Кіріспе

Өнімнің өмірлік циклін басқару

Өмірлік циклының соңына жеткен өнім (ӨЖӨ өнім) – өнімнің өмірлік циклы аяқталған өнім. Бұл пайдаланушыларға жаңартулар алу мүмкіндігін жояды, яғни өнімнің қызметтік өмірінің соңы (сатушының тұрғысынан). Осы кезеңде сатушы өнімге қатысты бөлшектерді, қызметтерді немесе бағдарламалық жасақтама жаңартуларын ұсынуды, сатуды немесе қолдауды тоқтатады. Сатушы өнімге қолдау көрсетуді шектеуге немесе тоқтатуға ниеттенуі мүмкін. Өнімді сату жағдайында сатушы "сату тоқтатылуы" ("EOS") деген арнайы терминді қолдануы мүмкін. Барлық пайдаланушылар қолдаусыз қалған өнімдерге қол жеткізе алады, бірақ қауіпсіздік жаңартулары мен техникалық қолдау ала алмайды. Соңғы өндіріс күнінен кейінгі мерзім өнімге байланысты және тұтынушының көзқарасы бойынша өнімнің күтілетін қызмет мерзімімен анықталады. Қызмет мерзімінің мысалдары: фастфуд желілеріндегі ойыншықтар (апталар немесе айлар), ұялы телефондар (3 жыл) және автомобильдер (10 жыл).

Өнімді қолдау

Өнімді қолдау мерзімі өнімге қарай әртүрлі болады. Өндірісі тоқтағаннан кейін 10 жылға дейін қызмет етуге арналған жабдықтар үшін қолдауға қосалқы бөлшектер, техникалық қолдау және қызмет көрсету кіреді. Қосалқы бөлшектердің қызмет ету мерзімі өндіріс құнының өсуіне байланысты бағамен анықталады, себебі сериялық өндіріс аяқталғанда жоғары көлемді өндіріс орындары көбінесе жабылады. Өндірушілер жақсы ниеттерін көрсету және беріктік беделін сақтау үшін, тіпті бұл пайдалы болмаса да, бөлшектер мен қызметтерді ұсынуды жалғастыра алады. Кейбір елдердегі заңнамамен кейбір өнімдер үшін қызмет көрсетудің ең төменгі мерзімі міндетті болып табылады. Балама ретінде, кейбір өндірушілер клиенттерді жаңа өнімдерге көшуге мәжбүрлеу үшін өнімге техникалық қызмет көрсетуді тоқтатуы мүмкін.

Есептеу

Компьютерлік саласында, өнімнің өмір аяқталуы деген ұғым бағдарламалық және аппараттық өнімдерді өндіру, қолдау және сатып алуда маңызды рөл атқарады. Мысалы, Microsoft Windows 98-ді 2006 жылдың 30 маусымында өмір аяқталуына белгіледі. Осы күнден кейін жасалған бағдарламалық қамтамасыз ету осы жүйеде жұмыс істемеуі мүмкін. Мысалы, Microsoft компаниясының Office 2007 (2006 жылдың 30 қарашасында шығарылған) Windows Me немесе Windows-тың бұрынғы нұсқаларына орнатылмайды. Өндірушіге байланысты, өмір аяқталуы қызмет көрсету мерзімінің аяқталуынан өзгеше болуы мүмкін, сонда өндіруші жүйелер немесе бағдарламалық қамтамасыз етуге техникалық қызмет көрсету, ақауларды жою немесе басқа да қолдау көрсетпейді. Бастапқы әзірлеушілер қызмет көрсетуден бас тартқан мұндай бағдарламалық жасақтаманы «бас тарту» деп те атайды. Кейде бағдарламалық қамтамасыз ету өндірушілері өмір аяқталуы, сату аяқталуы немесе қызмет көрсету аяқталуы кезінде бағдарламалық қамтамасыз етуді пайдаланушылар қауымдастығына тапсырады, оларға өздері қызмет көрсету және жаңартуларды жүзеге асыруға мүмкіндік береді. Мысал ретінде, 1998 жылы Netscape Communications компаниясы ашық лицензия бойынша шығарған Netscape Communicator веб-браузері және Sun Microsystems компаниясы 2000 жылдың қазан айында OpenOffice ретінде шығарған StarOffice кеңсе пакеті (LibreOffice осы пакеттен бөлінді) келтірілуі мүмкін. Кейде бағдарламалық қамтамасыз ету қауымдастықтары ресми қолдау тоқтағаннан кейін, бастапқы әзірлеушінің қолдауысыз қолдауды жалғастырады, мұндай жаңартулар «ресми емес жаңартулар» деп аталады, мысалы Windows 98 немесе көптеген компьютерлік ойындар үшін.