Құбыр (квант полюсі) – қайық, баржа немесе плотты итеруге арналған құрал. Су түбіне не жағаға тіреп, бағыт береді. Квант немесе итеру әдісі туралы біліңіз.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Орнатушы полюс немесе квант (кванттық полюс) – кемелерді, баржаларды (мұндай жағдайда оны баржа полюсі деп те атайды) немесе қайықтарды қажетті бағытта итеріп жылжыту үшін экипаж мүшесі ұстайтын полюс. Полюс өзеннің немесе теңіздің түбіне, ал кейде өзен жағалауына итермелеу үшін қолданылады. Егер полюс кеменің кормасынан қолданылса, бұл әрекет әдетте "қайықты жылға беру" деп аталады. Әсіресе үлкен кемелерде оператор баудан бастап, борты бойымен артқа қарай жүргенде тиімдірек болады, осы кезде полюс түбіне итермелеп жылжытылады – бұл әрекет "кванттау" немесе "орнату" деп аталады. Егер судың тереңдігі полюстің түбіне жетпеуге тым терең болса, полюс ескек ретінде қолданылуы мүмкін. Бұл, әрине, жалпақ ескекке қарағанда әлдеқайда тиімсіз болғанымен, қайықты қоздыруға жеткілікті. Орнатушы полюс әдетте қайын немесе осыған ұқсас серпімді ағаштан жасалады немесе ішкі қуысы бар металдан жасалады, соның салдарынан суға түскен жағдайда оңдызбайт. Полюс түбі мен тастарға қайта-қайта соққы беруге төзімді болу үшін әдетте бір немесе екі ұшы металлмен қапталады, сондай-ақ полюстің ұшы тезірек түбіне шөгуіне көмектеседі. Баржаның кванты көбінесе жоғарғы жағында қақпақ, ал төменгі жағында лайға батып кетпеуі үшін тік қыры бар. Норфолк Бродстарында олар тиісінше "бот" және "аяқ киім" деп аталады. Оның ұзындығы 2 метрден (8 фут) 5 метрден (18 фут) асуы мүмкін.
A setting pole or quant (quant pole) is a pole, handled by a crew member, to move boats, barges (in which case it is also called a barge pole) or punts by pushing the craft in the desired direction. The pole is used to push against the river or sea bed or, in some cases, the bank of the river. If used from the stern of the craft, the action is usually called "punting." Especially on larger vessels, it is more effective if the operator starts at the bow and walks aft along a side deck, pushing against the bottom all the waythis action is called "quanting" or "setting". If there is a short stretch where the water is too deep for the pole to reach the bottom, the pole can be used as a paddle. Whilst this is substantially less effective than a bladed oar or paddle, it is sufficient to keep the boat moving. A setting pole is usually made of ash or a similar resilient wood or of hollow metal so that in either case it floats if left in the water. They are usually capped on one or both ends with metal to withstand the repeated pushing against the bottom and rocks, and to help the end of the pole sink to the bottom more quickly. A barge quant often has a cap at the top and a prong at the bottom to stop it from sinking into the mud. On the Norfolk Broads these are called a Bott and a Shoe respectively. It can range in length from 8 feet (2 m), to over 18 feet (5 m).
Американың батысы
18 және 19 ғасырларда Америка батысының өзендерінде кілді қайықтарды жылжыту үшін кеңінен қолданылатын бағаналар пайдаланылды. 1804 жылғы Льюис пен Кларк экспедициясы Миссури өзеніндегі баржасын жылжыту үшін бағаналарды орнатуға тәуелді болды. Олар мақсатты түрде жасалған алты бағана алып келді, олардың әрқайсысы он сегіз футтық ұзындықта және түбі темірмен жабылған еді. Бірақ олар кейбіреулерін жоғалтып, оларды тастап кетілген жергілікті американдық лагерден алынған ит шанасының бағаналарымен ауыстырды.
