірақ екі комиссияның тексеруінен кейін бұл нағыз марка екендігі туралы келісімге келді. 1984 жылы Дэвид Фельдман сары марканы 977 500 швейцариялық франкқа сатқанда ол жаңалықтарға енді. 1990 жылы ол 1 миллион доллардан астамға сатылды. 1996 жылы ол қайтадан 2 880 000 швейцариялық франкқа сатылды. Әр сатылымда марканың құны пошта маркалары үшін жаңа әлемдік рекордтық бағаға жетті. 2010 жылдың 22 мамырында Дэвид Фельдман сары марканы Швейцарияның Женева қаласында тағы да аукционға шығарды. Ол "1996 жылы орнатқан 2,3 миллион долларлық рекордтық бағадан кем емес" бағаға сатылды. 2013 жылдың мамыр айында марка швед аристократы және саясаткері граф Густав Дугласқа жеке сату арқылы сатылды.

Жан-Клод Андренің ісі

2012 жылы немесе одан бұрын Жан Клод Андре мен оның әйелі Джейн Андре Лондонның Әділет сотының Канцелярия бөлімшесінде Клидсдейл Банк ПЛК-ға қарсы сотқа шағым түсірді. Олар банкте құлпы жабылып тұрған қорапта барлығы тоғыз "Трескиллинг" сары маркасы бар алты конверт және басқа да құндылығы төмен заттар сақталғанын мәлімдеді. Андре 1986 жылдан 2004 жылға дейін қорапты қозғалтпағанын, бірақ оны қайта алып келгенде құлып бұзылып, конверттер мен маркалар алынғанын айтты. Филателия сатушысы Дэвид Фельдман бұл конверттердің шамамен 3,7 миллион фунт стерлингке бағаланатынын куәландырды. Ұзақ сот отырысынан кейін, сот 2013 жылғы 31 қаңтар – 1 ақпан күнгі шешімінде Андренің талабын қабылдамады, оны және оның әйелін сенімсіз куәгерлер деп таныды және олардың талабында "айқын сенімсіздік" болды деп шешті.

Танымал мәдениетте

1954 жылы Агата Кристидің "Жыланның желісі" атты құпия пьесасында ұқсас "швед сары" қате маркасы – кейіпкердің кісі өлтіруге себеп болатын нәрсе ретінде қолданылады, оның құны 14 000 фунт стерлингтен аспайды (2024 жылы 323 000 фунт стерлингтен аспайды). 1964 жылғы "Шарада" фильмінде Treskilling Yellow және Fyraskilling Orange маркалары негізінде жасалған марка – басты кейіпкердің үлкен сомадағы ақшаны жасыру үшін қолданған үш сирек марканың бірі. "Ақ жаға" сериалының 6-маусымының 2-бөлімі "Жөнелтушіге қайтаруда" Нейл Кэффри Pink Panthers атты эксклюзивті ұрылар тобы жоспарлаған тонаудың бір бөлігі ретінде Treskilling Yellow маркасын ұрлауға міндетті. Марка Каффри көшірме жасағанда егжей-тегжейлі көрсетілген. Total Drama Action-ның 16-шы бөлімі "M әрпімен бірігу" эпизодында Харольд осы марканы "ең сирек марка" болғандықтан қатты қалайтынын айтады. А. Дж. Шервудтың "Құдайсыз үштік" сериясының екінші кітабында, Иван Азаров Treskilling Yellow маркасын ұрлауға келісімшартқа отырады.