Кіріспе

Пьер Мертенс (9 қазан 1939 жылы туған) – бельгиялық, француз тілінде жазатын жазушы және халықаралық құқық маманы, Брюссельдің еркін университетінің әдебиет социологиясы орталығының директоры, сондай-ақ Le Soir газетінің әдеби сыншысы. Франц Кафканың ықпалымен Мертенс 1969 жылдан бастап романдар мен әңгімелер жариялай бастады және 1987 жылы «Шырақтар» романы үшін Prix Médicis сыйлығын алды. Бірақ ол заңгерлік қызметін де жалғастырып, адам құқықтарын қорғау үшін көптеген күрестерге қатысты. 1989 жылы Бельгия Корольдік тіл және әдебиет академиясына қабылданды, ал Франция оны «Көркем өнер мен әдебиет орденінің рыцары» деп тағайындады. Мертенс жазушының қоғамдағы рөлі туралы көп ойлар жүргізді. Оның пікірінше, жеке өмір, көркем әдебиет және тарих бір-бірінен ажыратылмайды. Сондықтан ол шығармаларын жасауда естелікке орталық орын береді. Жазушының шабыты жеке және тарихи өткенінен туады. Мертенс ата-анасының қызметіне ерекше мән береді: әкесі – журналист және музыканы жақсы көретін адам, ал анасы – биолог және пианист. Ол сонымен қатар неміс оккупациясынан, Розенбергтердің өлімінен және 1956 жылғы Марсинелл кеншілерінің трагедиясынан да қатты әсерленді. Кейін халықаралық құқық ғалымы ретінде Биафрадағы геноцидті, Ирландиядағы азаптауларды және Пиночет түрмелерін қатты айыптады. Музыка да маңызды шабыт көзі болды. Оның романдарының ішінде музыканың ықпалын, мысалы, оларды кесіп өтетін лейтмотивтерді (жолбарыс бейнесі сияқты) кездестіруге болады. Ол сондай-ақ опера туралы «La passion de Gilles» (1982) атты кітапшаның авторы. Көптеген саяхаттары мен терең білімі оған халықаралық көзқарас қалыптастыруға көмектесті. Мысалы, «Les Bons offices» (1974) және «Terre d'asile» (1978) еңбектерінде Бельгия тарихы шетелдік көзқараспен баяндалған. Мертенс өз елін Еуропаның және оның проблемаларының синтезі ретінде қарастырады. 1995 жылы жарық көрген «Корольдік бейбітшілік» атты кітабында Бельгия короліктік отбасының қияли тарихын айтып, шындық пен ойдан құралған әңгімені ұштастырғандықтан, туған елінде үлкен дау тудырды. Ол кейбір беттерін алып тастауға мәжбүр болды.