Setting poles were used widely on the rivers of the 18th and 19th century American West to propel keelboats. The 1804 Lewis and Clark expedition relied on setting poles to propel their barge on the Missouri River. They brought six purpose built setting poles, each eighteen feet long and capped with iron on the bottom, though they ended up losing some and replacing them with dog travois poles taken from an abandoned Native American camp.
Месопотамия саздықтары
Месопотамиялық батпақтарда батпақ арабтары қолданатын машоф қайықтарын жылжыту үшін де орнату бағаналары кеңінен қолданылады. Бұл бағаналар марда (مُرْدِيّ) деп аталады және ұзын, ағаштан және берік қамыстан жасалған.
Setting poles are also used widely on the Mesopotamian Marshes to propel the mashoof canoes used by the Marsh Arabs. These poles are called marda (مُرْدِيّ in Literary Arabic) and are long and made from wood and sturdy reeds.
Оксбридж
Оксфорд пен Кембриджде қолданылатын бір ұшты иір шыбықша орнатудың ең танымал түрі. Орнатушы таяқ өзенде каноэмен жүзгенде, судың тым сайып қалғандықтан күрекпен итеруге болмайтын жерлерде немесе қалаған бағыттың өзен ағысымен күшті қарсы келетін және күрекпен жүруді тиімсіз ететін жерлерде де қолданылуы мүмкін. Орнатушы таяқтар ағып келетін бұтақтардан қорғануға, сондай-ақ құмдардан, сайлардан және тастардан өтуге де пайдалы.
The best known form of setting pole is the single ended punt pole used in Oxford and Cambridge. A setting pole may also be used in river canoeing for navigating portions of river where the water is too shallow for a paddle to create thrust, or where the desired direction of travel is opposite a current moving fast enough to make paddling inefficient. Setting poles are also useful for fending off drifting logs and negotiating sandbars, shoals, and rocks.
Норфолк қозылары
Норфолк Броудс-та жел жеткіліксіз болғанда, яхталар мен жұмыс кемелерін, әсіресе қозғалтқышы жоқтарын жылжыту үшін квант қолданылады. Ірі желкенді кемелерде кем дегенде олардың ұзындығындай квант таяқтары қолданылған.
On the Norfolk Broads, a quant is used to propel yachts and working craft, especially those lacking an engine, when the wind does not suit. Large sailing wherries employed a quant pole at least in length.
Қозғалтқыш
Квантер баржаның алдыңғы жағында немесе, қалықпен жүргізілетін кемеде әдетте артқы палубада тұрады. Квантты ұстау бұрышы судың тереңдігіне және қажетті жылдамдыққа байланысты. Терең су үшін тік бұрыш қажет (кванттың түбі өзен немесе канал төсенішіне жете алуы керек), ал жылдамдық үшін көлбеу бұрыш қажет. Квантер квантты төмен және сәл артқа қарай итеріп, кемені алға жылжытады. Үлкен кемеде квантер кеменің қабырғасымен төмен қарай жүріп, артқа қарап, квант бағанасына тіреліп, ол жүріп бара жатқан жылдамдықпен кемені алға итереді. Кері жүру үшін квантты алға қарай итеруге болады. Квантты судан шығару үшін қол үстіне қол қойып, жоғары қарай тартады (дейсіз, бағанадан түсіп жатқандай). Оксфорд пен Кембридждегідей қалықты жүргізу кезінде квантер артқы жағында тұрады (Оксфорд пен Кембридж қайсысы артқы жақ екендігіне келіспейді: Кембриджде палубасы бар, ал Оксфордта палубасы жоқ) және квантты суға алға қарай көлбеу бұрышпен енгізеді. Қалық алға жылғалай берген сайын, бос ұсталған квант тікке қарай көтеріледі. Квант тік сызықтан өткенде, яғни, қалықтың алғы жағынан артқы жағына қарай еңкейгенде, квантер квантты итеріп, қалықты алға жылжытады. Итеру соққысының соңында квантер білектерін төмен бұрып квантты су түбінен босатады, содан кейін келесі соққыға дайындық үшін қол үстіне қол қойып, алға лақтырып алады. Ритмикалық және тегіс стиль әдетте «жақсы форма» деп есептеледі. Егер квантер квантты судан шығаруға тырысқанда ұстап алса, және квант «сазға батып» артқа қарай алыстаса, қиын жағдай туындауы мүмкін. Бұл «жақсы форма» емес. Тәжірибесіз квантер квант сазға жабысып қалғанда, оны босатудың орнына ұстап қоюы мүмкін, нәтижесінде квантер кванттың соңынан суға баяу түседі. Бұл да «жақсы форма» емес.
