Кіріспе

Ричард Берри, Jr. (11 сәуір, 1935 - 23 қаңтар, 1997) – американдық әнші, әнші-күйші және музыкант, 1950 жылдары Лос-Анджелестегі көптеген doo wop және жақын үйлесімді топтармен, оның ішінде The Flairs және The Robins тобымен бірге өнер көрсеткен. Ол рок-стандарт "Луи Луи" әнінің авторы және алғашқы орындаушысы ретінде ең жақсы танымал. Бұл ән The Kingsmen және басқалар үшін хитке айналды, сонымен қатар ол барлық уақыттағы ең көп жазылған әндердің бірі болып табылады; алайда, Берри 1980 жылдарға дейін ән жазғаны үшін көп қаржылық пайда көре алмады, өйткені 1959 жылы әнге құқықтарын беріп қойған. Ол сонымен қатар көптеген басқа да әртістер жазған "Have Love, Will Travel" әнін жазып, шығарды.

Ерте өмір

Берри Луизиана штатының Монро қаласының оңтүстігіндегі Экстеншн қаласында дүниеге келді және отбасымен Лос-Анджелеске нәресте кезінде көшіп келді. Бала кезінде жамбас жарақатын алды және алты жасқа дейін қос таяқпен жүруге мәжбүр болды. Оның алғашқы музыкалық аспабы – укулеле, оны ол мүгедек балаларға арналған жазғы лагерьде ойнауды үйренді. Берри Лос-Анджелестегі Джефферсон орта мектебінде оқыды, және көптеген оқушылармен бірге дәліздерде ән айту кезінде дауыстарды үйлестіруді жаттықты.

Музыкалық мансап

Ол жергілікті ду-вуп топтарында ән айтып, музыка ойнай бастады, соның ішінде The Penguins, The Cadets and the Chimes, the Crowns, the Five Hearts, the Hunters, the Rams, the Whips және Fremont High мектебінен шыққан, құрамында тек әйелдерден тұратын The Dreamers тобымен бірге жазбалар жасады. 1953 жылы ол The Flairs тобына қосылды (олар Debonaires және Flamingoes аттарымен де жазды).

Флеирлермен бірге

The Flairs 1953 жылы Modern Records лейблінде шығарған "She Wants to Rock" әнінде Берридің бас вокалы естіледі, бұл Лейбер мен Столлердің алғашқы туындысы болды. Бірнеше айдан кейін, продюсерлерге Spark Records лейблінде The Robins тобының "Riot In Cell Block #9" әні үшін бас дауыс қажет болды, сол себепті Берри шақырылды, бірақ ол Modern лейблімен келісімшартта болғандықтан, оның есімі көрсетілмеді. Кейін The Robins тобы тарады. Үш мүшесі The Robins тобында қалды, ал қалған екеуі Лейбер мен Столлермен бірге Нью-Йоркке кетіп, The Coasters тобын құрды. The Robins Калифорнияда Whippet, Lavender, Arvee және тағы да басқа лейблдерде әндер жазды. Берридің дауысы Modern лейблінде, тағы да авторлық құқығы көрсетілмей, Этта Джеймстің алғашқы және ең танымал "The Wallflower (Dance with Me, Henry)" әнінде, сондай-ақ оның кейбір сәл сәтті жалғастарының контрапункті ретінде пайдаланылды. Ричард Берри мен The Pharaohs тобы 1957 жылы Flip Records лейблінде "You Are My Sunshine" әнінің B жағы ретінде осы әнді жазып, шығарды. Ол 130 000 дана сатылып, аймақтық хитке айналды. Кейін ол A жағы ретінде қайта шығарылды, ал топ Тынық мұхитының солтүстік-батыс айманында гастрольдік сапарда болғанда, бірнеше жергілікті R&B тобы осы әнді орындап, оның танымалдылығын арттыра бастады. "Louie Louie" әні 1963 жылы The Kingsmen тобының күйлі орындауымен, лирикалық мәнінен басқа, калипсо стиліндегі бастауын аздап сақтап, ұлттық және халықаралық хитке айналды. Берри 1960-шы жылдардың басына дейін әндер жазып, орындауын жалғастырды, соның ішінде "Have Love, Will Travel" (кейіннен The Sonics тобы үшін жергілікті хитке айналды), бірақ коммерциялық сәттілікке жете алмады және орындаушы ретінде де жұмысын жалғастырды. Басқа әндерінің ішінде Rollins Band тобы орындаған "Crazy Lover" және The Treniers тобы кавер жазған "Oh! Oh! Get Out of the Car" бар. 1983 жылы Rhino лейблі шығарған "The Best of Louie, Louie" жинақ альбомы үшін Берри лицензия алу мүмкін болмағандықтан, "Louie Louie" әнін нотадан нотаға қайта жазды. Көмекші вокалды ду-воп стиліндегі музыканы жаңғыртушы Big Daddy тобы орындады. Бастапқы нұсқа 2002 жылға дейін Ace Records лейблінде шыққан "Love That Louie" жинағына дейін заңды түрде қайта шығарылмады.

"Луи Луи" атты әнге құқықтарды реттеу

1980 жылдардың ортасында Берри Лос-Анджелестің оңтүстік бөлігіндегі анасының үйінде мемлекеттік жәрдемге сүйеніп өмір сүрді. California Cooler сусындар компаниясы "Louie Louie" әнін жарнамасында пайдалануды жоспарлады, бірақ әнді қолдану үшін Берридің қолтаңбасы қажет екенін білді. Компания Суретшілердің құқықтарын қорғау қоғамынан оны іздеуді сұрады, сосын Берриге адвокат келді. Адвокат Берриге әніне авторлық құқықты қайтару үшін шаралар қолдану мүмкіндігін айтты. Баспагерлер соттан тыс келісімге келді, осылайша Берри миллионер атанды. 1980 жылдары "Louie Louie" әніне көптеген марапаттар берілді, жүздеген кавер нұсқалары CD жинақтарында жарық көрді және радио марафондарында ойналды. Ол концерттер беріп тұрды және 1993 жылы Лондондағы 100 Club-та екі рет өнер көрсетті. 2003 жылы Rolling Stone журналының "Барлық уақыттың 500 ең ұлы әні" тізімінде 54-орынды иеленді. 2024 жылы Солтүстік-Шығыс Луизиана Музыкалық жолы Луизиана штатының Экстеншн қаласындағы Локуст Хилл баптист шіркеуіне оның құрметіне ескерткіш тақта орнатты.

Жеке өмір

Берри 1957 жылы орта мектепте бірге оқыған Дороти Адамсқа үйленді, және олардың Пам мен Марсель есімді екі баласы болды. 1968 жылы олар ажырасып кетті. Дороти музыкалық мансабын жалғастырып, Garpax Records, Challenge Records, Little Star Records және Tangerine компаниялары үшін жазбалар жасады. Ол 1980 жылдардың басына дейін Рей Чарльздың Раэлетте тобының мүшесі болды. 1969 жылы туған Кристи кейінгі жылдары оның мансабын басқарды. Марсель 1980 жылдары әкесімен бірге сахнада бас гитарада ойнады.