The quanter stands at the front of the barge or, for a punt, normally on the rear deck. The angle at which the quant is held depends on the depth of the water and the desired speed of travel. A steeper angle is required for deeper water (the bottom of the quant must be able to reach the bed of the river or canal) and a shallower angle required for speed. The quanter drives the quant downward and slightly backward to push the craft forwards. On a larger boat, the quanter then walks down the side of the boat, facing aft and braced against the quant pole, the boat being propelled forward at the speed he walks. To reverse, the quant can be pushed forwards. The quant is then pulled out of the water by placing hand over hand on it and pulling upwards (as if one were climbing down a pole). When punting, as in Oxford and Cambridge, the quanter stands stationary at the back (Oxford and Cambridge disagree on which is the rear end: decked in Cambridge and undecked in Oxford) and slides the quant into the water at an angle forwards. As the punt glides forwards the loosely held quant becomes increasingly vertical. When the quant is just past the vertical, i. e. sloping downwards from front to back of the punt, the quanter pushes on the quant to propel the punt forwards. At the end of the pushing stroke the quant is twisted with a downward roll of the wrists to break it free from the bottom, and then retrieved by being thrown forwards hand over hand in readiness for the next stroke. A rhythmic and smooth style is usually considered to be 'good form'. Disaster may strike if the quanter loses grip on the quant while attempting to extract it from the bottom, and the quant is left 'stuck in the mud' at an increasing distance behind the punt. This is not 'good form'. It is not unknown, when the quant sticks in the mud, for an inexperienced quanter to choose to hold onto the quant rather than letting go, with the result that the quanter is left dangling from the end of the quant, and subsides slowly into the water. This, too, is considered not 'good form'.
Басқару
Квантты баржаның немесе қайықтың артына бұрыштап суға сүйреп, оны бұруға болады. Квант су ішінде болған жағынан кеме баяулайды, сондықтан кеме сол бағытта қозғалады. Квант пен баржа немесе қайық арасындағы бұрыш неғұрлым үлкен болса, бұрылу бұрышы да соғұрлым үлкен болады. Бұл әсерді квантты кеменің қажетті бағыт жағынан су арқылы итеру арқылы (бұру күшін күшейту арқылы) арттыруға болады. Балама ретінде, қозғалыс бағыты мен кванттың өсі арасында бұрыш болатындай етіп квантты пайдаланып қайықты жылжыту, кеменің артын квант тірелген жағынан ығыстырып, бағытты өзгертуге мүмкіндік береді. Бұл әдіс кеменің жылдамдығын айтарлықтай төмендетпестен түзетулер жасауға және басқаруға мүмкіндік береді, бірақ көбінесе оған жоғары шеберлік қажет.
By dragging the quant at an angle behind the barge or punt upon the water, the craft can be made to turn. The craft will slow on the side on which the quant is in the water, so the craft will move in that direction. The greater the angle made between the quant and the barge or punt, the greater the turning angle. This effect can be enhanced (greater turning force), by pushing the quant forward through the water on the desired direction side of the craft. Alternatively, propelling the boat with the quant placed such that there is an angle between the direction of motion and the line of the quant itself will push the rear of the craft away from the planted end of the quant, and so enable changes of direction. This method allows for corrections and steering to be accomplished without significantly slowing the craft, although it generally requires a greater degree of skill.